పదబంధ పారిజాతము/ఎం

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

ఊసు____ఋణ 239 ఋణ____ఎం

ఊసులాడు

  • కబుర్లు చెప్పుకొను.
  • "నెలతల్ ముచ్చట కూసులాడెదరు." క్షేత్రలక్ష్మి. 74.

ఊహాగానము చేయు

  • ఏదో ఒక విషయముపై ఊరికే ఊహించు.

ఊహాపోహలు కల...

  • ఊహాపోహలు కలవా డంటే వివేకి, బుద్ధిమంతుడు.

ఋణము తీర్చుకొను

  • ఎవ రైనా మేలు చేసినప్పుడు ఉపకారమునకు ప్రత్యుపకార మొనరించు. ఇది రకరకాలుగా ఉపయోగ పడుతుంది. 'నీ ఋణం తీర్చుకోలేను' 'నీకు నేను ఋణపడినాను' 'నీ కేదో చేసి యీ ఋణం తీర్చుకోవాలి' ఇత్యాదులు.
  • "నీ ఋణము దీర్ప గలవాడనే యటంచు." హంస. 1. 255.

ఋణము తీరు

  • సంబంధము తెగిపోవు.
  • "...నీకు నాకును ఋణము దీరె." శ్రవ. 5.83.

ఋణము పణము

  • అప్పూ సప్పూ. జం.
  • "పాలు గాఱెడు నీదుకపోలఫలక, మందు గనుగొన నిమ్ము నాయకము నేడు, మొద్దు లద్దాలు గిద్దాలు మోటు గావె, ఋణమొ పణమో విచారింత మెప్పు డేని." కవిమాయ. అం. 2. పు. 28.

ఋణము వడ్డితో నీగు

  • చేసినపనికి పూర్తిగా ప్రతీకారము చేయు; వడ్డీతోపాటు అప్పు తీర్చు.
  • "ఆ సభలో గొన్నఋణ మంతయు నీగగ గంటి వడ్డితో." భార. కర్ణ. 3. 195.

ఋణానుబంధము తెగు

  • ఋణము తీరు. 'ఋణానుబంధరూపేణ పశుపత్ని సుతాలయా:' అన్న దానిపై వచ్చినది.
  • "తప్ప రాదు ఋణాను బంధంబు దెగిన, బ్రాణపద మైనవలపును బాసి చనదె." మను. 3. 140.
  • "వానికీ నాకూ ఆనాటితో ఋణాను బంధం తెగిపోయింది." వా.

ఋతుకాలము

  • రజోదర్శన మయిన పది దినాలవరకూ ఋతుకాల మని కళాశాస్త్రం.

ఋతుమతి యగు

  • రజస్స్వల యగు.

ఎం. ఆర్. ఆర్. వై.

  • మహారాజరాజశ్రీ. ఈమాటకు ఇంగ్లీషు పొడి అక్షరాలు. మొన్న మొన్నటి ఎంగి____ఎంగి 240 ఎంఘి____ఎంగి

దాకా అడ్రెసుల్లో ఇలానే వ్రాసేవారు.

  • "యమ్మారార్వైగారికి." పాణి. 6. 97.

ఎంగిలాకులు నాకు

  • నీచమునకు పాల్పడు.
  • "వాడు ఒట్టి ఎంగిలాకులు నాకేవాడు." వా.

ఎంగిలించు

  • ఎంగిలి చేయు.
  • "మొన లావులించి వాసన సల్ల బసి గొని, లేదేటిగము లెంగిలింపకుండ." కుమా. 3. 108.
  • "వాడు అన్నం ఎంగిలి చేసినాడు." వా.

ఎంగిలి కాశించు

  • ఉచ్ఛిష్టమునకు ఆశించు, నీచ కార్యమునకు పాల్పడు.
  • "నీ విట్లా ఎంగిలి కాశిస్తా వని అనుకోలేదు." వా.

