పోతన తెలుగు భాగవతము/దశమ స్కంధము (ద్వితీయాశ్వాసము)/శ్రుతిగీతలు

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

శ్రుతిగీతలు

తెలుగు భాగవతము (పోతన తెలుగు భాగవతము/దశమ స్కంధము (ద్వితీయాశ్వాసము)/శ్రుతిగీతలు)
రచయిత: పోతన


(తెభా-10.2-1203-వ.)[మార్చు]

అని చెప్పిన బాదరాయణికి నభిమన్యునందనుం డిట్లనియె “మునీంద్రా! ఘటపటాదివస్తు జాతంబు భంగి నిర్దేశింప నర్హంబు గాక, సత్త్వాదిగుణశూన్యం బైన బ్రహ్మంబునందు సత్త్వాది గుణగోచరంబులైన వేదంబులే క్రమంబునం బ్రవర్తించు, నట్టి చందంబు నాకెఱిఁగింపు” మనిన భూవరునకు మునివరుం డిట్లనియె; “సకల చేతనా చేతనాంతర్యామియైన సర్వేశ్వరుండు సర్వశబ్దవాచ్యుండు గావున సకల జంతు నివహంబులందు బుద్ధీంద్రియమనః ప్రాణశరీరంబు లను సృజియించి; చేతనవర్గంబునకు జ్ఞానప్రదుండగుం గావున సకల నిగమసమూహంబులును దత్స్వరూప గుణవైభవప్రతిపాదకంబులు గావున ముఖ్యంబై ప్రవర్తించు; శ్రుతిస్తోత్రం బుపనిషత్తుల్యంబు; ననేక పూర్వఋషి పరంపరాయాతంబును నైన దీనిని శ్రద్ధాయుక్తుండై యెవ్వం డనుసంధించు, నతనికి మోక్షంబు సులభంబు; దీనికి నారాయణాఖ్యాతంబగునొక్క యుపాఖ్యానంబు గలదు; వినిపింతు వినుము; భగవత్ప్రియుండైన నారదుం డొక్కనాఁడు నారాయణాశ్రమంబునకుం జని ఋషిగణసమేతుం డైన నారాయణఋషిం గనుంగొని నీవు నన్నడిగినట్ల యమ్మహాత్ముని నడిగిన నతండు మున్నీయర్థంబు శ్వేతద్వీపవాసులైన సనక సనందనాది దివ్యయోగీంద్రులు ప్రశ్న సలిపిన, వారలకు సనంద నుండు చెప్పిన ప్రకారంబు నీ కెఱింగించెద” నని చెప్పందొడంగె; శయానుం డైన రాజశ్రేష్ఠునిఁ దత్పరాక్రమ దక్షతాది చిహ్నంబు లను నుతియించు వందిజనంబుల చందంబున జగదవసాన సమయంబున ననేక శక్తియుతుండై యోగనిద్రావశుండైన సర్వేశ్వరుని వేదంబులు స్తోత్రంబుసేయు విధంబు నారాయణుండు నారదునకుం జెప్పిన తెఱుంగు విను"మని యిట్లనియె.

(తెభా-10.2-1204-సీ.)[మార్చు]

యజయ హరి! దేవ! కలజంతువులకు;
జ్ఞానప్రదుండవుగాన వారి
లన దోషంబులు లిగిన సుగుణ సం;
తానంబుగాఁ గొని జ్ఞానశక్తి
ముఖ్యషడ్గుణ పరిపూర్ణతఁ జేసి మా;
యాత్మవిశిష్టుండ గుచుఁ గార్య
కారణాత్మకుఁడవై డఁగి చరించుచు;
నున్న నీయందుఁ బయోరుహాక్ష!

(తెభా-10.2-1204.1-తే.)[మార్చు]

తివిరి యామ్నాయములు ప్రవర్తించుఁ గాన
ప్రకట త్రిగుణాత్మకం బైన ప్రకృతితోడి
యోగ మింతయు మాన్పవే! యోగిమాన
సాంబుజాత మధువ్రత! ని నుతించి.

(తెభా-10.2-1205-వ.)[మార్చు]

అదియునుం గాక.

