బాలకాండము - సర్గము 8

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే బాలకాండే అష్టమః సర్గః |౧-౮|

వాల్మీకి రామాయణము
రామాయణ కాండములు
1. బాలకాండము
2. అయోధ్యాకాండము
3. అరణ్యకాండము
4. కిష్కింధకాండము
5. సుందరకాండము
6. యుద్ధకాండము
7. ఉత్తరకాండము

తస్య చ ఏవం ప్రభావస్య ధర్మజ్ఞస్య మహాత్మనః |

సుతార్థం తప్య మానస్య న అసీత్ వంశకరః సుతః |౧-౮-౧|

ధర్మవిదుడు, మహాత్ముడు మరియు ప్రభావశాలియు అయిన ఆ దశరథ మహారాజుకు , పుత్రునికొరకై తపించు చున్నప్పటికీ, వంశోద్దారకుడైన పుత్రుడు లేకుండెను.

చిన్త్యమానస్య తస్య ఏవం బుద్ధిః ఆసీన్ మహాత్మనః |

సుతార్థం వాజిమేధేన కిం అర్థం న యజామి అహం |౧-౮-౨|

అంతట ఆ మహాత్మునకు సంతానమునకై అశ్వమేథ యాగము చేయవచ్చును కదా అను ఆలోచన వచ్చెను.


స నిశ్చితాం మతిం కృత్వా యష్టవ్యం ఇతి బుద్ధిమాన్ |

మంత్రిభిః సహ ధర్మాత్మా సర్వైః అపి కృత ఆత్మభిః |౧-౮-౩|

తతోఽబ్రవీత్ మహాతేజాః సుమంత్రం మంత్రి సత్తమం |

శీఘ్రం ఆనయ మే సర్వాన్ గురూన్ తాన్ స పురోహితాన్ |౧-౮-౪|

అంతట తన మంత్రులందరితో కలసి చర్చించి అట్టి యాగము చేయ తగునని నిశ్చయించి, మంత్రి యైన సుమంత్రునితో "మా కులగురువులను, పురోహితులను శీఘ్రముగా తోడ్కొని రావలసినది" అని ఆజ్ఞాపించెను.

తతః సుమంత్రః త్వరితం గత్వా త్వరిత విక్రమః |

సమానయత్ స తాన్ సర్వాన్ సమస్తాన్ వేద పారగాన్ |౧-౮-౫|

సుయజ్ఞం వామదేవం చ జాబాలిం అథ కాశ్యపం |

పురోహితం వశిష్ఠం చ యే చ అపి అన్యే ద్విజోత్తమాః |౧-౮-౬|

తాన్ పూజయిత్వా ధర్మాత్మా రాజా దశరథః తదా |

ఇదం ధర్మ అర్థ సహితం శ్లక్ష్ణం వచనం అబ్రవీత్ |౧-౮-౭|

మమ లాలస్య మానస్య సుతార్థం నాస్తి వై సుఖం |

తదర్థం హయమేధేన యక్ష్హ్యామి ఇతి మతిర్ మమ |౧-౮-౮|

తత్ అహం యష్టుం ఇచ్ఛమి శాస్త్ర దృష్టేన కర్మణా |

కథం ప్రాప్స్యామి అహం కామం బుద్ధిః అత్ర విచింత్యతాం |౧-౮-౯|

తతః సాధు ఇతి తద్వాక్యం బ్రాహ్మణాః ప్రత్యపూజయన్ |

వశిష్ఠ ప్రముఖాః సర్వే పార్థివస్య ముఖేరితం |౧-౮-౧౦|

ఊచుః చ పరమ ప్రీతాః సర్వే దశరథం వచః |

సంభారాః సంభ్రియంతాం తే తురగః చ విముచ్యతాం |౧-౮-౧౧|

సరయ్వాః చ ఉత్తరే తీరే యజ్ఞ భూమిర్ విధీయతాం |

సర్వథా ప్రాప్స్యసే పుత్రాన్ అభిప్రేతాన్ చ పార్థివ |౧-౮-౧౨|

యస్య తే ధర్మికీ బుద్ధిః ఇయం పుత్రార్థం ఆగతా |

తతః తుష్టోఽభవత్ రాజా శ్రుత్వా తద్ ద్విజ భాషితం |౧-౮-౧౩|

అమాత్యాన్ అబ్రవీత్ రాజా హర్ష పర్యాకుల లోచన |

సంభారాః సంభ్రియంతాం మే గురూణాం వచనాత్ ఇహ |౧-౮-౧౪|

సమర్థ అధిష్ఠితః చ అశ్వః సః ఉపాధ్యాయో విముచ్యతాం |

సరయ్వాః చ ఉత్తరే తీరే యజ్ఞ భూమిర్ విధీయతాం |౧-౮-౧౫|

శాంతయః చ అపి వర్ధంతాం యథా కల్పం యథా విధి |

శక్యః ప్రాప్తుం అయం యజ్ఞః సర్వేణ అపి మహీక్షితా |౧-౮-౧౬|

న అపరాథో భవేత్ కష్టో యది అస్మిన్ క్రతు సత్తమే |

చ్ఛిద్రం హి మృగయంతే స్మ విద్వాంసో బ్రహ్మ రాక్షసాః |౧-౮-౧౭|

విధి హీనస్య యజ్ఞస్య సద్యః కర్తా వినశ్యతి |

తద్యథా విధి పూర్వం మే క్రతురేష సమాప్యతే |౧-౮-౧౮|

తథా విధానం క్రియతాం సమర్థాః సాధనేషు ఇతి |

తథా ఇతి చ అబ్రువన్ సర్వే మంత్రిణః ప్రతిపూజితా |౧-౮-౧౯|

పార్థివేంద్రస్య తద్ వాక్యం యథా పూర్వం నిశమ్య తే |

తథా ద్విజాః తే ధర్మజ్ఞా వర్థయతో నృపోత్తమం |౧-౮-౨౦|

అనుజ్ఞాతాః తతః సర్వే పునర్ జగ్ముర్ యథా ఆగతం |

విసర్జయిత్వా తాన్ విప్రాన్ సచివాన్ ఇదం అబ్రవీత్ |౧-౮-౨౧|

ఋత్విగ్భిః ఉపసందిష్టో యథావత్ క్రతుర్ ఆప్యతాం |

ఇతి ఉక్త్వా నృప శార్దూలః సచివాన్ సముపస్థితాన్ |౧-౮-౨౨|

విసర్జయిత్వా స్వం వేశ్మ ప్రవివేశ మహామతిః |

తతః స గత్వా తాః పత్నీర్ నరేంద్రో హృదయంగమాః |౧-౮-౨౩|

ఉవాచ దీక్షాం విశత యక్షేఽహం సుత కారణాత్ |

తాసాం తేన అతి కాంతేన వచనేన సువర్చసాం |

ముఖ పద్మాన్ అశోభంత పద్మానీవ హిమాత్యయే |౧-౮-౨౪|


ఇతి వాల్మీకి రామాయణే ఆది కావ్యే బాలకాండే అష్టమః సర్గః |౧-౮|