ఎంగిలికూటి కాశించు

  • పరస్త్రీ కాశించు అనుపట్ల కూడ ఉపయోగిస్తారు.
  • చూ. ఎంగిలి కాశించు.

ఎంగిలి గావించు

  • ఎంగిలి చేయు. స్త్రీ విషయంలో అయినప్పుడు పరస్త్రీని కవయు అని అర్థము.
  • "అనంగ క్రీడా సంగతి నెంగిలి గావించె." నిర్వ. 6. 74.

ఎంగిలి గుడుచు

  • నీచపుతిండి తిను.

ఎంగిలిచేత కాకి వ్రేయనివాడు

  • అతిలుబ్ధుడు. ఎంగిలిచేతితో కాకిని అదిలిస్తే ఆ మెతుకు ఎక్కడకింద రాలి అది తింటుందో అని భయపడే వాడు అనుట.
  • "కసరి యెంగిలిచేత గాకి వ్రేయని వాడు, సత తాన్న దాన ప్రశస్తుడయ్యె." పాండు. 4. 210.

ఎంగిలిచేయి విసరని

  • అతిలోభి యైన.
  • "వాడు ఎంగిలిచేత్తో విసరేవాడు కాదు." వా.

ఎంగిలి చేయు

  • చూ. ఎంగిలించు.

ఎంగిలిపడు

  • కొద్దిగా భోజనము చేయు. నాలుగుమెతుకులు తిను.
  • "నా కేం ఒంట్లో బాగు లేదు. కాస్త ఎంగిలిపడి లేచాను." వా.

ఎంగిలిమంగలం

  • అనాచారభరిత మనుట.
  • "వా ళ్లిల్లు అంతా ఎంగిలిమంగలంగా ఉంది." వా.

ఎంగిలిమందు

  • తేనె. భస్మాదులు తేనెతో రంగరించి నాకించడం అలవాటు. అందుకై యేర్పడినది.

ఎంగిలిమాట

  • ఎవరో అన్న మాట. మాటా. 26. ఎంగి____ఎండ 241 ఎండ____ఎండ

ఎంగిళ్ళెత్తు

  • నీచపుపనులకు పాల్పడు.
  • "ఆ వెధవ వాళ్ళింట్లో వీళ్ళింట్లో ఎంగిళ్లెత్తుకుంటూ బతుకుతున్నాడు." వా.

ఎంచులు పెట్టు

  • తప్పులు పట్టు.

ఎండకన్ను ఎఱుగని

  • అ సూర్యంపశ్య యైన, ఏమాత్రం కష్టమూ ఎఱుగని ఇలు వెడలని.
  • "ఎండక న్నెఱుగనియీ రాజచంద్రు, డవని శాత్రవులకు నర్పించి పెక్కు, గానల ద్రిమ్మరి కాయంబు డస్సి." పల్నాటి. 92 పే.
  • "ఎండక న్నెఱుగని యింద్రుని యిల్లాలు, పలుపంచలను జాలి బడియె నేడు." భాగ. 8. 469.
  • "ఎండక న్నెఱుగక యేప్రొద్దు నన్ను, నండ బాయనివాడ వయ్యయో నేడు, ఇంతి యింటికి బోయి యేమంటి వన్న?" సారం. 2. 531.
  • చూ. ఎండకన్ను నీడకన్ను ఎఱుగని.

ఎండకన్ను నీడకన్ను ఎఱుగని

  • ఎండమొగం చూడని; కష్ట మెరుగని.
  • "క్రీడమై నెండకన్నును నీడకన్ను, నెఱుగ కన్నల దమ్ముల హితుల సుతుల, గూడి సుఖ మున్న వారము కోర్కు లొదవ, సత్య సల్లాప! యో హరిశ్చంద్రభూప!" హరిశ్చ. 1. 212.
  • చూ. ఎండకన్ను ఎఱుగని.

