పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/194

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట ఆమోదించబడ్డది


159

శృంగారాధికరణం

(శృంగారమే మధురం; అత్యంతం ప్రహ్లాదనం అయిన రసం అని ఆనందవర్ధను డన్నాడు) "స్తితి నామాసి మదురం" (స్త్రీ అనేపేరే మధురమైనది.)

అని అభినవగుప్తపాదులు అన్నాడని మీరే ఉదాహరించారు.

"జ్ఞాతాస్వాదో వివృతంఘనాం కో విహాతుం సమర్ధ:"(మేఘ)

(ఇది వరకు రుచిచూచిన వాడెవడు వివృతులఘనను విడువ సమర్ధుడు?) అన్న కాళిదాసువచనం ప్రసిద్ధమేగదా! ఇక

1, "ఉరసి నిపతితానాం స్రస్త ధమ్మిల్లకానాం
    ముకుళితనయనానాం కించిదున్మీలితానాం
   ఉపరి సురతఖేదస్విన్న గండస్థలానాం
   అధరమధు వధూనాం భాగ్యవంత: పిబంతి.

2. అవాస:క్రియతాం గాంగే పాపహారిణి వారిణి,
    స్తనద్వయే తరుణ్యా వా మనోహారిణి హారిణి.

3. మాతృర్య ముత్సార్య విచార్య కార్య
   మార్యాస్సమర్యాదమిదం వదంతు.
   సేవ్యా నితంబా కిము భూధరాణాం
   ఉత స్మరస్మేరవిలాసినీనాం.

4. ప్రణయమధురా: ప్రేమొదారా రస్యాశ్రయతాం గతా:
    ఫణితిమధురా ముగ్దప్రాయా: ప్రకాశితసమ్మదా:
   ప్రకృతిసుభగా విస్రంభార్ధా: స్మరోదయదాయినో
   రహసి కిమపి స్వైరాలాపా హరంతి మృగీదృశాం.

5. ఆదర్శనే దర్శనమాత్ర కామా
    దృష్ట్వా పరిష్వంగసుఖైకలోలా.