విజ్ఞానకోశము - 3
చిత్రవస్తుప్రదర్శనశాలలు
చిత్రవస్తుప్రదర్శనశాల అన నెట్లుండవలెనో మనకు తెలుపుచున్నవి.
చిత్రవస్తుప్రదర్శనశాల సక్రమమును, శాస్త్రీయమునైన పద్ధతులపై నిర్మింపబడవలెను. ఏ ఉద్దేశములతో వస్తు సంగ్రహణము చేయబడుచున్నదో అది స్పష్టముగా నిర్వచింపబడవలెను. ప్రదర్శనమునకు అమర్చిన వస్తువులు వర్గీకరింపబడి జాబితా చేయబడవలెను. అవి సంఖ్యా బద్ధములు కావలెను. వాటిమీద గ్రంథసంబంధమైన వివరము గల చీటీ ఉండవలెను. ప్రతి వస్తువుయొక్క శోభ హెచ్చునట్లును, ప్రేక్షకులకు గొప్ప సదుపాయము, సౌకర్యము కలుగునట్లును ప్రదర్శనము జరుగవలెను.
వస్తువులను వర్గీకరించుటలో గమనింపదగిన ముఖ్య సూత్రము లేవి అను ప్రశ్న బయలుదేరును. వస్తువులు చారిత్రకములు, వస్తుగతములు. కొన్ని వేళలలో అవి జాతిబద్ధములుకూడ కావచ్చును. కాని ఈ లక్షణములలో కొన్ని ప్రాయశః అతివ్యాప్తి (overlap) చెందవచ్చును. చరిత్ర ననుసరించిన వర్గీకరణము మనుష్యకౌశలము అభివృద్ధి చెందిన జాడలు కనిపెట్టుటకు సహకరించును. కలపతో నిర్మితములైన గీత వాద్య పరికరములను, కలప వస్తువుల క్రిందను, గీతవాద్య పరికరములక్రిందను, వర్గీకరింపవచ్చును. జంతుశాస్త్ర, పక్షిశాస్త్రములకు సంబంధించిన చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాలలయందు గడ్డి నింపిన కళేబరములను (Stuffed Skins) ప్రదర్శించు సందర్భమున వాటికి సరియైన వాతావరణమును, వాటికి తగిన వస్తువులతో పొత్తును కల్పించుటకు ప్రయత్నములు చేయబడుచున్నవి. భిన్నదేశములనుండి వచ్చిన సమానమైన వస్తువులను ప్రదర్శించునపుడు అవి జాతీయతను గాని, ద్రవ్య స్వభావమును గాని అనుసరించి వర్గీకరించబడుచున్నవి. మ్యూజియములలో దీపముల ఏర్పాటు శక్యమైనంత సంపూర్ణముగను, సమృద్ధిగను ఉండవలెను.
అన్ని మ్యూజియములలోను వర్గీకరణమునందు ఏకరూపత ఉండవలెను. యూరపుఖండములోని ప్రతిదేశమును స్వీయపద్ధతి నవలంబించుచున్నను ఇంగ్లండులో ఏకరూపత పాటింపబడుచున్నది. వర్గీకరణము వివేచనా పూర్వకముగా చేయవలెను. అది నిరంకుశముగా ఉండ కూడదు. భూగర్భశాస్త్రము, మానవశాస్త్రము, వాస్తుశాస్త్రము, శిల్పశాస్త్రము, వర్ణచిత్ర రచనము, ఖగోళశాస్త్రము, జంతుశాస్త్రము, పక్షిశాస్త్రము మొదలగు ప్రతి విజ్ఞానశాఖయు చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాలలో జాగరూకతతో ప్రదర్శింపబడవచ్చును. వివరణ పటములు, గారతో చేయబడిన ఆకృతులు, నమూనాలు, రేఖా కృతులు తదితర చిత్రములు వస్తువుల యొక్క నష్టమైన అవాంతరదశలనుచూపుటకు ఉపయోగపడును. శాస్త్రోక్త సంవిభాగములు గల భవనములలో చిత్రవస్తుశాలల నుంచవలెను. యూరవుఖండమం దంతటను అనేక పురాతన భవనములు సంపాదింపబడి, చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాలలకు అనువుగా మార్చబడినవి. ఇంగ్లండులో మాత్రము చిత్ర నస్తు ప్రదర్శనశాలా నిర్మాణమునకు పెద్ద మొత్తములు వ్యయపరచబడినవి. పెద్ద భవనము లభ్యమై సర్వత్ర అమర్చుటకు తగినన్ని చిత్రవస్తువులు లేకపోయినచో కాళీ స్థలములను రెండవ తరగతి నమూనాలతో నింపవలసి వచ్చును. అప్పుడు రెండవ తరగతి నమూనాల రాశి ముందు కొలదిమాత్రపు రమ్యవస్తువులు చూడ ముచ్చట నుండవు.
గ్రేట్బ్రిటన్లో చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాలలు గొప్పగా అభివృద్ధిచెందినవి. బ్రిటిష్ మ్యూజియము ప్రపంచములో ఉత్తమోత్తమమైనవాటిలో ఒకటి. ఈ మ్యూజియమును స్థాపించునప్పుడు చేయబడిన శాసనము (1751) యొక్క పూర్వ పీఠికలో ఇట్లు పేర్కొనబడినది : "అన్ని కళలును, శాస్త్రములును ఒండొంటితో సంబంధము కలిగియున్నవి. ప్రకృతి తత్త్వ శాస్త్రము నందును, ఇతర అనుమాన ప్రమాణజన్య శాస్త్రములందును, జరిగిన నూత నావిష్కరణములు మిక్కిలి ప్రయోజనవంతములైన ప్రయోగములకు సహాయము నొసగునవిగా ఉన్నవి. ఈ శాస్త్రముల ప్రగతి కొరకే ఈ చిత్రవస్తుశాల ఉద్దేశింపబడినది. " ఆంగ్లదేశములో ప్రేక్షకులు లక్షోపలక్షలు. వారము నందలి అన్ని దినములలోను వారికి ప్రవేశము అనుమతింపబడును. ప్రవేశ రుసుములు క్రమముగా తగ్గింపబడుచున్నవి. అచట మ్యూజియములకు సంబంధించిన చట్టము కూడ ఉన్నది. దానిని బట్టి పురపాలక సంఘములు మ్యూజియములపై పన్ను వసూలుచేయుటకు అనుమతించబడినవి.
ఇంగ్లండు నందు నాలుగు జాతీయ చిత్రవస్తు ప్రదర్శన
685
