తెలుంగుమెఱుంగులు
103
కొఱుత
పెద్దనగారి పయిపద్యమున 'కోలంతన్ బడున్' అనుచో 'కాటం
తన్ = న్యూనతను' అని యొక యర్థము, 'కొఱుతన్ = కొఱున' అని
యింకొక యర్థము రావలెను. ఒక యర్థమున నా పదమున 'ఱ' అ
కొరవిశిష్టము. సాధానుస్వారము; ఇంకొక యర్ధమున ఉ కారవిశిష్టము,
నిరనుస్వారము. ఒక యర్థమున 'నా పదమున నరసున్న గలదు! వేరొక
దాన లేదు. "శ్లేషే సఖడనిర్బింద్వో ర్మేళనం కుత్రచి న్మతమ్" అన్న శాస్త్రము
చొప్పునను, “లడయోర్నణయో శైవ...... స్యా దభేదేన కల్పనమ్"
అన్న శాస్త్రము చొప్పునను అఱసున్న కలిమిలేములు శ్లేషార్థమునకు
బాధకములు గావుగాని, అకారోకారభేదము బాధక మనియు, ఇక్కడ
శ్లేషార్ధము దుస్సాధ్య మనియు పెద్ద లందఱుఁ జెప్పుచున్నచొప్పునే నే
నెప్పుడో వెల్లడించితిని. గుంటూరి విద్వాంసు లొకరు ఈభేదముకూడ
పాటింపరానిదే యని, శ్లేషము చెల్లు నని కావ్యాలంకార సూత్రాంధీ
కరణమునఁ గాబోలును వ్రాసిరి. తలుపు, తలఁపు ఇత్యాదులకు శ్లేష
సంగతి చెల్లుననుటగదా యిది! విజ్ఞులు ప్రమాణము.
-13.
శ్రీకృష్ణదేవరాయాగ్రగణ్యుఁడు.
*ప్రజల రాజాధిరాజ వీర ప్రతాప
రాజపరమేశ బిరుదవిభ్రాజి యెవ్వం
డట్టి శ్రీకృష్ణదేవరాయాగ్రగణ్యుల
డొక్కనాఁడు..."