ఎండకన్నును వానకన్నును ఎఱుగని

  • కష్ట మెరుగని; ఇలు వెడలని.
  • "వచ్చి రెండకన్ను నీడకన్నును నెఱుంగని పురంధ్రులు..." భార. ఆశ్ర. 1. 113.
  • చూ. ఎండకన్ను నీడకన్ను ఎఱుగని.

ఎండ కెండి వానకు తడియు

  • అన్ని కష్టాలకూ ఓర్చు. తె. జా.

ఎండగట్టు

  • ఎండలో ఆరవేయు.
  • "తడిబట్టలు ఎండగట్టుదా మంటే దండెమైనా లేదు." వా.

ఎండగొట్టు

  • వడ దెబ్బ తగులు. రా. వి. 269.

ఎండతాకు

  • వడ దెబ్బ తగులు.
  • "బెడిద మగునెండతాకున, దొడిమలు వసివాడి." పారి. 4. 19.

ఎండ నుండగ నీడ యెదురు వచ్చు

  • ఎంతో బాధపడుతుండగా, తనంతట ఏదో ఒక ఆశ్వాసము సమకూరు.
  • "ఎండ నుండగ నీడ యెదురు వచ్చుట గదా, సుదతి చల్లనిచూపు జూచె నేని." ఉషా. 3. 49.

ఎండపసుపు

  • అశాశ్వతము. నీరెండ పడి యేర్పడే పసుపు రంగు. పసుపు ఎండలో పెడితే రంగు మారుతుంది అనుటపై ఎండ____ఎండ 242 ఎండ____ఎండ

యేర్పడినా ఏర్పడి ఉండవచ్చును.

  • "ఊతనీరు చెలదినేత మూటాయిటి, దూది యెండపసుపు దొఱ్ఱి యక్క, రంబు....మేను." ఆము. 6. 62.

ఎండబడు

  • ప్రొద్దెక్కు.
  • చూ. ఎండవడు.

ఎండబాఱు

  • ఎండిపోవు.
  • "పండబాఱినపొల మెండబాఱె." మను. 3. 129.

ఎండబెట్టు

  • ఎండలో ఉంచు.
  • "గోధుమలు ఎండబెట్టుదా మనుకుంటుంటే యింతలో వర్షం ముంచుకొని వచ్చింది." వా.

ఎండమఱువు

  • గొడుగు. సాంబ.

ఎండమావుల నీళ్లు

  • లేనివి. ఎండమావులు నీళ్లుగా కనిపించినా అందులో నీళ్లుండవు. తాళ్ల. సం. 7. 34.

ఎండమావులను పట్టగల

  • అసాధ్యకార్యము లొనర్ప గల, ఏమైనా చేయగల. నిరసనార్థద్యోతకంగా అనుమాట. కుమా. 8. 135,

ఎండమావులు

  • మృగతృష్ణ.
  • "ఎండమావులట్టుల సంపత్ప్రతతులు." భార. ఆది. 5. 159.
  • "ఎండమావులను దప్పు లేల దీరునోయమ్మ." తాళ్ల. సం. 4. 54.

ఎండమావుల కడగాళ్లు గట్టనేర్చు

  • అసాధ్య కార్యములను చేయ గలవా రనుటలో నిరసన సూచిస్తూ అనేమాట. ఎండమావులను కాళ్లు కట్టి వేయడం అసాధ్యం కదా!
  • పండిత. ప్రథ. పురా. పుట. 359.

ఎండలు నీడ లగు

  • సౌభాగ్యము చెడు.
  • "వండ వండ నట్లుగా వారి జూచి నవ్వేవు, యెండ లెల్లా నీడ లాయె నింక నేటిమాటలు." తాళ్ల. సం. 3. 557.
  • ఇక్కడ ఎండ ఆనందసూచకం. తద్విరుద్ధము నీడ.

ఎండలు నీడలు కాయు

  • మంచిరోజులు పోయి చెడు రోజులు వచ్చు.
  • "ఉండం బాసె నడవిలో నొకతె నేను, ఎండలు నీడలు కాసె నేమి సేతురా!" తాళ్ల. సం. 3. 663.
  • చూ. ఎండలు నీడ లగు.

