పదబంధ పారిజాతము/ఐ

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

ఏళ్లు____ఏషా 292 ఏష్య___ఐదు

  • వాడుకలో రూపం:
  • "ఏం తప్పు చేసినా కడుపులో పెట్టుకొని ఈ అమ్మాయిని నీవు ఏలుకోవలసిందే."

ఏళ్లు కోళ్లు ఏక మగు

  • ఏకార్ణవ మగు. నదులూ కాలువలూ కలిసి పోయె ననుట. (కోడు = కాలువ.)
  • "మొన్నటివర్షాలలో ఏళ్ళూ కోళ్ళూ ఏక మయినవి." వా.

ఏ వెంట

  • ఏ విధముగా, ఎట్లయినను, ఏరీతిగా చూచినను.<.big>
  • "కావున నగ్న ముఖ్యప్రకారంబు,లే వెంట నిందయే యిల?" పండితా. ప్రథ. వాద. పుట. 687.

ఏవెంట బోయితి మేమి?

  • ఏ విధముగా నైనా, ఏ దెట్లయినా. ఎలా అయితేనేమి? అనుట.
  • "జంటన్ వచ్చిన సారమేయములు నీ సైన్యంబులున్ మావెయే, వెంటం బోయితి మేమి?" ఉ. హరి. 2. 140.

ఏసరేగు

  • విజృంభించు, ఎక్కు వగు.
  • "ఇట్లు లత్యుగ్ర మగుగ్రీష్మ మేస రేగి." పాండు. 4. 18.

ఏషాగాధా లాడు

  • అస్తవ్యస్తపుమాట లాడు. దీని వ్యుత్పత్తి వి......... తంజావూరు వాఙ్మయంలో విశేషంగా కానవచ్చే పలుకుబడి.

ఏష్యములు పలుకు

  • భవిష్యత్తును చెప్పు. ఆము. 6. 66.

ఏహ్యముగా

  • అసహ్యంగా, రోతగా.

ఐదు పది సేయు

  • నమస్కరించు. రెండుచేతులు కలిసినప్పుడు అయిదువేళ్లు పది వేళ్లగును. వెనుకంజ వేసినప్పుడు కాలి వేళ్లు పది యగు నని కొందఱు.
  • "ఉరవడి బోరికై కవచ మొల్లరు మంత్రములందు దక్క సు,స్థిరభుజ శక్తి నైదు పది సేయరు దత్తిన తక్క మంటికై." ఆము. 2. 34.
  • కళా. 8. 100.

ఐదువేళ్లూ లోపలికి పోవు

  • చూ. అయిదువేళ్లూ లోపలికి పోవు.

ఐదువేళ్లూ సమంగా ఉండవు.

  • అందరూ ఒకటిగా ఉండరు - ఎన్నోరకాలు అనుపట్ల ఉపయోంచేపలుకుబడి. ఒక యింటి వారు ఒక తల్లి పిల్ల లే అయినా విభిన్నత లుండు ననుపట్ల ఉపయోగిస్తారు.
  • "అలాంటి పెద్దమనిషితమ్ము డింత దుర్మార్గు డయ్యడే, అయినా ఐదు వేళ్లూ సమంగా ఉండవు లే." వా. ఐన______ఐస 293 ఒంట______ఒంట

ఐనది కాదను కానిది ఔనను

  • అడ్డదిడ్డంగా మాట్లాడు.
  • "ఐనది కా దని యనగా, గానిది యౌనని వచింపగా గలమీతో." శ్రవ. 4. 54.

ఐనన్ కానిమ్ము

  • అయితే కానీ.
  • "ఐనన్ గానిమ్ము భవద్దీనతకై వ్రతము విడిచితిన్." మను. 3. 100.
  • ఒకడు బలవంతము చేయగా అంగీకరించిన సందర్భంలో అనేమాట.
  • "అయితే కానీ, ఏం చేస్తాం?" వా.

ఐపు అజ

  • జాడ. జం.
  • "వాడి ఐపు అజా తెలియడం లేదు." వా.

ఐపు లేడు

  • ఎక్కడికి పోయినాడో తెలియదనుట.
  • "వాడు ఐపు లేకుండా పోయినాడు." వా.

ఐసరుబొజ్జ

  • సెబాసు.
  • "కాంతలమాట నమ్ముకొని కంతునికిం గడు లోకు వై తదీ, యాంతరభావముల్ దెలియ కైసరు బొజ్జ యటంచు నుబ్బుచుం, ద్రెంత వివేకు లైన...." శ్రవణా. 3. 75.

ఐసరు బొజ్జ తోపా

  • సెబాసు.
  • చూ. ఐసరుబొజ్జ.

ఒంటని

  • అహితు లైన. పథ్యముకాని, హితము కాని - అన్న సంస్కృతం మాటల వలెనే 'ఒంటదు' కూడా రోగికి కొన్ని వస్తువులు పథ్యము కావు అన్నట్లే ఉపయోగిస్తారు. 'వానికి వంకాయ ఒంటదు' ఇత్యాదులు. అందుపై వచ్చిన మాట.
  • "ఒంటనిరాజుల కప్పము, గొంటి న్మే లేర్చి...." కళా. 5. 116.

ఒంట బట్టు

  • బలప్రవర్ధక మగు, మనసున కెక్కు, హిత వగు. ఏదైనా తిన్న ఆహారం జీర్ణ మై రక్తరూపంలో ఒంటికి పట్టిన దనుటపై వచ్చిన పలుకుబడి. తర్వాత ఇది ఆంగిక మయిన ప్రోదికే కాకా ఇతరములకూ చెల్లినది.
  • "వాడికి తిన్న ఆహారం ఏదీ ఒంట బట్టడం లేదు." వా.
  • "వాళ్ల నాన్న ఎంత ప్రయత్నించినా వాడికి చదువు ఒంటబట్ట లేదు." వా.
  • "ఎన్ని నీతులు చెప్పినా వానికి ఒంటబట్ట లేదు." వా.
  • "ఈ ఊరినీళ్లు నీకు బాగా ఒంటబట్టినట్టున్నాయే. అప్పుడే కాస్త ఆ సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఆ రాజసమూ, ఆఠీవీ." వా.