పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/170

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట ఆమోదించబడ్డది




                                         భావకావ్యాధికరణం                                  135
                       యీతీరుగా చిన్న కావ్యాలు   విభాగరహితమైనవీ,    మనవాజ్మయం 
                  లో చిరకాలంనుండి వున్నవి. కనుక ఆ కారంచేత యిప్పటి చిన్న కావ్యాలు
                  కొత్తవికావు.
                                            పూర్వపక్షం.
                       అవునయ్యా, ' ఆకారంచేత    కొత్తవి   కాకుంట'    పోనియ్యండి.
                  వనకుమారి, యెంకిపాటలు' మొదలైనవి భావకవిత్వం.   ఇది    కొత్తది.
                  యిడి. వరకు: లేదు.,ఇంగిలీషులో లిరిక్సునుచూ చికోత్తగా యిప్పటివారు
                  నిర్మించినది. భావకవిత్వం:
                                            తటస్థాక్షేపం.
                      భావకవిత్వ   మనడమే    అసంగతం.   శ్రీకాశీభట్ల     బ్రహ్మయ్య 
                   శాస్త్రీ వారు వ్రాసినట్లు భావంలేనిదీ" కవిత్వమే లేదు.  కవిత్వ  మెక్కడ 
                   వుంటుందో భావ మక్కడ వుండనే వుంటుంది."
                     సగ్గబంధంలేని  చిన్న  కావ్యాలు   చిరకాలంనుండి   మనవాజ్మయం 
                 లో వుంటున్నవి.   ఘటకరరకావ్యం.    సూర్యశతకం,     బిల్హణకావ్యం, 
                 సౌందర్యలహరి,    కాళహస్తీశ్వరశతగం  ఇవన్నీ   యీకోటిలోవి.   వీటికే
                 మనపూర్వులు  ఉపకావ్యాలని.  ఖండకావ్యాలని  పేరు  పెట్టినారు.


                    "అసర్గబంధమపి యదుపకావ్యముదీర్యతే"                 (ప్రతా.)
                 అసర్గబంధం సూర్య శతకాది' అని విద్యానాధుడన్నాడు.
                    "ఏకార్థప్రవజ్ఞః సద్యైః' సంధిసామగ్ర్యవర్జితం, 
                    ఖండకావ్యం భవేత్ కావ్య సైనికదేశానుసారీచ"         (సాహి.)
                    {ఏకార్థప్రవణమై       సంధిసామగ్ర్యరహితమైన    పద్యాలసము 
                 దాయానికి కొన్ని   లక్షణాలు తగ్గినకావ్యానికి   ఖండకావ్యమని   పేరు.)
                     "యథా భిక్షాటనం ఆర్యావిలాసశ్చ"                     (సాహి.)