పుట:కావ్యాలంకారచూడామణి (విన్నకోట పెద్దన).pdf/87

అర్థదోషములు

క.⁠

ఇవి వాక్యజాతదోషము, లవిరళముగఁ దెలియుఁ డింక నర్థక్రమసం భవము లగుదోషముఖలఁ దగఁ, జెవులకుఁ జవు లొదవ [1]నోలిఁ జెప్పెద నొప్పన్.

⁠ 112

సీ.⁠

వరుస నపార్థంబు వ్యర్థంబు హీనాధికోపమంబులు సంశయోక్తికంబు నసిమాత్రకంబు నేకార్థంబు భిన్నంబు జరపదక్రమమును బరుషకంబు నసదృశోపమమును నప్రసిద్ధోపమ మును హేతుశూన్యార్థమును దనర్చు విరసాహ్వయంబును నిరలంకృతియు విరుద్ధంబు నసంగ[2]తత్వం బనంగఁ

⁠

తే.⁠

గబ్బముల సప్తదశదోషఘటన లొదవుఁ బ్రౌఢి వానికిఁ బాసి సత్ప్రభువు లైన యుభయభాషాకవీంద్రుల కొసఁగుఁ బొసఁగఁ జారుతరకీర్తి విశ్వేశచక్రవర్తి.

⁠ 113

అపార్థము

క.⁠

[3]ధనదునకు నెంద ఱంగన?, లనుములు నాకమునఁ బండునా? పాతాళం బునఁ బాము లెన్నిగలవో?, యనఁగ నపార్థంబు వాచికార్థము గామిన్.

⁠ 114

వ్యర్థము

తే.⁠

'మీరు పెద్దలు, [4]కులమును బౌరుషంబు విశ్రుతంబులు, గుణము [5]లీవితతు, లేల యధిపుఁ గొలువారు దా?' రన వ్యర్థ మయ్యెఁ తొలుతఁ బలుకులు భజనహేతువులు గామి.

⁠ 115

హీనోపమ</pె

క.⁠

[6]కుక్కలునుబోలె దనుజులు [7]మిక్కుటముగఁ గదుర సురలు మృగములభంగిన్ దిక్కులు చెడి పాఱిరి నాఁ దక్కక హీనోపమాభిధానంబయ్యెన్.

⁠ 116

అధికోపమ

క.⁠

అకుటిలగతిఁ గొలఁకులలో, బకములు మునివరులుఁబోలెఁ బరఁగె ననంగాఁ బ్రకటిత యగు నధికోపమ, సుకవిత నీరెండుఁ జొనుప శూన్యం బయ్యెన్.

⁠ 117

సంశయము

క.⁠

నీ వన్నపలుకు చెప్పిన, నావెలఁదికి నలుగ నేల యన సంశయ మై భావింపంబడు నీ వను, నావెరవున నన్న గామి నవ్యార్థం బై.

⁠ 118

1. క.గ.చ. ఓలిఁ జెప్పెదు నొప్పన్
2. క.గ. తత్వంబు ననఁగఁ
3. క.గ.చ. ధనదులకు
4. క.గ.చ. కుల మురుపౌరుషంబు
5. క.గ.చ. ఈవిమతు లేల
6. క.గ.చ. కుక్కలును బోని దనుజుల
7. క.గ.చ. మిక్కుటమునఁ గదరి