పోతన తెలుగు భాగవతము/దశమ స్కంధము (ద్వితీయాశ్వాసము)/విప్రుని ఘనశోకంబు

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

విప్రుని ఘనశోకంబు

తెలుగు భాగవతము (పోతన తెలుగు భాగవతము/దశమ స్కంధము (ద్వితీయాశ్వాసము)/విప్రుని ఘనశోకంబు)
రచయిత: పోతన


(తెభా-10.2-1281-సీ.)[మార్చు]

రనాథ! యొకనాఁడు లినాయతాక్షుండు;
వొలుచు కుశస్థలీపురము నందు
సుఖముండ నొక్క భూసురవర్యు భార్యకుఁ;
బుత్త్రుండు జన్మించి పుట్టినపుడ
మృతుఁడైన ఘనశోకవితతిచేఁ గ్రాఁగుచు;
నా డింభకునిఁ గొంచు వనిసురుఁడు
నుదెంచి పెలుచ రాద్వారమునఁ బెట్టి;
న్నుల బాష్పాంబుణము లొలుక

(తెభా-10.2-1281.1-తే.)[మార్చు]

బాపురే! విధి నను దుఃఖఱుపఁ దగునె?
యనుచు దూఱుచుఁ దనుఁ దిట్టుకొనుచు వగల
డెంద మందంద యెరియ నాక్రందనంబు
సేయుచును వచ్చి యా విప్రశేఖరుండు.

(తెభా-10.2-1282-సీ.)[మార్చు]

ధికశోకంబున లమటఁ బొందుచు;
చ్చటి జనులతో నియెఁ బెలుచ
బ్రాహ్మణ విద్వేషరుఁ డయి తగ శాస్త్ర;
ద్ధతి నడవక పాపవర్తి
యై క్షత్రబంధువుఁ గు వాని దురితంబు;
చేత మత్పుత్త్రుండు జాతమైన
ప్పుడ మృతుఁ డయ్యె క్కట! హింసకు;
రోయక యెప్పు డన్యాయకారి

(తెభా-10.2-1282.1-తే.)[మార్చు]

గుచు విషయానుగతచిత్తుఁ డైన యట్టి
రాజు దేశంబు ప్రజలు నిరాశు లగుచు
దుఃఖములఁ జాల వనటఁ బొందుదు రటంచు
నేడ్చుచును నట నిల్వక యేగె నపుడు.

(తెభా-10.2-1283-వ.)[మార్చు]

ఇవ్విధంబున మఱియు దన సుతులు మృతులయినపు డెల్ల వారలం గొనివచ్చి యవ్విప్రుండు రాజుమొగసాలంబెట్టి రోదనంబు సేయుచు నెప్పటియట్ల కొన్నిగాథలు సదివిపోవుచుండె; నివ్విధంబున నెనమండ్రు సుతులు మృతులైనపిదపం దొమ్మిదవ సుతుండును మృతుండైన వాని నెత్తికొని వచ్చి యెప్పటి విధంబునఁ బలవరించుచున్న యా బ్రాహ్మణునిం గని యర్జునుం డిట్లనియె.

(తెభా-10.2-1284-క.)[మార్చు]

గిది నీవు వగలన్
వా పోవఁగఁ జూచి యకట! వారింపంగా
నో పిన విలుకాఁ డొక్కం
డీ పురి లేఁ డయ్యె నయ్య! యిది పాపమగున్.

(తెభా-10.2-1285-సీ.)[మార్చు]

పుత్త్రులఁ గోల్పోయి భూరిశోకంబున;
నటఁ బొందుచు విప్రరులు సాల
నే రాజురాజ్య మందేని వసించుదు;
రా రాజుఁ దలపోయ వనిమీఁద
టునిఁగా నాత్మ నెన్నం దగు; నీ పుత్త్రు;
నే బ్రతికించెద నిపుడ పూని
టు సేయనైతి నే నలంబు సొచ్చెద;
ని భూసురుఁడు వెఱఁగందఁ బలుక

(తెభా-10.2-1285.1-తే.)[మార్చు]

తఁడు విని యీ వెడఁగుమాట లాడఁ దగునె?
భూరివిక్రమశాలి రాముండు మేటి
లుఁడు హరియును శౌర్యసంన్ను లనఁగఁ
నరు ప్రద్యుమ్నుఁ డతని నంనుఁడు మఱియు.

(తెభా-10.2-1286-తే.)[మార్చు]

వినుతబలు లైన యాదవ వీరవరులుఁ
లుగ వారలచేఁ గాని కార్య మీవు
క్కఁ బెట్టుట యెట్లు? నీనెడు త్రోవఁ
బొమ్ము నావుడు నయ్యింద్రపుత్త్రుఁ డపుడు

(తెభా-10.2-1287-క.)[మార్చు]

మున దురహంకారము
ముగఁ బొడముటయు, నపుడు వ్వడి విప్రుం
నుఁగొని యచ్చటిజనములు
వి నఁగా నిట్లనియె రోషవిహ్వలమతియై.

(తెభా-10.2-1288-మ.)[మార్చు]

లుఁడంగాను; మురాసురాంతకుఁడఁగాఁ; బ్రద్యుమ్నుఁడంగాను; నేఁ
దె లియం దత్తనయుండఁగానని విరోధివ్రాతమున్ భీషణో
జ్జ్వ గాండీవ ధనుర్విముక్త నిశితాస్త్రశ్రేణిచేఁ బీన్గుపెం
లు గావించు పరాక్రమప్రకటచంస్ఫూర్తి నేఁ బార్థుఁడన్.