(తెభా-10.2-1206-సీ.)[మార్చు]

రమవిజ్ఞాన సంన్ను లైనట్టి యో;
గీంద్రులు మహితనిస్తంద్ర లీలఁ
రిదృశ్యమానమై భాసిల్లు నిమ్మహీ;
ర్వత ముఖర ప్రపంచ మెల్ల
రఁగ బ్రహ్మస్వరూము గాఁగఁ దెలియుదు;
రెలమి నీవును జగద్విలయవేళ
వశిష్టుఁడవు గాన నఘ! నీ యందు నీ;
విపుల విశ్వోదయవిలయము లగు

(తెభా-10.2-1206.1-తే.)[మార్చు]

ట శరావాదు లగు మృద్వికారములు మృ
దాత్మకంబైన యట్లు పద్మాయతాక్ష!
విలి కారణరూపంబుఁ దాల్చి లీలఁ
డఁగు నీయందు బుద్ధి వాక్కర్మములను.

(తెభా-10.2-1207-క.)[మార్చు]

వడఁ జేయుచు నుందురు
' కొని యిలఁ బెట్టఁబడిన దవిన్యాసం
బు లు పతనకారణముగా
' వున సేవించుచును గృతార్థులు నగుచున్.

(తెభా-10.2-1208-క.)[మార్చు]

లీ లం బ్రాకృతపూరుష
'కా లాదిక నిఖిలమగు జగంబుల కెల్లన్
మా లిన్య నివారక మగు
'నీ లితకథాసుధాబ్ధినిం గ్రుంకి తగన్.

(తెభా-10.2-1209-చ.)[మార్చు]

' రిత నిదాఘ తప్తుఁ డగు పాంథుఁడు శీతలవారిఁ గ్రుంకి దు
'ష్క మగు తాపముం దొఱగు కైవడి సంసరణోగ్రతాపమున్
'వె వునఁబాయుచుండుదురు నిన్ను భజించుమహాత్మకుల్‌ జరా
' ణ మనోగదంబులఁ గ్రమంబునఁ బాయుట సెప్ప నేటికిన్?

(తెభా-10.2-1210-వ.)[మార్చు]

అదియునుం గాక.

(తెభా-10.2-1211-సీ.)[మార్చు]

'నయంబు దేహి నిత్యానిత్య సద్విల;
'క్షణమునఁ బంచకోవ్యవస్థ
'భివృద్ధిఁ బొరయుచు నందులోపల నున్న;
'ప్రాణాన్నబుద్ధి విజ్ఞానమయము
'ను చతుష్కోశంబు వ్వల వెలుఁగొందు;
'నానందమయుఁ డీవు గాన దేవ!
'సురుచిర స్వప్రకాశుండవు నీ పరి;
'గ్రహము గల్గుటఁ జేసి కాదె ప్రకృతి

(తెభా-10.2-1211.1-తే.)[మార్చు]

'హ దహంకార పంచతన్మాత్ర గగన
'వన తేజోంబు భూ భూతపంచకాది
'లిత తత్త్వముల్‌ బ్రహ్మాండకార్య కరణ
'మందు నెపుడు సమర్థంబు గుటఁ జూడ.

(తెభా-10.2-1212-క.)[మార్చు]

కో రి శరీరులు భవదను
'సా రంబున నిహపరైక సౌఖ్యంబులఁ బెం
పా రఁగ నందుచు నుందురు
'ధీ జనోత్తము లనంగ దివిజారిహరా!

(తెభా-10.2-1213-ఆ.)[మార్చు]

'నిన్ను ననుసరింప నేరని కుజనులు
'వనపూర్ణ చర్మస్త్రి సమితి
'యోజఁ జేయుచుందు రుచ్ఛ్వసనంబులు
'లసి యాత్మదేహజను లగుచు.

(తెభా-10.2-1214-సీ.)[మార్చు]

'దేవ! కొందఱు సూక్ష్మదృక్కు లైనట్టి మ;
'హాత్మకు లుదరస్థుఁ డైన వహ్ని
'గా మదిఁ దలఁతురు కైకొని మఱికొంద;
'ఱారుణు లనుపేర మరు ఋషులు
'లీల సుషుమ్ననాడీ మార్గగతుఁడవై;
'హృత్ప్రదేశమునఁ జరించుచున్న
'రుచి దహరాకాశ రూపిగా భావింతు;
'ట్టి హృత్పద్మంబునందు వెడలి

(తెభా-10.2-1214.1-తే.)[మార్చు]

'వితతమూర్ధన్యనాడికాగతుల నోలి
'బ్రహ్మరంధ్రంబుఁ బ్రాపించి రమపురుష!
'సుమహితానందమయ పరంజ్యోతిరూపి
'వైన నినుఁ బొంది మఱి పుట్ట వని యందు.

