పదబంధ పారిజాతము/అడ్డం

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

అడు_______అడు 47 అడు_______అడు

  • "జనయిత్రీజనకులం గని మది నడరుచు నడుగులకు మడుగు లొడ్డుచు నరుగు సెడ."
  • పాండు. 2. 25.

అడుగుల వ్రాలు

  • పాదాభివందనము చేయు.
  • "దశరథు డడుగుల వ్రాలు తనయుల నిర్వుర దా గౌగిలించి."
  • వర. రా. బా. పు. 207 పంక్తి 18.

అడుగు లాన

  • పాదాల సాక్షిగా.
  • ఒట్టు పెట్టేటప్పుడు చెప్పే మాట.
  • "నీ యడుగులాన." కాశీ. 7. 179.

అడుగులు తడబడు

  • "అడుగులు తడబడ నడరెడు నడపుం గడకల నడుములు గడగడ వడకం..." కళా. 6. 251.
  • "అడుగులు తడబడ బులకలు, పొడమగ సఖివెనుక కొదుగ బోవుచు నరసెం." కళా. 7. 147.

అడుగుల కెఱగు

  • నమస్కరించు.
  • "సంతసంబున వచ్చి యా సంయ మీంద్రు, నడుగులకు నెఱగుడు నత డాదరమున." పారి. 2. 22.

అడుగులు సడుగులు

  • చూ. అడిగండ్లు మడిగండ్లు.

అడుగులేని గిన్నె

  • కుదురు లేని మనిషి.
  • "వాడు వట్టి అడుగు లేనిగిన్నె. ఎక్కడా నాలుగునాళ్లు పని చేయలేడు." వా.

అడుగులో అడుగు వేసుకొంటూ

  • మెల్లగా.
  • "ఇలా అడుగులో అడుగు వేసుకొంటూ వెడితే యిక మనం చేరినట్టే." వా.

అడుగులో దాటిపోవు

  • కొంచెములో తప్పిపోవు.

అడుగులో హంసపాదు.

  • ఆరంభంలోనే విఘ్న మనుట. 'ప్రథమకబళే మక్షి కాపాత:' వంటిది.
  • "వాళ్లు పిల్లను చూడ్డానికి వచ్చేసరికి మా అమ్మాయి ముట్టయి కూర్చుంది. అడుగులోనే హంసపాదు. ఏ మవుతుందో ఏమో!"
  • చూ. అంచపదము.

అడుగువట్టు

  • నీటిలో అడుగుభాగమునకు దిగిపోవు.
  • నౌకలు మొదలగువానివిషయంలో నీరు లోతు తగ్గగా నేల తాకి ఆగిపోయినప్పుడు కూడా అడుగుపట్టిన దంటారు.
  • "నిర్భరగతి ద్రచ్చుచో నడుగువట్టిన తద్గిరి యెత్తవే." పారి. 3. 29.

అడుగు వాసినచో నక్కఱ వాయు

  • ఇల్లు దాటిపోతే ఇంక ఇంటి ధ్యాస ఉండదు.
  • ఇది సామాన్యంగా మగ వాళ్లను గూర్చి చెప్పుటలో ఆడవా ళ్లుపయోగించే పలుకుబడి. అడు____అడ్డ 48 అడ్డ____అడ్డ
  • "శీఘ్రము పఱతెంచెద ననుట యడుగు వాసినచో నక్కఱ వాయు ననుట నిజమని యెఱుగరు గా." శుక. 3. ఆ. 146. ప.

అడుగూ బడుగూ

  • వంట చేసినపాత్రలో మిగిలిన అంటూ సొంటూ.
  • "వాళ్లంతా తిని కుడిచినతర్వాత ఇంత అడుగూ బడుగూ ఉంటే నా మొహాన వేస్తారు." వా.

అడువపుట్టువు

  • తక్కువవాడు - ఒకరికింద పడి ఉండేవాడు.<.big>
  • శ. ర. లో కాపువాడు అని ఉన్నది. అది సరికాదు. ఈ అడువ, అడవ, అదువ, అదవ దాదాపు సామాన్యార్థ కాలు.

అడుసున పాతినకంబము

  • అస్థిరము.

అడ్డంగా చీల్చి పారేస్తాను

  • తిట్టునప్పు డనుమాట.
  • "మళ్ళీ యింకోసారి యిలాగే అన్నావంటే అడ్డంగా చీల్చి పారేస్తాను." వా.

అడ్డంగా పెరుగు

  • లా వగు.
  • "వా డీ మధ్య అడ్డంగా పెరిగి పోతున్నాడు." వా.

అడ్డం పుట్టినవాడు

  • మొండివాడు, మూర్ఖుడు.
  • "వాడు అడ్డం పుట్టినవాడు. వాణ్ణి ఒప్పించడం బ్రహ్మతరం కాదు." వా.

అడ్డకత్తి

  • పట్టాకత్తి.

అడ్డ కట్టుకొని

  • ఆకట్టుకొని, స్వాధీనము చేసికొని.

"ధీయుత! యడ్డకట్టుకొని తెచ్చి నరుల్
తమ కెక్కిరింతలన్, జేయుట నీతివైభవ
విశేషము గాదె తలంచి చూడగన్."
              కళా. 7. 262.

అడ్డ కమ్మి

  • గుమ్మముకమ్మి, లక్ష్మికమ్మి.

అడ్డకఱ్ఱలు

  • ఒక రక మైన సుఖరోగము, విఘ్నములు.
  • చూ. అడ్డకఱ్ఱ వేయు.

అడ్డకఱ్ఱ వేయు

  • ఆటంక పెట్టు.

అడ్డకాలు వేయు

  • విఘ్నము కలిగించు.
  • ఎవరైనా పోతుండగా కాలు అడ్డం పెట్టినట్టు అనుట.

"తలగలిగిన గుళ్ళాయులు, గల వేవగ
నైన నీవు గలిగిన దాదృ, క్కలరవము
లెన్ని యైనం, గలిగెడు బోకు మని
యడ్డగాల్ వేయంగన్." సా. ఆ. 2.

అడ్డకు పడ్డ పెట్టుకొను

  • కొంచానికి ఎక్కువ నష్టపెట్టుకొను.

అడ్డ గఱ్ఱమాట

  • అడ్డుమాట.
  • "నీ యడ్డ గఱ్ఱమాటల కీయెడ బని లేదు." రుక్మాం. 5. 90.