పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/95

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


60

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

అంతకు పూర్వం వికసితమైన జిజ్ఞాసల నన్నిటిని ప్రసిద్ధభారతీయ విద్వద్గోష్టుల్లో మననంచేసి ఆపైన వారి అబుభవాన్ని సందర్భంవచ్చినచోట కావ్యమర్యాదతొ వినీస్తూవచ్చారు. ఔపనిషదం జైమినీయం పౌరాణికం కాపీలం కాణాదం నైయాయికం పాతంజలం మొదలైన మార్గాల తత్వ సిద్దాంతాలను స్వానుభవాలన్ అనుసరించి మేళవించి కావ్యనయాన కాళిదాసు రఘువంశదశమాశ్వాసంలో దేవతలు రావణ పదార్ధం విష్ణువును ప్రార్దించిన సందర్బాన

1. "నమో విశ్వసృతే పూర్వం విశ్వం తదమబిభ్రతే
    అధ విశ్వస్య సంహార్తే తుభ్యం త్రేధా స్థితాత్మనే

2. రసాంతరాణ్యేకరసం యధా దివ్యం పయేశ్నుతే
    దేశే దేశే గణేస్వేవ మనస్థా స్త్వమవిక్రియ।

3, ఏకం: కారణస్తాం తాం అవస్థాం ప్రతిపద్యసే.
   నానాత్వం రాగసంయోగాతి స్ఫాటికస్యేవ దృశ్యతే

4. అమేయో మితలోకస్త్వమనర్జీ ప్రార్ధనావహ:
    అజితో జిష్ణురత్యంత మన్యక్తో వ్యక్తకారణం

5. హృదయస్ధ మవాసన్నమకామం త్వాం తపస్వినం
   దయాశుమనఘస్పృష్టం పురాణమజరం విదు।

6. సర్వజ్ఞస్త్వమవిజ్ఞాత। సర్వయోనిస్త్వమతృభూ।
    సర్వప్రభురనీశ స్త్వమేకస్త్వం సర్వరూపభాక్

7. సప్తసామోపగీతం త్వాం సస్తార్ణవజలేశయం
   సప్తార్చిర్ముఖమాచఖ్యు। సప్తలోకైకసంశ్రయమ్