Jump to content

పుట:పంచతంత్రము (బైచరాజు వేంకటనాథుడు).pdf/24

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


⁠

స్థితిజాగరూక మేయున్నతిఁ జెపుమా మనుజపశువునకుఁ బశువునకున్.

⁠ 138


క.⁠

కసవు దినుఁ గూడు దెమ్మని, కసరదు బరు విడిన మోయుఁ గర్శనమునకున్
విసువదు మారొడ్డాడదు, పసరమునకు సరియె మనుజపశు వెప్పటికిన్.

⁠ 139


క.⁠

అన విని కరటకుఁ డతని, న్గనుఁగొని యిట్లనియె దమనకా విభునకు గ
ల్గినదండనాథులము దగ, మన కీవ్యాపార మనభిమత ముడుగదగున్.

⁠ 140


వ.⁠

అనిన దమనకుండు.

⁠ 141


క.⁠

పరమస్వతంత్రులయి భూ, వరుసన్నిధి మంత్రు లుండవలె నమ్మంత్రుల్
పరతంత్రు లయినఁ గలవే, పురుషార్ధము గౌరవము బ్రభుత్వము యశమున్.

⁠ 142


క.⁠

గ్రావాగ్రమునకు భూరి, గ్రావం బెక్కింప భరము గా దది ధరకున్
ద్రోవఁ బ్రయాసమె యున్నతి, కైవలెబా టధమవృత్తి కది యేమిటికిన్.

⁠ 143


క.⁠

తనకున్ హృదయము వశమై, యనుచరుచందమున నుండు నది యేమియొకో
మనుజుఁడు గౌరవ మొల్లక, ఘనలాఘవదంశితుండుగా నీక్షించున్.

⁠ 144


క.⁠

అని చెప్పి మఱియు గరటకుఁ, గనుఁగొని దమనకుఁడు బలికెఁ గంటే పంచా
ననసార్వభౌమునకు నా, ననమొప్ప దిదేమికారణము నేఁ డనుచున్.

⁠ 145


క.⁠

అది విని కంటకుఁడు మదిం, గదిరిన యచ్చెరువున న్మొగము జూచి యహో
యిది నీ వేతెఱగున నెఱుఁ, గుదు వన నాయనకు దమనకుం డిట్లనియెన్.

⁠ 146


మ.⁠

మతి నే నిచ్చినఁ గాని లేదు చన దాత్మశ్లాఘనామానసం
బితరాకారవిచేష్టితార్థముల నూహించు న్ధరిత్రిం బశు
ప్రతతు ల్నేర్చు నుదీరితార్థముల దిక్ప్రఖ్యాతమేధాసమ
న్వితుఁడై వర్తిలు పండితుం డకట వానిం బోలఁడే చెప్పుమా.

⁠ 147


క.⁠

చతురుఁడుగనుఁ బతిచేష్టా, గతిఁ దెలిసితి ననిన నతఁడు కాఁగా నోస
మ్మతి గాదు నాకు సేవా, స్థితి నీ కెఱుకపడుఁ గుశలచిత్తములేమిన్.

⁠ 148


వ.⁠

అని కరటకుండు వలికిన దమనకుం డతని కిట్లనియె.

⁠ 149


క.⁠

భూషింప మెచ్చు లోకము, దూషింపం జంపఁజూచుఁ దుది నదె విద్వ
ద్భూషితుని నన్ను నేలా, దూషించితి వైన నేరుతుం బతిఁ గొల్వన్.

⁠ 150


క.⁠

నృపసంశ్రయమున నా కతి, నిపుణత యేవలన లేదు నీవ యనియెదో
యిపు డెవ్వరేని శత్రుం, తప యోరిమిలేక యనియెదరొ ననుఁ జెపుమా.

⁠ 151


క.⁠

అను దమనకునాననము, న్గనుఁగొని కరటకుఁడు పలికెఁ గాదా మును నీ
వనవసరంబునఁ జనవో, కినుక న్నిను విభుఁడు గోపగింపఁడొ నెరయన్.

⁠ 152


సీ.⁠

ఆఁకొని భుజియింప నరుగువేళ నొకింత యొడలికి నుపఘాత మొదవినపుడు

⁠