(తెభా-10.2-1289-వ.)[మార్చు]

అదియునుం గాక.

(తెభా-10.2-1290-చ.)[మార్చు]

లిమిఁ బురాంతకుం దొడరి బాహువిజృంభణమొప్ప నెక్కటిం
పడి పోరినట్టి రణధైర్యుని నన్ను నెఱుంగ వక్కటా!
పె లుకుఱ మృత్యుదేవతను బింకమడంచి భవత్తనూజుల
న్న వుఁజలంబుఁ జూపి కొనియాడఁగ నిప్పుడతెచ్చియిచ్చెదన్.

(తెభా-10.2-1291-వ.)[మార్చు]

అని నమ్మంబలికిన యర్జును ప్రతిజ్ఞకు భూసురుండు మనంబున నూఱడిల్లి యతని నభినందించుచు నిజ మందిరంబునకు జని; కొన్ని దినంబు లుండునంత భార్యకుం బ్రసూతివేదనా సమయంబయినం జనుదెంచి వివ్వచ్చుం గని తద్విధం బెఱింగించిన నయ్యింద్రనందనుం డప్పుడు.

(తెభా-10.2-1292-చ.)[మార్చు]

లిత విశిష్ట సంచిత జలంబుల నాచమనంబు సేసి, సు
స్థ మున నిల్చి రుద్రునకు మ్మతి మ్రొక్కి మహాస్త్రవేది ని
ర్మ శుభమంత్ర దేవతల మానసమందుఁ దలంచి గాండివం
వడ నెక్కు ద్రోచి బిగియం గదియించి నిషంగయుగ్మమున్.

(తెభా-10.2-1293-వ.)[మార్చు]

ఇవ్విధంబునఁ గట్టాయితంబై యప్పుడు.

(తెభా-10.2-1294-సీ.)[మార్చు]

భూసురు వెంట నిమ్ముల నేగి సూతికా;
వనంబు చుట్టును బాణవితతి
రికట్టి దిక్కులు నాకాశపథము ధ;
రాతలం బెల్ల నీరంధ్రముగను
రపంజరముఁ గట్టి శౌర్యంబు దీపింపఁ;
డు నప్రమత్తుఁ డై కాచియున్న
యెడ న మ్మహీసురు నింతికిఁ బుత్త్రుండు;
నియించె; నప్పు డచ్చటి జనంబు

(తెభా-10.2-1294.1-తే.)[మార్చు]

'పోయెఁ బోయెఁ గదే యని బొబ్బ లిడఁగ
'బొంది తోడన యాకాశమునకు మాయఁ
'జెందె నప్పుడు దుఃఖంబు నొంది భూమి
'సురుఁడు విలపించుచును మురహరుని కడకు.

(తెభా-10.2-1295-వ.)[మార్చు]

అప్పుడు సని.

(తెభా-10.2-1296-క.)[మార్చు]

ముం ట నిల్చి ముకుంద! స
'నం నమునివినుత! నందనందన! పరమా
నం ద! శరదిందు చందన
'కుం యశస్సాంద్ర! కృష్ణ! గోవింద! హరీ!

(తెభా-10.2-1297-వ.)[మార్చు]

అవధరింపుము దేవా! యర్జునుం డనెడి పౌరుషవిహీనుం డాడిన వృథాజల్పంబులు నమ్మి పుత్త్రుం గోలువడి బేలనైన నన్ను నే మందు? నిఖిల విశ్వోత్పత్తి స్థితి లయంబులకుఁ బ్రధాన హేతు భూతుండవయిన నీవు సమర్థుండవయ్యు, వారింపంజాలక చూచుచుండ, నొక్క మనుష్యమాత్రుండు దీర్పంజాలెడువాఁడు గలఁడె?” యని వెండియు.

(తెభా-10.2-1298-క.)[మార్చు]

క్కడి పాండుతనూభవుఁ?
'డె క్కడి విలుకాఁడు? వీని కెక్కడి సత్త్వం?
బె క్కడి గాండీవము? దన
'కె క్కడి దివ్యాస్త్ర సమితి? యే మనవచ్చున్?

(తెభా-10.2-1299-క.)[మార్చు]

ని తను నోడక నిందిం
'చి విని యయ్యర్జునుండు చిడిముడిపడుచుం
విద్యమహిమ పెంపునఁ
' నియెన్ వెస దండపాణి దనంబునకున్.

(తెభా-10.2-1300-క.)[మార్చు]

ని యందు ధారుణీసుర
' యులు లేకుంటఁ దెలిసి డయక యింద్రా
గ్ని నిరృతి వరుణ సమీరణ
' దేశానాలయములు గఁ బరికించెన్.

(తెభా-10.2-1301-వ.)[మార్చు]

వెండియు.

(తెభా-10.2-1302-చ.)[మార్చు]

' సుర యక్ష కింపురుష నాగ నిశాచర సిద్ధ సాధ్య ఖే
' విహగేంద్ర గుహ్యక పిశాచ నివాసములందు రోసి భూ
'సు సుత లేగినట్టి గతి సొప్పడకుండుటఁ జూచి క్రమ్మఱన్
' ణికి నేగుదెంచి బెడిదంబుగ నగ్ని సొరంగఁ బూనినన్.

(తెభా-10.2-1303-వ.)[మార్చు]

అ వ్విధంబంతయు నెఱింగి యమ్మురాంతకుండు “విప్రనందనుల నీకుం జూపెద” నని యనలంబు సొరకుండ నతని నివారించి యప్పుడు.

21-05-2016: :
గణనాధ్యాయి 11:34, 12 డిసెంబరు 2016 (UTC)