పోతన తెలుగు భాగవతము/నవమ స్కంధము/భరతుని చరిత్ర

భరతుని చరిత్ర

←ముందరి అధ్యాయము

తెలుగు భాగవతము (పోతన తెలుగు భాగవతము/నవమ స్కంధము/భరతుని చరిత్ర) రచయిత: పోతన

[[ | తరువాతి అధ్యాయము ]]→

(భా-9-623-వ.)

ఇవ్విధంబున నమోఘవీర్యుండగు నా రాచపట్టి, దపసిరాచూలికిఁ		1
జూలు నెక్కొలిపి, మఱునాఁడు తన వీటికిం జనియె; న య్యింతియుఁ		2
గొంతకాలంబునకుఁ గొడుకుం గనినఁ గణ్వమునీంద్రుం డా రాచపట్టికి		3
జాతకర్మాది మంగళాచారంబు లొనర్చె నా డింభకుండును దినదినం		4
బునకు బాలచంద్రుఁడునుం బోలె నెదుగుచు.		5

(భా-9-624-క.)

కుంఠితుఁడుగాక వాఁడు		1
త్కంఠం దన పిన్ననాఁడె కణ్వవనచర		2
త్కంఠీరవ ముఖ్యంబుల		3
కంఠములం బట్టి యడుచుఁ; గట్టున్; విడుచున్.		4

(భా-9-625-వ.)

అంత నా కణ్వమునీంద్రుండు బాలకుం జూచి శకుంతల కిట్లనియె.		1

(భా-9-626-ఉ.)

పట్టపురాజు నీ మగఁడు; పాపఁడు నన్నిట నెక్కు డంతకుం;		1
బట్టపుదేవివై గఱువ బాగున నుండక పాఱువారితో		2
గట్టువనంబులో నవయఁగాఁ బనిలే దిటఁ దర్లిపోఁగదే		3
పుట్టిన యిండ్ల మానినులు పోరచిగా ననిశంబు నుందురే?		4

(భా-9-627-వ.)

అనిన నియ్యకొని.		1

(భా-9-628-క.)

ఆ పినవాని నతుల		1
వ్యాపారు నుదారు వైష్ణవాంశోద్భవునిం		2
జూపెద నంచు శకుంతల		3
భూపాలునికడకు వచ్చెఁ బుత్రుని గొనుచున్.		4

(భా-9-629-వ.)

వచ్చి దుష్యంతుండున్న సభామండపంబునకుం జని నిలిచి		1

|}

(భా-9-630-మ.)

వల కేలన్ గురుచక్రరేఖయుఁ బదద్వంద్వంబునం బద్మరే		1
ఖలు నొప్పారఁగ నందు వచ్చిన రమాకాంతుండు నాఁ గాంతి న		2
గ్గలమై యున్న కుమారు మారసదృశాకారున్ విలోకించి తాఁ		3
బలుకం డయ్యె విభం డెఱింగి సతి విభ్రాంతాత్మ యై యుండగన్.		4

(భా-9-631-వ.)

ఆ సమయంబున.		1

(భా-9-632-మ.)

అదె నీ వల్లభ; వాఁడు నీ సుతుఁడు; భార్యాపుత్రులం బాత్రులన్		1
వదలంగా; దలనాఁటి కణ్వవనికా వైవాహికారంభముల్		2
మది నూహింపు; శకుంతలావచనముల్ మాన్యంబుగా భూవరేం		3
ద్ర! దయం జేకొను మంచుం మ్రోసెను వియద్వాణీవధూవాక్యముల్.		4

(భా-9-633-వ.)

ఇ ట్లశరీరవాణి సర్వభూతంబులకుఁ దేటపడ భరింపు మని పలికిన,		1
నా కుమారుండు భరతుండయ్యె; నంత నా రాజు రాజవదన నంగీక		2
రించి తనూభవుం జేకొని కొంతకాలంబు రాజ్యంబు జేసి పరలోకం		3
బునకుం జనియె; తదనంతరంబ.		4

(భా-9-634-క.)

రెండవహరి క్రియ ధరణీ		1
మండలభారంబు నిజసమంచితబాహా		2
దండమున నిలిపి తనకును		3
భండనమున నెదురులేక భరతుం డొప్పెన్.		4

(భా-9-635-వ.)