(తెభా-10.2-1215-వ.)[మార్చు]

మఱియు వివిధకాష్ఠాంతర్గతుం డయిన వాయుసఖుండు తద్గత దోషంబునం బొరయక నిత్యశుద్ధుఁడై తరతమభావంబున వర్తించు చందంబున స్వసంకల్పకృతంబులయిన విచిత్రశరీరంబులయందు నంతర్యామివై ప్రవేశించి తత్తద్విచిత్రయోనిగతంబైన హేయంబులం బొరయక సకలాత్మ సమంబై బ్రహ్మంబయిన నిన్ను నైహికాముష్మిక ఫలసంగమంబు లేక విగతరజోగుణంబులందగిలి కొందఱు భజియించుచుండుదు; రదియునుం గాక, దేవా! భవదీయ సంకల్పాధీనంబులయిన శరీరంబులం బ్రవేశించియున్న జీవసమూహంబు నీకు శేషభూతం బని తెలిసి కొందఱు భవనివారకం బయిన శ్రీమత్త్వచ్చరణారవిందంబులు సేవించి కృతార్థులగుదురు మఱియును.

(తెభా-10.2-1216-సీ.)[మార్చు]

'నఘ! దుర్గమమైన యాత్మతత్త్వంబు ప్ర;
'ర్తించుకొఱకు దివ్యంబులైన
'యంచిత రామకృష్ణాద్యవతారముల్‌;
'జియించియున్న నీ వ్యచరిత
'ను సుధాంభోనిధి వగాహనము సేసి;
'విశ్రాంతచిత్తులై వెలయుచుండి
'మోక్షంబు బుద్ధినపేక్షింపనొల్లరు;
'ఱియుఁగొందఱు భవచ్చరణపంక

(తెభా-10.2-1216.1-ఆ.)[మార్చు]

'ములఁ దగిలి పుణ్యము లైన హంసల
'డువు నొంది భాగతజనముల
'నొనరువారు ప్రకట యోగిజనప్రాప్య
'మైన ముక్తిఁ గోర రాత్మ లందు.

(తెభా-10.2-1217-ఉ.)[మార్చు]

'కొం ఱు నీ శరీరము లకుంఠితభక్తి భవద్వశంబులై
'చెం దఁగ నీ పదాబ్జములు సేరి భజించుచుఁ దత్సుఖాత్ములై
'యుం దురు కొందఱీ తనువు లోలి ధరించి భవత్పదాబ్జముల్‌
'పొం దుగఁ గొల్వలేక నిలఁ బుట్టుచుఁ జచ్చుచు నుందు రవ్యయా!

(తెభా-10.2-1218-చ.)[మార్చు]

' నియమాది యోగమహితాత్మకులైన మునీంద్రులున్ విరో
' మునఁ దలంచు చైద్యవసుధావర ముఖ్యనృపుల్‌ ఫణీంద్ర భో
' ము లన నొప్పు బాహువులు ల్గిన నిన్ను భజించు గోపికల్‌
'క్ర మున నేమునున్ సరియ కామె భవత్కృప కంబుజోదరా!

(తెభా-10.2-1219-మ.)[మార్చు]

' విందాక్ష! భవత్స్వరూప మిలఁ బ్రత్యక్షంబునం గాన నె
'వ్వ రికిం బోలదు శాస్త్రగోచరుఁడవై ర్తింతు వీ సృష్టి ముం
' సద్రూపుఁడవైన నీ వలననే ధాత్రాద్యమర్త్యుల్‌ జనిం
'చి రి నిన్నంతకు మున్నెఱుంగఁ గలమే చింతింప నేమచ్యుతా!

(తెభా-10.2-1220-వ.)[మార్చు]

అట్టి నిన్నుఁ బరమాణుకారణవాదులైన కణ్వ గౌతమాదులును, బ్రకృతి కారణవాదులయిన సాంఖ్యులును, దేహాత్మవాదులయిన బౌద్ధులును, వివిధంబులైన కుతర్కంబులచేతం బరస్పరావ్యాహతంబులైన మతంబులు దమతమ కుతర్కవాదంబుల సమర్థించుచు నిన్నుం దెలియలేరు; మహాభాగ్యవంతులయిన యోగీంద్రులకు నీవు ప్రత్యక్షం బైన నివి యన్నియు నసత్యంబు లని కానవచ్చు; వెండియుఁ గొందఱీ సచరాచర వస్తుజాతంబులకు నంతర్యామివై సర్వంబు నీవ యగుటం దెలియలేక నిత్యం బనియు, ననిత్యం బనియు విపరీతబుద్ధిం దెలియుదురు; గాని భవదీయ దివ్యతత్త్వంబు నిక్కంబుగఁ దెలియజాలరు; కొందఱు జగచ్ఛరీరుండవుగాన జగద్రూపకుండవైన నిన్నుం గటకమకుటకర్ణికాది వివిధ భూషణభేదంబులం గనకంబు నిజస్వరూపంబు విడువక వర్తించు చందంబున జగద్వికారానుగతుండ వయ్యును నిఖిల హేయప్రత్యనీక కల్యాణగుణాత్మకుండవై యుండుదు వని యాత్మ విదులయిన వారు దెలియుదు; రదియునుం గాక.

