పోతన తెలుగు భాగవతము/ప్రథమ స్కంధము/కుంతి స్తుతించుట

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search


(తెభా-1-187-క. )[మార్చు]

"పు రుషుం, డాఢ్యుఁడు, ప్రకృతికిఁ
రుఁ, డవ్యయుఁ, డఖిలభూత హిరంతర్భా
సు రుఁడును, లోకనియంతయుఁ,
మేశ్వరుఁడైన నీకుఁ బ్రణతులగు హరీ!

(తెభా-1-188-వ. )[మార్చు]

మఱియు జవనిక మఱుపున నాట్యంబు సలుపు నటుని చందంబున మాయా యవనికాంతరాళంబున నిలువంబడి నీ మహిమచేఁ బరమహంసలు నివృత్తరాగద్వేషులు నిర్మలాత్ములు నయిన మునులకు నదృశ్యమానుండ వయి పరిచ్ఛిన్నుండవు గాని, నీవు మూఢదృక్కులుఁ గుటుంబవంతులు నగు మాకు నెట్లు దర్శనీయుండ వయ్యెదు శ్రీకృష్ణ! వాసుదేవ! దేవకీనందన! నందగోపకుమార! గోవింద! పంకజనాభ! పద్మమాలికాలంకృత! పద్మలోచన! పద్మసంకాశచరణ! హృషీకేశ! భక్తియోగంబునం జేసి నమస్కరించెద నవధరింపుము.

(తెభా-1-189-సీ. )[మార్చు]

నయులతోడ నే హ్యమానంబగు;
తుగృహంబందును జావకుండఁ
గురురాజు వెట్టించు ఘోరవిషంబుల;
మారుతపుత్త్రుండు డియకుండ
ధార్తరాష్ట్రుఁడు సముద్ధతిఁ జీర లొలువంగ;
ద్రౌపదిమానంబు లఁగకుండ
గాంగేయ కుంభజ ర్ణాది ఘనులచే;
నా బిడ్డ లనిలోన లఁగకుండ

(తెభా-1-189.1-తే. )[మార్చు]

విరటుపుత్త్రిక కడుపులో వెలయు చూలు
ద్రోణనందను శరవహ్నిఁ ద్రుంగకుండ
ఱియు రక్షించితివి పెక్కుమార్గములను
నిన్ను నేమని వర్ణింతు నీరజాక్ష!

(తెభా-1-190-మత్త. )[మార్చు]

ల్లిదుం డగు కంసుచేతను బాధ నొందుచు నున్న మీ
ల్లిఁ గాచిన భంగిఁ గాచితి ధార్తరాష్ట్రులచేత నేఁ
ల్లడంబునఁ జిక్కకుండఁగ దావకీన గుణవ్రజం
బె ల్ల సంస్తుతి సేసి చెప్పఁగ నెంతదాన, జగత్పతీ!

(తెభా-1-191-క. )[మార్చు]

నము, నైశ్వర్యంబును,
మును, విద్యయును, గల మచ్ఛన్ను లకిం
గోచరుఁడగు నిన్నున్
వి నుతింపఁగ లేరు, నిఖిలవిబుధస్తుత్యా!

(తెభా-1-192-వ. )[మార్చు]

మఱియు భక్తధనుండును, నివృత్తధర్మార్థకామ విషయుండును, రాగాదిరహితుండును, కైవల్యదాన సమర్థుండును, గాలరూపకుండును, నియామకుండును, నాద్యంతశూన్యుండును, విభుండును, సర్వసముండును, సకల భూత నిగ్రహానుగ్రహకరుండు నైన నిన్నుఁ దలంచి నమస్కరించెద నవధరింపుము; మనుష్యుల విడంబించు భవదీయ విలసనంబు నిర్ణయింప నెవ్వఁడు సమర్థుండు నీకుం బ్రియాప్రియులు లేరు జన్మకర్మశూన్యుండ వయిన నీవు తిర్యగాదిజీవుల యందు వరాహాది రూపంబులను మనుష్యు లందు రామాది రూపంబులను ఋషుల యందు వామనాది రూపంబులను జలచరంబుల యందు మత్స్యాది రూపంబులను నవతరించుట లోకవిడంబనార్థంబు గాని జన్మకర్మసహితుం డవగుటం గాదు.

(తెభా-1-193-ఉ. )[మార్చు]

కో ముతోడ నీవు దధికుంభము భిన్నము సేయుచున్నచో
గో పికఁ ద్రాటఁ గట్టిన వికుంచిత సాంజన బాష్పతోయ ధా
రా రిపూర్ణ వక్త్రముఁ గరంబులఁ బ్రాముచు వెచ్చనూర్చుచుం
బా పఁడవై నటించుట కృపాపర! నామదిఁ జోద్య మయ్యెడిన్.

(తెభా-1-194-క. )[మార్చు]

యమునఁ జందనము క్రియ
వె యఁగ ధర్మజుని కీర్తి వెలయించుటకై
యి పై నభవుఁడు హరి యదు
కు మున నుదయించె నండ్రు గొంద, ఱనంతా!

(తెభా-1-195-క. )[మార్చు]

సుదేవదేవకులు తా
గతి గతభవమునందుఁ బ్రార్థించిన సం
మునఁ బుత్త్రత నొందితి
సురుల మృతి కంచుఁ గొంద ఱండ్రు, మహాత్మా!

(తెభా-1-196-క. )[మార్చు]

రాశి నడుమ మునిగెఁడు
ము క్రియన్ భూరిభారర్శితయగు నీ
యి లఁ గావ నజుఁడు గోరినఁ
లిగితి వని కొంద ఱండ్రు, ణనాతీతా!

