శాంతి పర్వము - అధ్యాయము - 195

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
వ్యాస మహాభారతము (శాంతి పర్వము - అధ్యాయము - 195)
వేద వ్యాసుడు


వ్యాస మహాభారతము
పర్వములు
1. ఆది పర్వము
2. సభా పర్వము
3. అరణ్య పర్వము
4. విరాట పర్వము
5. ఉద్యోగ పర్వము
6. భీష్మ పర్వము
7. ద్రోణ పర్వము
8. కర్ణ పర్వము
9. శల్య పర్వము
10. సౌప్తిక పర్వము
11. స్త్రీ పర్వము
12. శాంతి పర్వము
13. అనుశాసన పర్వము
14. అశ్వమేధ పర్వము
15. ఆశ్రమవాసిక పర్వము
16. మౌసల పర్వము
17. మహాప్రస్ధానిక పర్వము
18. స్వర్గారోహణ పర్వము

1 [మను]
అక్షరాత ఖం తతొ వాయుర వాయొర జయొతిస తతొ జలమ
జలాత పరసూతా జగతీ జగత్యాం జాయతే జగత
2 ఇమే శరీరైర జలమ ఏవ గత్వా; జలాచ చ తేజః పవనొ ఽనతరిక్షమ
ఖాథ వై నివర్తన్తి నభావినస తే; యే భావినస తే పరమ ఆప్నువన్తి
3 నొష్ణం న శీతం మృథు నాపి తీక్ష్ణం; నామ్లం కసాయం మధురం న తిక్తమ
న శబ్థవన నాపి చ గన్ధవత తన; న రూపవత తత్పరమస్వభావమ
4 సపర్శం తనుర వేథ రసం తు జిహ్వా; ఘరాణం చ గన్ధాఞ శరవణే చ శబ్థాన
రూపాణి చక్షుర న చ తత్పరం యథ; గృహ్ణన్త్య అనధ్యాత్మవిథొ మనుష్యాః
5 నివర్తయిత్వా రసనం రసేభ్యొ; ఘరాణం చ గన్ధాచ ఛరవణే చ శబ్థాత
సపర్శాత తనుం రూపగుణాత తు చక్షుస; తతః పరం పశ్యతి సవం సవభావమ
6 య ఓథ గృహీత్వా హి కరొతి యచ చ; యస్మింశ చ తామ ఆరభతే పరవృత్తిమ
యస్మింశ చ యథ యేన చ యశ చ కర్తా; తత కారణం తం సముపాయమ ఆహుః
7 యచ చాభిభూః సాధకం వయాపకం చ; యన మన్త్రవచ ఛంస్యతే చైవ లొకే
యః సర్వహేతుః పరమార్దకారీ; తత కారణం కార్యమ అతొ యథ అన్యత
8 యదా చ కశ చిత సుకృతైర మనుష్యః; శుభాశుభం పరాప్నుతే ఽదావిరొధాత
ఏవం శరీరేషు శుభాశుభేషు; సవకర్మజైర జఞానమ ఇథం నిబథ్ధమ
9 యదా పరథీపః పురతః పరథీప్తః; పరకాశమ అన్యస్య కరొతి థీప్యన
తదేహ పఞ్చేన్థ్రియ థీపవృక్షా; జఞానప్రథీప్తాః పరవన్త ఏవ
10 యదా హి రాజ్ఞొ బహవొ హయ అమాత్యాః; పృదక పరమానం పరవథన్తి యుక్తాః
తథ్వచ ఛరీరేషు భవన్తి పఞ్చ; జఞానైక థేశః పరమః స తేభ్యః
11 యదార్చిషొ ఽగనేః పవనస్య వేగా; మరీచయొ ఽరకస్య నథీషు చాపః
గచ్ఛన్తి చాయాన్తి చ తన్యమానాస; తథ్వచ ఛరీరాణి శరీరిణాం తు
12 యదా చ కశ చిత పరశుం గృహీత్వా; ధూమం న పశ్యేజ జవలనం చ కాష్ఠే
తథ్వచ ఛరీరొథర పాని పాథం; ఛిత్త్వా న పశ్యన్తి తతొ యథ అన్యత
13 తాన్య ఏవ కాష్ఠాని యదా విమద్య; ధూమం చ పశ్యేజ జవలనం చ యొగాత
తథ్వత సుబుథ్ధిః సమమ ఇన్థ్రియత్వాథ; బుధః పరం పశ్యతి సవం సవభావమ
14 యదాత్మనొ ఽఙగం పతితం పృదివ్యాం; సవప్నాన్తరే పశ్యతి చాత్మనొ ఽనయత
శరొత్రాథి యుక్తః సుమనాః సుబుథ్ధిర; లిఙ్గాత తదా గచ్ఛతి లిఙ్గమ అన్యత
15 ఉత్పత్తివృథ్ధిక్షయసంనిపాతైర; న యుజ్యతే ఽసౌ పరమః శరీరీ
అనేన లిఙ్గన తు లిఙ్గమ అన్యథ; గచ్ఛత్య అథృష్టః పరతిసంధి యొగాత
16 న చక్షుషా పశ్యతి రూపమ ఆత్మనొ; న చాపి సంస్పర్శమ ఉపైత కిం చిత
న చాపి తైః సాధయతే ఽద కార్యం; తే తం న పశ్యన్తి సపశ్యతే తాన
17 యదా పరథీపే జవలతొ ఽనలస్య; సంతాపజం రూపమ ఉపైతి కిం చిత
న చాన్తరం రూపగుణం బిభర్తి; తదైవ తథ థృశ్యతే రూపమ అస్య
18 యదా మనుష్యః పరిముచ్య కాయమ; అథృశ్యమ అన్యథ విశతే శరీరమ
విజృజ్య భూతేషు మహత్సు థేహం; తథాశ్రయం చైవ బిభర్తి రూపమ
19 ఖం వాయుమ అగ్నిం సలిలం తదొర్వీం; సమన్తతొ ఽభయావిశతే శరీరీ
నానాశ్రయాః కర్మసు వర్తమానాః; శరొత్రాథయః పఞ్చ గుణాఞ శరయన్తే
20 శరొత్రం ఖతొ ఘరాణమ అదొ పృదివ్యాస; తేజొమయం రూపమ అదొ విపాకః
జలాశ్రయః సవేథ ఉక్తొ రసశ చ; వాయ్వాత్మకః సపర్శకృతొ గుణశ చ
21 మహత్సు భూతేషు వసన్తి పఞ్చ; పఞ్చేన్థ్రియార్దాశ చ తదేన్థ్రియేషు
సర్వాణి చైతాని మనొఽనుగాని; బుథ్ధిం మనొ ఽనవేతి మనః సవభావమ
22 శుభాశుభం కర్మకృతం యథ అస్య; తథ ఏవ పరత్యాథథతే సవథేహే
మనొ ఽనువర్తన్తి పరావరాణి; జలౌకసః సరొత ఇవానుకూలమ
23 చలం యదాథృష్టిపదం పరైతి; సూక్ష్మం మహథ రూపమ ఇవాభిపాతి
సవరూపమ ఆలొచయతే చ రూపం; పరం తదా బుధి పదం పరైతి