ఎండ లేనినాటి నీడ

  • ఉండ దనుట.
  • తాళ్ల. సం. 12. 55. ఎండ____ఎండు 243 ఎండు___ఎంత

ఎండలోని నీడ

  • శ్రమాపనోదకము.
  • తాళ్ల. సం. 11. 3 భా. 125.

ఎండవడు

  • 1. ఎండలో ప్రయాణము చేయు.
  • 2. ఎండ బాగా ఎక్కు.
  • "ఓ, తెరువరి యింత యెండవడి తేగల యట్టి వి కేమిభాగ్యముల్." గంధ. 66.
  • "దూరము వోయి యెండవడి దూపిలి వచ్చినప్రాణనాథునిన్, ద్వారకవాట గేహళులదాక నెదుర్కొని..." కాశీ. 2. 81.
  • "బాగా ఎండవడి పోయింది. చల్లబడి తర్వాత బయలుదేరొచ్చు." వా.
  • చూ. ఎండపడు.

ఎండవాలారునందాక

  • పొద్దు వాటాలేవరకూ అని నేటిరూపం. చల్లబడేవరకూ అనుట.
  • "ఎండ వాలారునందాక నిండుకొలని, తీరమున మఱ్ఱినీడ నిద్రించె నతడు." శివ. 3. 27.
  • చూ. పొద్దు వాటాలు.

ఎండుగులు

  • ఎండబోసిన ధాన్యము.
  • "కలనుపుటెండుగుల్ ద్రవిడకన్యలు ముంగిట గాచి." ఆము. 1. 75.
  • రూ. ఎండువులు.

ఎండుతెవులు

  • క్షయలాంటి వ్యాధి. శ. ర.

ఎండువులు

  • ఎండబోసిన ధాన్యము.
  • "ముంగిళ్ళ నెండువులు గానం బడవు." కేయూ. 3. 84.
  • రూ. ఎండుగులు.

ఎంత కాదు!

  • ఎం తైనా అగు ననుట.
  • "కాకతోడ జిత్తమెల్ల గరగి నీరై మించె, ఏకట నెవ్వరి కైన నెంత గాదు ప్రియము." తాళ్ల. సం. 12. 335.

ఎంతకు దెచ్చెను?

  • దీనివల్ల ఎంత అనర్థం కలిగింది అనుపట్ల ఉపయోగించే పలుకుబడి.
  • "ఎంతకు దెచ్చెనే సరసిజేక్షణ చెయ్దములు?" ఆము. 5. 77.
  • "నువ్వు ఆ రోజు ఏదో తమాషాకు అంటే ఆ మాట ఎంతకు తెచ్చిందో చూడు. అతనికీ నాకూ బద్ధ ద్వేషం యేర్పడింది." వా.

ఎంతకు నెత్తుకొంటివి ?

  • 1. ఎంతకు ఎక్కు పెట్టితివి, ఎంతకు దిగితివి. ఎంతకు తెగించావు ? ఎంతకు సిద్ధ మయ్యావు ? అన్న అర్థంలో ప్రయుక్త మవుతుంది.
  • "నా కొప్పనిబాస నిచ్చితి వహో యిటు లెంతకు నెత్తుకొంటి విం, కెప్పని కైన నమ్మదగునే." శుక. 1. 540.
  • "దయ యింత లేక యెంతకు నెత్తుకొంటి ర,క్కట మిమ్ము గన్నది గాక తల్లి." శుక. 4. 42. ఎంత____ఎంత 244 ఎంత____ఎంత

ఎంతకు దిగితిని అనే నేటి వాడుక. రాయలసీమలో ఎంతకు వగదెగితివి అని ఇదేచోట అంటారు. ఎంతకు నేరరు ?

