పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/169

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది



                                         శ్రీగణేశాయనమః 
                                      వాజ్మయపరిశిష్టభాష్యం.
                                       భావకవ్యాధికరణం.
               యిట్లాటి దోషా  లెన్నివున్నా   యిప్పటికవుల "చిన్నకావాకావ్యాలు 
          పాశ్చాత్యుల   లిరిక్కులవంటివని"     ఆవిభవకావ్యాలని.   వీటిలోది.
          భావకవిత్వ  'మని'   ఆది  'కోత్తే నని'  యాదోషాలన్నీ   యీకొత్తలో 
          అణిగిపోతవని   చెప్పిన   పూర్వపక్షానికి  భావకాహ్యలు  చేరకాలనుండి 
          వున్నవని' కొత్త గాదని చెప్పినాను." ఆసంగతి' వివరిస్తాను.
               సర్గబంధం లేని కావ్యాలు, చిరకాలంనుండి,   మనవాజ్మయంలో
          వుంటున్నవి.   ఘటకర్పరకావ్యం,    సూర్యశతకం,    బిల్హణకావ్యం,
          సౌందర్యలహరి..  కాళహస్తీశ్వరశతకం, ఇవన్నీ యీకోటిలోనివి. వీటికే
          మనపూర్వులు    ఉపకావ్యాలని     ఖండకావ్యాలని   పేరుపెట్టినారు.
          "అసర్గబంధమపియదుపకావ్య ముదీర్యతే" "అసర్గబంధం సూర్యశతకాది"
                                                              (ప్రతాప)
          అని విద్యానాథు; డన్నాడు
              "ఏకార్థప్రవజ్ఞః పద్యైః సంధిసామగ్ర్యవర్జితం
               ఖండకావ్యం భవేత్ కావ్యస్యైకదేశానుసారి చ"           (సాహి)
             (ఏకార్థ ప్రవణమై సంధిసామగ్ర్యరహితమైన పద్యాలసము దాయానికి
             కొన్ని లక్షణాలు తగ్గిన కావ్యానికి ఖండకావ్య మని పేరు.) 
          "యథా భిక్షాటనం ఆర్యావిలాసశ్చ" (సాహి) అని విశ్వనాథు  డన్నాడు.