(తెభా-10.2-1221-మ.)[మార్చు]

' జాతాక్ష! భవత్పదాబ్జయుగ సేవాసక్తు లైనట్టి య
'జ్జ ముల్‌ మృత్యుశిరంబుఁదన్ని ఘనసంసారాంబుధిన్ దాఁటి పా
' నులై లోకములుం బవిత్రములుగా ర్తించుచున్ నిత్య శో
' మై యొప్పెడి ముక్తిఁ బొందుదురు శుంద్వైభవోపేతులై.

(తెభా-10.2-1222-మ.)[మార్చు]

'మి ము సద్భక్తి భజింపనొల్ల కిల దుర్మేధం బ్రవర్తించు నీ
' తివ్రాతము నేర్పునం బసులఁ బాశ్రేణి బంధించు చం
' మునం బెక్కగు నామరూపములచేతన్ వారి బంధించి దు
'ర్గ సంసారపయోధిఁ ద్రోతువు దళత్కంజాతపత్త్రేక్షణా!

(తెభా-10.2-1223-వ.)[మార్చు]

దేవా! కర్మమూలంబు లయిన పాణి పాదంబులు లేనివాఁడవయ్యును స్వతంత్రుఁడవు గావున బ్రహ్మాదులు భవత్పరతంత్రులై యుండుదురు; స్థిర చర రూపంబులుగల చేతనకోటికి నీవు సర్వవిధనియంతవు; గావున నీ కృపావలోకనంబుగల వారికి మోక్షంబు కరస్థితం బై యుండు; భవత్కృపావలోకనంబు లేని దుష్టాత్ములు దుర్గతిం గూలుదు; రట్టి జీవులు దేవతిర్మఙ్మనుష్యస్థావ రాది శరీరంబులు సొచ్చి యణురూపులై యుందు; రందును నీ వంతరాత్మ వగుచు నుందువు; మఱియును.

(తెభా-10.2-1224-క.)[మార్చు]

దిఁదల పోయఁగ జల బు
'ద్బు ములు ధరఁ బుట్టి పొలియు పోలిక గల యీ
త్రి శాది దేహములలో
' లక వర్తించు నాత్మర్గము నోలిన్.

(తెభా-10.2-1225-ఆ.)[మార్చు]

'ప్రళయవేళ నీవు రియింతు వంతకుఁ
'గారణంబ వగుటఁ మలనాభ!
'క్తపారిజాత! వభూరితిమిరది
'నేశ! దుష్టదైత్యనాశ! కృష్ణ!

(తెభా-10.2-1226-చ.)[మార్చు]

' ఘ! జితేంద్రియస్ఫురణు య్యును జంచలమైన మానసం
' ను తురగంబు బోధమహితాత్మ వివేకపు నూలి త్రాట న
'ల్ల గుదియంగఁ బట్టను దలంచుచు ముక్తి కుపాయలాభ మే
' నువును లేమికిన్ వగల నందెడు నాత్మలువో తలంపఁగన్.

(తెభా-10.2-1227-చ.)[మార్చు]

'గు రు పదపంకజాతములు గొల్వని వారలువో మహాబ్ధి ని
'స్త ణకుఁ గర్ణధారరహితంబగు నావను సంగ్రహించు బే
' రి గతి భూరి దుస్తర భవాంబుధిలోన మునుంగుచుందు రం
'బు రుహదళాక్ష! నీవు పరిపూర్ణుఁడవై తనరారఁగా నొగిన్.

(తెభా-10.2-1228-తే.)[మార్చు]

'పుత్రదార గృహక్షేత్ర భూరివిషయ
'న సుఖాసక్తుఁ డగుచు నే నుజుఁ డేని
'ర్థిఁ జరియించు వాఁడు భవాబ్ధిలోనఁ
'జెంది యెన్నాళ్ళకును దరిఁ జేర లేఁడు.