  • ఎంత కైనా సిద్ధపడతారు అని తాత్పర్యం.
  • "ఎంతకు నేర రంత తెగియించినవా రది యున్నదే కదా." శుక. 4. 28.
  • వీడు ఎంత కైనా తగును, ఎంత కైనా మనిషి మొదలయినవాట్లో ఈ పలుకుబడి వినవస్తుంది.

ఎంతకు లేడు ?

  • ఎంతపనికి సిద్ధపడడు? ఎంత పని కై నను సిద్ధపడు ననుట.
  • "ఎంతకు లేడు నారదమునీంద్రుడు శౌరి వినంగ నేను వినగా." పారి. 1. 80

ఎంత కెంత

  • ఎక్కడి కెక్కడ ?
  • "ఏమి చెప్పవలయు నెంత కెంత ?" వీర. 2. 81.

ఎంత కైనా మనిషి

  • ఎంత దుష్కార్యం చేయనైనా సమర్థత గలమనిషి.
  • "వా డెంత కైనా సమర్థుడు. పొగడ గలడు, తెగడగలడు. వాణ్ణెవడు నమ్ముతాడు?" వా.

ఎంత కైనా తగును

  • ఏ చెడుగు కైనా సిద్ధపడును.
  • "నిన్న తప్పక సాయపడతా నని ఈ రోజు తానే వ్యతిరేకంగా పని చేస్తున్నాడు. అత నెంత కైనా తగును." వా.

ఎంత గింజుకున్నా

  • చూ ఎంత తన్నుకున్నా.

ఎంత చెప్పితే అంత

  • ఆ మాటకు తిరుగు లే దనుట.
  • "ఆ పెళ్లాం ఎంత చెప్పితే అంత. ఆడికి ఏమాత్రం విచక్షణ లేదు." వా.

ఎంతటిదవ్వు ?

  • చాలా దూరము, మాకూ వానికీ చాలా దూరము - అనుట వంటిది.
  • "ఈ పరిపాటి సేవ రచియించుటకే తగినట్టివార మో, భూపవరేణ్య! యేము పెఱపోడుము లెంతటి దవ్వు మా కికిన్." కళా. 7. 229.

ఎంత తన్నుకున్నా

  • ఎంత అవస్థ పడినా, ఏం చేసినా అనే సందర్భంలో ఉపయోగిస్తారు.
  • "ను వ్వెంత గింజుకున్నా ఎంత తన్నుకున్నా వాడిదగ్గర దమ్మిడీ రాలదు." వా.
  • "ఎంత తన్నుకున్నా వాని కా పద్యంలో ఒక్క పాదం అర్థం కాదు." వా.

ఎంత తల బద్దలు కొట్టుకొన్నా

  • ఎంత విడమరచి చెప్పినా. కొత్త. 78. ఎంత____ఎంత 245 ఎంత___ఎంత

ఎంత తీపు!

  • ఎంత ఆసక్తి; ఎంత ఆశ !
  • "భూమికి గాగ... ఘోర సంద్రామము సేయుచుండుదురు రాజులు దొల్లియు నెంత దీ పొకో." భార. భీష్మ. 1. 15.

ఎంత దఱిగిన మిరియాలు జొన్నల సరిపోవా ?

  • ఎంత చెడ్డా సత్త్వమున్న వాడు సత్త్వ మున్నవాడే అనుట. ఇదే అర్థంలోనే పడుకున్నా ఏనుగు గుఱ్ఱం ఎత్తుంటుంది అన్న లాంటి పలుకుబడు లున్నవి. మిరియాలు విలువ గలవి. జొన్నలు చాలా చౌక, ఎంత చెడ్డా మిరియాలు జొన్నల వెల చేయవా అనుట.
  • "ఎంత దఱిగిన మిరియా, లుం జొన్నల సరిపోవే, లంజెతనములందు గొమిరెలన్ గెలువవటే!" ఉ. హరి. 1. 75.

ఎంతదనుకా

  • చూ. ఎంతదాకా.