మఱియునా దౌష్యంతి, యమునాతటంబున దీర్ఘతపుండు పురో		1
హితుండుగా డెబ్బదియెనిమిదియును, గంగాతీరంబున నేఁబది		2
యయిదును, నిట్లు నూటముప్పదిమూఁడశ్వమేధయాగంబులు		3
సదక్షిణంబులుగానొనర్చి; దేవేంద్రవిభవంబున నతిశయించి, పదు		4
మూఁడువేలునెనుబదినాలుగు కదుపుధేనువులుగలయది ద్వం		5
ద్వంబనం బరఁగు, నట్టి వేయి ద్వంద్వంబుల పాఁడిమొదవులఁగ్రేపు		6
లతోడ నలంకారసహితలం జేసి వేవురు బ్రాహ్మణుల కిచ్చి, మష్కార		7
తీర్థకూలంబున విప్రముఖ్యులకుఁ బుణ్యదినంబున గనక భూషణ		8
శోభితంబులయి ధవళదంతంబులు గల నల్లని యేనుంగులం బదు		9
నాలుగులక్షలనొసంగె; దిగ్విజయకాలంబున శక, శబర, బర్బర, కష,		10
కిరాతక, హూణ, మ్లేచ్ఛ దేశంబుల రాజులఁ బీచం బడంచి, రసాతలం		11
బున రాక్షస కారాగృహంబులందున్న వేల్పుల గరితలం బెక్కండ్ర		12
విడిపించి తెచ్చి, వారల వల్లభులం గూర్చె; త్రిపురదానవుల జయిం		13
	చి, నిర్జరుల నిజమందిరంబుల నునిచె; నతని రాజ్యంబున గగన	14
ధరణీతలంబులు ప్రజలుగోరిన కోరిక లిచ్చుచుండె; ని వ్విధంబున.		15

(భా-9-636-ఆ.)

సత్యచరితమందుఁ జలమందు బలమందు		1
భాగ్యమందు లోకపతులకంటె		2
నెక్కుడైన పేర్మి నిరువదియేడువే		3
లేండ్లు ధరణి భరతుఁ డేలె నధిప!		4

(భా-9-637-క.)

అర్థపతికంటెఁ గలిమిఁ గృ		1
తార్థుండై యతుల శౌర్య మలవడియు నతం		2
డర్థములను బ్రాణములను		3
వ్యర్థము లని తలఁచి శాంతుఁ డయ్యె నరేంద్రా!		4

(భా-9-638-క.)

భరతుని భార్యలు మువ్వురు		1
వరుసం బుత్రకులఁ గాంచి వల్లభుతోడన్		2
సరిగారని తోడ్తోడను		3
శిరములు దునుమాడి రాత్మ శిశువుల నధిపా!		4

(భా-9-639-వ.)

ఇట్లు విదర్భరాజపుత్రికలు శిశువులం జంపిన భరతుం డపుత్ర		1
కుండై మరుత్ స్తోమం బను యాగంబు పుత్రార్థి యై చేసి, దేవతల		2
మెప్పించెను; అ య్యవసరంబున.		3

(భా-9-640.1-ఆ.)

అన్న యిల్లాలిఁ జూలాలిని మమతాఖ్యఁ		1
	జూచి బృహస్పతి సురతమునకుఁ	2
దొరఁకొని పైబడ్డఁ దొల్లి గర్భంబున		3
	నున్న బాలుఁడు భయం బొదవి వలదు	4
తగదని మొఱజేయఁదమకంబుతో వాని		5
	నంధుండ వగుమన్న నలిగి వాఁడు	6
యోనిలోపలి వీర్య మూడఁ దన్నిన నేలఁ		7
	బడి బిడ్డఁడై యున్నఁ బాయ లేక	8

నితని పెంపు; కొడుకు లిరువురు జన్మించి		9
రనుచు వెలయఁ జేయు మనిన మమతఁ		10
బెంపఁజాల; నీవ పెంపు; భరింపు; మీ		11
ద్వాజు ననుచుఁ జనియె దాని విడిచి.		12

(భా-9-641-వ.)

ఇట్లు చథ్యుని భార్య యగు మమతయు బృహస్పతియు శిశు		1
వుం గని, ద్వాజుండైన వీని నీవ నీవ భరింపుమని, వదినె మఱఁ		2
దులు దమలో నొండొరువులం బలికిన కారణంబున వాఁడు భరద్వా		3
జుండయ్యె; గర్భస్థుండయిన వాఁడు బృహస్పతి శాపంబున దీర్ఘ		4
తముం డయ్యె; నంత నా బృహస్పతియు మమతయు నుదయిం		5
చిన వాని విడిచి నిజేచ్ఛం జనిన, మరుత్తులు వానిం బోషించి పుత్రా		6
ర్థి యయిన భరతున కిచ్చిరి; భరతుండు వానిం జేకొనియె; వితథం		7
బయిన భరతవంశంబునకు నా భరద్వాజుండు వంశకర్త యగుటం		8
జేసి వితథుండనం బరఁగె నా వితథునికి మన్యువు, మన్యువునకు		9
బృహత్క్షత్త్ర జయ మహావీర్య నర గర్గు లను వారేవురు సంభవించి;		10
రందు నరునికి సంకృతి, సంకృతికి గురుండు, రంతిదేవుం డన		11
నిరువురు జన్మించిరి; అందు.		12