పోతన తెలుగు భాగవతము/దశమ స్కంధము (ద్వితీయాశ్వాసము)/కుచేలోపాఖ్యాన ప్రారంభంబు

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

కుచేలోపాఖ్యాన ప్రారంభంబు

తెలుగు భాగవతము (పోతన తెలుగు భాగవతము/దశమ స్కంధము (ద్వితీయాశ్వాసము)/కుచేలోపాఖ్యాన ప్రారంభంబు)
రచయిత: పోతన


(తెభా-10.2-960-క.)[మార్చు]

ధరుఁ డమర్త్య చరితుం
' ఘు భుజాబలుఁ డొనర్చు ద్భుత కర్మం
బు లు పెక్కు నాల్గు మోములు
' మేటియు లెక్క పెట్టఁ లఁడె నరేంద్రా!

(తెభా-10.2-961-చ.)[మార్చు]

' నిన మునీంద్రుఁ గన్గొని ధరాధిపుఁ డిట్లను పద్మపత్త్రలో
' నుని యనంత వీర్యగుణ సంపద వేమఱు విన్న నైననుం
' నియదు చిత్త మచ్యుతకథావిభవం బొకమాటు వీనులన్
'వి నిన మనోజపుష్ప శరవిద్ధుఁడు నైన విరామ మొందునే?

(తెభా-10.2-962-వ.)[మార్చు]

అదియునుం గాక.

(తెభా-10.2-963-చ.)[మార్చు]

' రిభజియించుహస్తములుస్తము; లచ్యుతుఁగోరి మ్రొక్కు త
'చ్ఛి ము శిరంబు; చక్రధరుఁ జేరిన చిత్తము చిత్త; మిందిరా
' రుఁగను దృష్టి దృష్టి; మురవైరి నుతించిన వాణి వాణి; య
'క్ష రుకథ లాను కర్ణములు ర్ణములై విలసిల్లుఁబో భువిన్.

(తెభా-10.2-964-క.)[మార్చు]

రిపాదతీర్థ సేవా
' రుఁడై విలసిల్లునట్టి భాగవతుని వి
స్ఫు రితాంగము లంగము; లా
' మేశ్వరు నెఱుఁగ నాకుఁ లుకు మునీంద్రా!

(తెభా-10.2-965-సీ.)[మార్చు]

'నుడు వేదవ్యాసనయుఁ డా యభిమన్యు;
'నయునిఁ జూచి యిట్లనియెఁ బ్రీతి
'నవర! గోవింద ఖుఁడు కుచేలుండు;
'నా నొప్పు విప్రుండు మానధనుఁడు
'విజ్ఞాని రాగాది విరహితస్వాంతుండు;
'శాంతుండు ధర్మవత్సలుఁడు ఘనుఁడు
'విజితేంద్రియుఁడు బ్రహ్మవేత్త దారిద్య్రంబు;
'బాధింప నొరులఁ గార్పణ్యవృత్తి

(తెభా-10.2-965.1-తే.)[మార్చు]

'డుగఁ బోవక తనకుఁ దా బ్బినట్టి
'కాసు పదివేల నిష్కముల్‌ గాఁ దలంచి
'యాత్మ మోదించి పుత్రదారాభిరక్ష
'యొక విధంబున నడుపుచు నుండు; నంత

(తెభా-10.2-966-సీ.)[మార్చు]

'లలితపతివ్రతా తిలకంబు వంశాభి;
'జాత్య తద్భార్య దుస్సహ దరిద్ర
'పీడచేఁ గడు నొచ్చి పెదవులు దడుపుచు;
'శిశువు లాఁకటి చిచ్చుచేఁ గృశించి
'లమల మాఁడుచు మానసం బెరియంగఁ;
'బట్టెఁ డోరెము మాకుఁ బెట్టు మనుచుఁ
'త్త్రభాజనధృతపాణులై తనుఁ జేరి;
'వేఁడిన వీనులుసూఁడినట్ల

(తెభా-10.2-966.1-ఆ.)[మార్చు]

'యైన నొకనాఁడు వగచి నిజాధినాథుఁ
'జేరి యిట్లని పలికె నో జీవితేశ!
'ట్టుముట్టాడు నిట్టి పేఱిక మిట్లు
'నొంప దీని కుపాయ మూహింప వైతి.

(తెభా-10.2-967-వ.)[మార్చు]

అని మఱియు నిట్లనియె.

(తెభా-10.2-968-తే.)[మార్చు]

'బాలసఖుఁడైన యప్పద్మత్త్రనేత్రుఁ
'గాన నేఁగి దారిద్య్రాంధకార మగ్ను
'లైన మము నుద్ధరింపుము; రికృపా క
'టాక్ష రవిదీప్తి వడసి మహాత్మ! నీవు.

(తెభా-10.2-969-వ.)[మార్చు]

మఱియును.

(తెభా-10.2-970-చ.)[మార్చు]

' దుఁడు సాధుభక్తజనత్సలుఁ డార్తశరణ్యుఁ డిందిరా
' రుఁడు దయాపయోధి భగవంతుఁడు కృష్ణుఁడు దాఁ గుశస్థలీ
'పు మున యాదవప్రకరముల్‌ భజియింపఁగ నున్నవాఁడు; నీ
' రిగిన నిన్నుఁ జూచి విభుఁ ప్పుడ యిచ్చు ననూన సంపదల్‌.