(తెభా-10.2-1229-సీ.)[మార్చు]

'గతిపై బహుతీర్థ దనంబు లనఁ గల్గి;
'పుణ్యానువర్తన స్ఫురితు లగుచుఁ
'బాటించి నీ యందు ద్ధమత్సరములు;
'లేక భక్తామరానోకహంబ
'వగు భవత్పాదాబ్జయుగళంబు సేవించి;
'వపాశముల నెల్లఁ బాఱఁదోలి
'మమతులై యదృచ్ఛాలాభ తుష మేరు;
'మముగాఁ గైకొని సాధు లగుచుఁ

(తెభా-10.2-1229.1-తే.)[మార్చు]

'బాదతీర్థంబు గల మహాభాగవత జ
'నోత్తమోత్తము లైనట్టి యోగివరుల
'వార కెప్పుడు సేవించువాఁడు వొందుఁ
'బ్రవిమలానందమయ మోక్షదము మఱియు.

(తెభా-10.2-1230-వ.)[మార్చు]

సత్తైన ప్రకృతివలన నుత్పన్నంబైన యీజగత్తు సత్తు గావలయు; నది యెట్లనినం గనకోత్పన్నంబులైన భూషణంబులు కనకమయంబులయి కానంబడు చందంబున నని సాంఖ్యుండు వలికిన విని యద్వైతవాది యిట్లను; నెయ్యది యుత్పన్నంబు గాదది సత్తును గా; దను వ్యతిరేక వ్యాప్తి నియమంబు నిత్యసత్యంబైన బ్రహ్మంబునందుఁ దర్కహతంబగుం గావునం బ్రపంచంబు మిథ్య యని నిరూపించిననా ప్రపంచంబు బ్రహ్మవిశేషణంబై కార్యకారణావస్థలు గలిగియున్న యంతమాత్రంబున మిథ్యగానేర; దా ప్రపం చంబునకుఁ గార్యకారణావస్థలునిత్యంబులు గావున నవస్థాద్వయ యుక్తంబయిన ప్రపంచంబు నిత్యంబనిన వెండియు నద్వైతి యిట్లను; బహుగ్రంథ ప్రతిపాదితం బయిన జగన్మిథ్యాత్వంబు లేమి యెట్లనిన నదియునుం గర్మవశులైన జడుల నవిద్యా ప్రతిపాదకం బైన కుతర్క సమేతం బైన భారతి యంధపరంపరా వ్యవహారంబునం జేసి భ్రమియింపఁజేయుఁ; గారణావస్థలయందును బ్రహ్మ విశేషణంబయిన సూక్ష్మరూపంబునం బ్రపంచంబు సత్తై యుండు; సత్యంబు బాధాయోగ్యంబు గావున నీకు శేషంబయి యుండుఁ గావున నీవు దేహగతుండైన దేహియందు నంతర్యామివయ్యుం గర్మఫలంబులం బొరయక కర్మఫలభోక్తయైన జీవునకు సాక్షిభూతంబవై యుందు; వట్టి నిన్ను నజ్ఞులైన మానవులు నిజకంఠ లగ్నంబయిన కంఠికామణి నిత్యసన్నిహితంబై వెలుంగుచుండి నను గానకవర్తించు తెఱంగునఁ దమహృదయపద్మమధ్యంబున ననంతతేజోవిరాజమానుండవై ప్రకాశించు నిన్నుం దెలియలేరు; సకల బ్రహ్మాండనాయకుండవైన నీయందు శ్రుతులు ముఖ్య వృత్తిం బ్రవర్తించునని శ్రుత్యధిదేవతలు నారాయణు నభినందించిన తెఱంగున సనందనుండు మహర్షుల కెఱింగించిన ప్రకారం బని నారాయణర్షి నారదునకుం జెప్పిన నమ్మహాత్ముండు మజ్జనకుండైన వేదవ్యాసమునీంద్రునకు నుపన్యసించె; నయ్యర్థంబు నతండు నాకుం జెప్పిన విధంబున నీకుం జెప్పితి; నీ యుపాఖ్యానంబు సకల వేదశాస్త్ర పురాణేతిహాససారం; బుపనిషత్తుల్యంబు; దీనింబఠించువారును వినువారును విగతకల్మషులై యిహపర సౌఖ్యంబులనొంది వర్తింతు;” రని చెప్పిన శుకయోగీంద్రునకు రాజేంద్రుం డిట్లనియె.

21-05-2016: :
గణనాధ్యాయి 11:32, 12 డిసెంబరు 2016 (UTC)