సకలనీతికథానిధానము/మున్నుడి

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

మున్నుడి


నీతిబోధకములగు గ్రంథములు తెలుఁగువాఙ్మయమునఁ బెక్కులు గలవు. నారాయణకవి, భానుకవి వేంకటనాథుల పంచతంత్రానువాదములు, దశకుమార చరిత్రమువంటి గద్య కావ్యముల యనువాదములు కదిరీపతి కృతమగు శుకసప్తతి, అయ్యలరాజు నారాయణామాత్యుని హంసవింశతివంటి కథలు విక్రమార్క గాథలు, ఇవియన్నియును నీతిబోధక వాజ్మయమునకు చెందినవే. సకలనీతి కథానిధానముగూడ యీ శ్రేణి లోనిది. ఈకృతి ఎఱ్ఱయకవిది. ఐదాశ్వాసముల హృద్య ప్రబంధము. ఇందు బృహత్కథ, దశకుమార చరిత్ర కాదంబరి మొదలగు వానిలోని కథలే కాక కలియుగ రాజుల చరిత్రలుకూడ కొన్ని వర్ణింపబడినవి. అను ప్రసక్తములుగా చిన్న చిన్న నీతికథలేశాక బేతాళకథలును జొనుప బడినవి. అనేక నీతి శ్లోకములకిందు తెలుగు సేత కలదు,

కృతికర్త - శాలము

ఈ కావ్యరచయిత ఎఱ్ఱయ శ్రీవత్సగోత్రుఁడు, కూచనామాత్య పుత్రుడు, “ అష్ట భాషాకవితాప్రవీణ ” “ నవఘంటాసురత్రాణ " అను బిరుదములు కలవాడు. ఈతఁడీ కోర్కోక పండితశృతమగు రతిరహస్య మును దెలిగించెను. పురాణసారమను వేటొరకృతి గూడ నీతఁడు రచించెనట. (ప్రథమాశ్వాసము 18వ పద్యము చూడుడు.) అది గాన రాదు. కుంటముక్కుల పిన భై రవమంత్రి ప్రేరణమున నీకవి యాకృతిని శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి శంకత మొనర్చెను. భైరవమంత్రి పినతండ్రి మల్ల మంత్రి. ఈతఁడే కొక్కోక కృతిపతి. పిన ధైరవమంత్రి కొండపల్లి కిని, మల్ల మంత్రి వినుకొండకును పదునైదవశతాబ్ది ఉత్తర భాగమున ప్రభువు లుగానుండిరను చరిత్ర నిర్ణయమువలన శృతికర్త జ్జయ కృష్ణామండ లపు కొండవీటిసీమవాసిగా ఆశాలముననే వెలసినట్లు తేలుచున్నది. కవిత్వము

ఈయనరచనలో క్యారక సంధులు మొదలైన లక్షణాలిక్రమ ణము లటనట గొనవచ్చుచున్నవి. నాటి కావ్యములు 'పెక్కిటి యందివి సొమాన్యములే గాన గుణమహితమగు నిట్టి కావ్యమందవి యంత గాఁ బరీగణనీయములుగావు. ఏవిధములగు కథల సంకలనమైన యీ రావ్యమునందలి యీతని కథనవై ఖరియును, శైలియును, యాయా రస భావములకు పరిపోషకములుగా నమరి వినువు పుట్టింపనివియై మనోహరముగా నున్నవి.

సంస్కరణము

దీని ముద్రణమునకు ప్రాచ్యలిఖతపు స్తశాగారముననున్న ప్రతులే యాధారములు, D-Nos. 857, 858, 859 కలవి మూడు ప్రతులు కలవు, D-No. 857 కాగితపు బ్రతిని ఆదినుండి చతుర్థాశ్వాసమునఁ గొంత వఱకుఁ గలదు. D.No. 858 కాగితవుఁ బ్రతిలో దీని తర్వాతి భాగముగలదు. మూడవదియగు D.No. 859 తాళపత్ర ప్రతి, వీని మాతృక. గ్రంథపాతము లెక్కువగా నేర్పడినవి. అచ్చటచ్చట శైథిల్య ములుగూడగలవు. సాధ్యమైనంత వఱకు సంస్కరింపఁబడినది. గ్రంథ పాతములుల రణగోషములు సందిగ్ధ పాఠములుమున్నగునవి ప్రశ్నార్థకాది చిహ్నములతో సూచింపబడినవి.

దీనిని ముద్రణమునకు సిద్ధపడిచి ప్రూఫులనుజూచిన శ్రీతాదూరి లక్ష్మీనరసింహారావు బి. ఎస్. సి. గారు, లైబ్రరీ పండితులు సంస్మరణీ యులు. దీని ముద్రణమునఁదగు శ్రద్ధగైకొని మేలుగ రూపెత్తించిన “రత్నం ” ముద్రణాలయమువారికిఁ గృతజ్ఞతాభివందనములు.