పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/205

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


170

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

పూర్వపక్షం

      అవునయ్యా; అనురాగమార్గాలు కట్టుబాట్లకు లోనయ్యేవిగావు ఒకధర్మరక్షకుణ్ని ఒక స్త్రీ ప్రేమించవలెనంటే సంభవించవచ్చును సంభవించకపొవచ్చును కనుక ధర్మరక్షకత్వంతో శృంగారానికి సంబందం లేదు; హృదయమార్గాలు దుర్గ్రహాలు అని అంటారా?

సిద్ధాంతం

     చెప్పుతున్నాను ధర్మపరాయణ అయిన యేస్త్రీనైనా సరే దర్మ రక్షకుడైన పురుషుడు ప్రేమించి తీరవలెనని గాని ధర్మ రక్షకుడైన యేపురుషుణ్ణి అయినా ధర్మపరాయణ అయిన స్త్రీ ప్రేమించితీరవలెనని గాని నేను నియమం చెప్పలేదు. హృదయమార్గాలు దుర్ఘహా లన్నమాట సత్యం. అయితే చిత్తనైర్మల్య మొకటివున్న తరువాత యేదేవతనారాధించినా ఆ ఆరాధనం చరితార్ధమవుతున్నది. అట్లానే హృదయక్షాశనమైన తరువాత యెవరిని ప్రేమించినా అది ఉపాచేయమై ఆశృంగారం లోకశ్రేయస్సును బలపరుస్తున్నది. లేదా ఆశృంగారం కేవలం పశుకృత్యమై ఇంద్రియక్షోబం ఆత్మవినాశం మొదలైన హేయఫలాలకు హేతువగుతున్నది అందుకే ధర్మక్షాళనం అవశ్యకమని విశదపరిచాను. హృదయం ధర్మక్షాలితమైన తరువారు యేస్త్రీ యేవిశుద్ధుణ్ని ఉద్యహిస్తుందో యేపురుషుడు డెనిశుద్ధను వరిస్తాడో యెవరు నిర్ణ;యించగలరు?
      చిత్తనైర్మల్య మొకటివున్న తరువాత యేదేవత హృదయాన్ని అదిస్థిస్తుందో! హృదయమార్గాలు దుర్ద్రహమన్నాము.

       "మహేశ్వరే నా జగ్తతానుధీశ్వరే
        జనార్ధనే నా జగదంతరాత్మని
        న వస్తుబేదప్రతిపత్తిరస్తి యే
        తధాపి భక్తి స్తరుణేందుశేఖరే" (త్రిశతి)