(తెభా-10.2-971-మ.)[మార్చు]

' లోనం దను మున్నెఱుంగని మహాష్టాత్ముడై నట్టి దు
'ర్బ లుఁ డాపత్సమయంబునన్ నిజపదాబ్జాతంబు లుల్లంబులోఁ
' లఁపన్నంతన మెచ్చి యార్తిహరుఁడై న్నైన నిచ్చున్; సుని
'శ్చ భక్తిన్ భజియించు వారి కిడఁడే సంపద్విశేషోన్నతుల్‌?

(తెభా-10.2-972-క.)[మార్చు]

ని చెప్పిన నమ్మానిని
'సు యోక్తుల కలరి భూమిసురుఁ డా కృష్ణుం
నేఁగుట యిహపర సా
' మగు నని మదిఁ దలంచి న సతితోడన్.

(తెభా-10.2-973-తే.)[మార్చు]

'నీవు సెప్పిన యట్ల రాజీవనేత్రు
'పాదపద్మంబు లాశ్రయిపంగఁ జనుట
'రమశోభన మా చక్రపాణి కిపుడు
'గాను కేమైనఁ గొంపోవఁ లదె మనకు?

(తెభా-10.2-974-తే.)[మార్చు]

'నిన నయ్యింతి యౌఁగాక నుచు విభుని
'శిథిల వస్త్రంబు కొంగునఁ బృథుక తండు
'ముల నొకకొన్ని ముడిచి నెయ్యమున ననుపఁ
'నియె గోవింద దర్శనోత్సాహి యగుచు.

(తెభా-10.2-975-వ.)[మార్చు]

అట్లు సనుచుం దన మనంబున.

(తెభా-10.2-976-సీ.)[మార్చు]

'ద్వారకానగరంబు నే రీతిఁ జొత్తును? ;
'భాసురాంతఃపురవాసి యైన
'ప్పుండరీకాక్షు ఖిలేశు నెబ్భంగిఁ;
'ర్శింపఁ గలనొ? తద్ద్వారపాలు
'రెక్కడి విప్రుఁడ? విం దేల వచ్చెద? ;
'ని యడ్డ పెట్టిరే పుడు వారి
'కే మైనఁ బరిదాన మిచ్చి చొచ్చెద నన్న;
'నూహింప నర్థశూన్యుండ నేను;

(తెభా-10.2-976.1-తే.)[మార్చు]

'యిన నా భాగ్య; మతని దయార్ద్రదృష్టి
'గాక తలపోయఁగా నొండు లదె? యాతఁ
'డేల నన్ను నుపేక్షించు? నేటిమాట?
'నుచు నా ద్వారకాపుర తఁడు సొచ్చి.

(తెభా-10.2-977-వ.)[మార్చు]

ఇట్లు ప్రవేశించి రాజమార్గంబునం జనిచని కక్ష్యాంతరంబులు గడచి చని ముందట.

(తెభా-10.2-978-సీ.)[మార్చు]

'విశదమై యొప్పు షోడశసహస్రాంగనా;
'లితవిలాస సంతిఁ దనర్చి
'హనీయ తపనీయ ణిమయగోపుర;
'ప్రాసాద సౌధ హర్మ్యములు సూచి,
'మనము బ్రహ్మానందమును బొందఁ గడు నుబ్బి;
'సంతోషబాష్పముల్‌ డిగొనంగఁ
'బ్రకటమై విలసిల్లు నొక వధూమణి మంది;
'మున నింతులు చామములు వీవఁ

(తెభా-10.2-978.1-తే.)[మార్చు]

'నరు మృదుహంసతూలికా ల్పమందుఁ
'దానుఁ బ్రియయును బహు వినోములఁ దనరి
'హితలావణ్య మన్మథన్మథుండు
'నఁగఁ జూపట్టు పుండరీకాయతాక్షు.

(తెభా-10.2-979-సీ.)[మార్చు]

'ఇందీవరశ్యాము, వందితసుత్రాముఁ;
'గరుణాలవాలు, భాసుర కపోలుఁ
'గౌస్తుభాలంకారుఁ, గామితమందారు;
'సురచిరలావణ్యు, సుర శరణ్యు
'ర్యక్షనిభమధ్యు, ఖిలలోకారాధ్యు;
'నచక్రహస్తు, జత్ప్రశస్తు,
'గకులాధిపయానుఁ, గౌశేయపరిధానుఁ;
'న్నగశయను, నబ్జాతనయను,

(తెభా-10.2-979.1-తే.)[మార్చు]

'కరకుండల సద్భూషు, మంజుభాషు
'నిరుపమాకారు, దుగ్ధసాగరవిహారు,
'భూరిగుణసాంద్రు, యదుకులాంభోధి చంద్రు,
'విష్ణు, రోచిష్ణు, జిష్ణు, సహిష్ణుఁ, గృష్ణు.

21-05-2016: :
గణనాధ్యాయి 11:19, 12 డిసెంబరు 2016 (UTC)