పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/141

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


106

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం నేటికాలపుకవిత్వం

"తధేతి తస్యా: ప్రణయం ప్రతీత:
ప్రత్యగ్రహీత్ ప్రాగ్రహరో రఘూణాం (రఘు 16)

(రేఘువుల్లొ శ్రేష్టుడైన కుశుడు అపురాధి దేవత యొక్క యాచనను అట్లానేనని సంతుష్టుడై స్వీకరించాడు)

"స్రోత్రోనహం పది నికాజుజలామతీత్య
జాత: సఖే రణయానాన్ మృగతృష్టికాయాం (శా 6)
(దోవలో బాగా జలం వున్న యేటిని దాటివచ్చి ఓ మిత్రుడా యెండమావి మీద ప్రీతిగలవాణ్ని అయినాను)
"సకల ప్రణయమనోరధసిద్ది శ్రీపర్వతో హర్ష:" (హర్ష)

(సకలార్ధుల మనోరధసిద్దికి (మల్లికార్జునని వాసమగు) శ్రీశైలమైన హర్షుడు) అని యిట్లా వున్నవిగానివిస్తరభీతిచేత వదలుతున్నాను. పైన చూపిన తీరును అర్ధవిధులైన కాళిదాసాదులు విశదంజేశారు. కాని యిప్పటివారు ఔచిత్యజ్ఞానం కోల్పోయి ప్రణయమంటే స్త్రీ పురుషులకు సంబందించిన ప్రేమేనని అనుకొంటున్నట్లు కనబడుతున్నది.

ప్రణయసౌధము (భా--3-3) కాంతనీకంటిరెప్ప లొక్కింతవిచ్చి

అని యిట్లా స్త్రీపురుషుల అన్యోన్యాభిలాషే ప్రణయమనుకొన్నట్లు ఇప్పటివారు ప్రణయాలతొ నింపుతున్నారు. వీరిట్లా అనుకొన్నమాటే నిజమైతే అది అజ్ఞానం అది ప్రీతిపూర్వకప్రార్ధనా వాచకమని సాధారణ స్నేహవాచకమని శృంగారంలో సాధారణంగా మానంతో అనుబద్ధమై వుంటుందని విశదపరిచాను. ఇట్లా ప్రణయ గీతమని ప్రణయినీగీతమని ప్రణయసౌధమని ప్రణయజానికి అని పేరుపెట్టడమే వగటు పని ఇది కెవలం వ్యంగ్యంగావలసిన కావ్యంలో సయితం పుస్తకం నిండా

"ప్రణయశకుంత దంపతులపై మనము
ప్రణయ లీలామృత పసతరంగముల
ప్రణయడోలాపరంపరల మధ్యమున