ఎంతదాకా

  • ఎంత సేపూ.
  • "ఎంత దాకా వాడిమాట వాడి గానీఒకడు చెప్పేది కించిత్తైనా గ్రహించడు." వా.
  • చూ. ఎంతసేపూ.

ఎంతపని వచ్చినను

  • ఎంత అవసరము ఏర్పడినను.
  • "ఎంతపని వచ్చినను నిదె, చెంతనె యున్నాడ భీతి జెందకు మనినన్." హంస. 3. 222.
  • "ఎంతపని వచ్చినా నే నున్నాను గదా. నీ వలా కూచో బావా! ఎందుకు దిగులు పడతావు?" వా.

ఎంతమా టంటే అంతమాట అను

  • నోటికి వచ్చినట్లు దుర్భాష లాడు.
  • "నీవు సంపన్నుడ వైతే కావచ్చు, అంతమాత్రాన నీవు ఎంతమా టంటే అంత మాట అంటూంటే ఊరుకుంటానా ఏమిటీ?" వా.
  • "అ దేం కోడలో నమ్మా ! వాళ్ళత్తను పట్టుకొని ఎంతమా టంటే అంతమాట అంటుంది." వా.

ఎంత మీను వచ్చి యెంత మీనును మ్రింగె ?

  • ఎంత చిన్నవాడు ఎంత పెద్దపనికి ఒడబడెను అనుపట్ల ఉపయోగించేపలుకుబడి. పెద్ద చేప చిన్న చేపను మ్రింగుట అలవాటు. తద్విరుద్ధస్థితి నిది సూచించును.
  • "తగరు కొండమీద దాక గోరిన దారి, నెదురు దన్ను దెలియ కింత పలికె, నెంత మీను వచ్చి యెంత మీనును మ్రింగె, గాన త్రుళ్లి నెద్దె గంతమోయు." రాధి. 3 ఆ.

ఎంత మీ లెంత మీల ద్రాగు

  • ఎంత చేపలు ఎంత చేపలను ంరింగ సాగెను ? పెద్దవి చిన్న వానిని మ్రింగును కాని ఎంత____ఎంత 246 ఎంత____ఎంత

చిన్నవే పెద్దవానిపై తిరుగ బడెనే అనుట.

  • "ఉగ్రుపై నట వోయె దకట లగ్గ మేలు మే, లెంత మీ లెంత మీల ద్రాగు." కుమా. 4. 66.

ఎంతయిన

  • 1. చాలా.
  • "మానవిఖ్యాతి లాభసంపన్ను డగుట, యెంతయిన నొప్పు నట్టు గాదేని హాని." శుక. 1. 367 పు.
  • వాడుకలో అ దెంతైనా బాగున్నది అనడం కద్దు.
  • 2. ఏమయినా.
  • "ఎంతయినా పెద్దవాడుకదా ! నీ విలా ఎదిరించ వచ్చునా ?" వా.

ఎంత లే దన్నా

  • కనీసం.
  • "ఇప్పటి కెంత లే దనిన నిర్వదికిన్ బయి నుండు." పాణి. 1. 39.
  • "ఎంత లేదన్నా ఈ పెండ్లికి పదివేలు ఖర్చు పెట్టి ఉంటాడు. వాని కేం ? కలవాడు." వా.

ఎంత లే దింతె కద!

  • అయితే అయింది లే అనుపట్ల ఉపయోగించేపలుకుబడి.
  • "అనుడు నాతండు తత్సంగమాస జేసి, యెంత లేదింతె కద దీని కేల వగవ ?" శుక. 3. 195.

ఎంత లేదు ?

  • ఎంతో ఉన్నది. ఇది పోయిన దని దు:ఖ మేల అనుట.
  • "అని పల్క నత్త కనికర, మున రావే యెంత లేదు..." శుక. 2. 581.

ఎంతవారును...