(తెభా-1-197-తే. )[మార్చు]

ఱచి యజ్ఞాన కామ కర్మములఁ దిరుగు
వేదనాతురులకుఁ దన్నివృత్తిఁ జేయ
శ్రవణ చింతన వందనార్చనము లిచ్చు
కొఱకు నుదయించి తండ్రు నిన్ గొంద ఱభవ!

(తెభా-1-198-మ. )[మార్చు]

ని నుఁ జింతించుచుఁ బాడుచుం బొగడుచున్ నీ దివ్యచారిత్రముల్
వి నుచుం జూతురుగాక లోకు లితరాన్వేషంబులం జూతురే
దుర్జన్మ పరంపరా హరణ దక్షంబై మహాయోగి వా
గ్వి నుతంబైన భవత్ప దాబ్జయుగమున్ విశ్వేశ! విశ్వంభరా!

(తెభా-1-199-వ. )[మార్చు]

దేవా! నిరాశ్రయులమై భవదీయ చరణారవిందంబు లాశ్రయించి నీ వారల మైన మమ్ము విడిచి విచ్చేయ నేల, నీ కరుణావలోకనంబుల నిత్యంబును జూడవేని యాదవసహితులైన పాండవులు జీవునిం బాసిన యింద్రియంబుల చందంబునఁ గీర్తిసంపదలు లేక తుచ్ఛత్వంబు నొందుదురు; కల్యాణ లక్షణ లక్షితంబులయిన నీ యడుగులచేత నంకితంబైన యీ ధరణీమండలంబు నీవు వాసిన శోభితంబుగాదు; నీ కృపావీక్షణామృతంబున నిక్కడి జనపదంబులు గుసుమ ఫలభరితంబులై యోషధి తరు లతా గుల్మ నద నదీ సమేతంబులై యుండు.

(తెభా-1-200-ఉ. )[మార్చు]

యా వు లందుఁ బాండుసుతులందు నధీశ్వర! నాకు మోహవి
చ్ఛే ము సేయుమయ్య! ఘనసింధువుఁ జేరెడి గంగభంగి నీ
పా సరోజచింతనముపై ననిశంబు మదీయబుద్ధి న
త్యా రవృత్తితోఁ గదియుట్లుగఁ జేయఁ గదయ్య! యీశ్వరా!

(తెభా-1-201-శా. )[మార్చు]

శ్రీ కృష్ణా! యదుభూషణా! నరసఖా! శృంగారరత్నాకరా!
లో ద్రోహినరేంద్రవంశదహనా! లోకేశ్వరా! దేవతా
నీ బ్రాహ్మణగోగణార్తిహరణా! నిర్వాణసంధాయకా!
నీ కున్ మ్రొక్కెదఁ ద్రుంపవే భవలతల్ నిత్యానుకంపానిధీ!

(తెభా-1-202-వ. )[మార్చు]

అని యిట్లు సకలసంభాషణంబుల నుతియించు గొంతిమాటకు నియ్యకొని, గోవిందుండు మాయా నిరూఢ మందహాస విశేషంబున మోహంబు నొందించి రథారూఢుండై కరినగరంబునకు వచ్చి కుంతీసుభద్రాదుల వీడ్కొని, తన పురంబునకు విచ్చేయ గమకించి, ధర్మరాజుచేఁ గించిత్కాలంబు నిలువు మని ప్రార్థితుండై, నిలిచె; నంత బంధువధశోకాతురుం డయిన ధర్మజుండు నారాయణ వ్యాస ధౌమ్యాదులచేతఁ దెలుపంబడియుఁ దెలియక మోహితుండై నిర్వివేకం బగు చిత్తంబున నిట్లనియె.

(తెభా-1-203-మ. )[మార్చు]

" దేహంబునకై యనేకమృగసంతానంబుఁ జంపించు దు
ర్జ నుభంగిం గురు బాలక ద్విజ తనూ భ్రాతృ సంఘంబు ని
ట్ల నిఁ జంపించిన పాపకర్మునకు రాజ్యాకాంక్షికిన్ నాకు హా
లక్షావధి నైన ఘోరనరకవ్యాసంగముల్ మానునే?

(తెభా-1-204-వ. )[మార్చు]

మఱియుఁ, బ్రజాపరిపాలనపరుం డయిన రాజు ధర్మయుద్ధంబున శత్రువులఁ వధియించినం బాపంబు లేదని, శాస్త్రవచనంబు గల; దయిన నది విజ్ఞానంబు కొఱకు సమర్థంబు గాదు; చతురంగంబుల ననేకాక్షౌహిణీ సంఖ్యాతంబులం జంపించితి; హతబంధు లయిన సతుల కేను జేసిన ద్రోహంబు దప్పించుకొన నేర్పు లేదు; గృహస్థాశ్రమధర్మంబు లైన తురంగమేధాది యాగంబులచేతఁ బురుషుండు బ్రహ్మహత్యాది పాపంబుల వలన విడివడి నిర్మలుం డగు నని, నిగమంబులు నిగమించు; పంకంబునఁ బంకిలస్థలంబునకు, మద్యంబున మద్యభాండంబునకును శుద్ధి సంభవింపని చందంబున బుద్ధిపూర్వక జీవహింసనంబు లయిన యాగంబులచేతం బురుషులకుఁ బాప బాహుళ్యంబ కాని పాపనిర్ముక్తి గాదని శంకించెద."

21-05-2016: :