  • ఎంతవా రైనా అని వాడుక రూపం. ఎంత గొప్పవారైనా అని అర్థం.
  • "ఎంతవారును దెలియంగ నెంతవారు." కాశీ. 1. 104.
  • "ఎంతవార లైన కాంతదాసులే." త్యాగరాజ కీర్తనలు.
  • పై ప్రయోగంలోని రెండవ 'ఎంతవారు' ఈ అర్థాన్నే సూచిస్తుంది.
  • 'ఎంతవాడికి ఆ పని సాధించడం సాధ్యం కాదు' అని ఏకవచనంలో కూడా ఇది ఉంది. ఈ ఉచ్చారణలోని కాకువును పురస్కరించుకొని ఈ 'ఎంత' అది అతి సులభము, కించిన్మాత్రము అనే అర్థాలను కూడా స్ఫురింప జేస్తుంది.
  • "ఇంత పెద్దపని చేయడానికి వా డెంతవాడు ?
  • "వాడికి ఈ పని యెంత ? ఒక్క నిమిషంలో చేసి పారేస్తాడు."

ఎంతవాలు ?

  • ఏం గొప్ప ? ఏమి నేర్పు ? వాలూ చాలూ తెలిసినవాడు అన్నప్పుడు నేర్పు, కిటుకు అన్న లక్షణార్థం వాలు కున్న దే. ఎంత____ఎందు 247 ఎందు____ఎక
  • "మార్పెట్టు నోపనిమ్రాకు లేర్చుట యెంత, వా లగు నని వనవహ్ని నవ్వు." కుమా. 10. 159.

ఎంతసేపూ

  • ఎల్లప్పుడూ అనుట.
  • "ఎంతసేపూ వాడికి ఆత్మస్తుతీ, పరనిందా తప్పితే మరొకటి లేదు కదా !" వా.
  • చూ. ఎంతదాకా.

ఎందాక ? (ఎంతదనుక)

  • ఎక్కడికి పోతున్నారు అనుట. ఎక్కడికి అని అడగడం అపశకున మని ఎంతదాక అని అడుగుట అలవాటు.
  • "పొద్దున్నే బయలు దేరారు. ఎందాకా ?" వా.

ఎందు కైనా మంచిది

  • అంత ప్రయోజనం లేక పోయినా ఎంతో కొంత మేలు ఉండక పోదు.
  • కామేశ్వరి. శత. 85.
  • "ఆయనను వెళ్లి ఒకసారి చూడు. ఎందు కైనా మంచిది." వా.

ఎందు పెరటిచెట్టు మందు కాదు.

  • సన్నిహితులు చెప్పే హితవు తల కెక్కదు.
  • 'అతిపరిచయా దవజ్ఞా' అన్న సంస్కృతసూక్తిని తెలిపే పలుకుబడి.
  • పెరటిచెట్టును తేలికగా చూస్తారు కదా !
  • "తమకు సులభ మైన నమృతంబు గైకొన, రెందు బెరటిచెట్టు మందు గాదు." కళా. 7. 39.

ఎందు లేని

  • ఎక్కడ లేని.
  • "ఎందు లేనిపలుపోకల మాయలు నీకు వెన్నతో బెట్టినవి." పారి. 1. 127.
  • ఇది వాడుకలో 'ఎక్కడ లేని' అనేరూపంతోనే కనబడుతుంది.
  • చూ. ఎక్కడ లేని.

ఎంబెన్న

  • యంబ్రహ్మ.
  • "ఓ అంటే నా రాని యెంబెన్నలదే యీ రోజులలో అధికారంగా ఉంది." వా.
  • చూ. యంబ్రహ్మ.

ఎకసక్కె మాడు

  • వేళాకోళము చేయు.
  • "ఎవ్వారి బొడ గన్న నెకసక్కెమాడుచు." విప్ర. 5. 26.
  • చూ. ఎకసక్కెము లాడు.

ఎకసక్కెము చేయు

  • హాస్యము చేయు.
  • "నీ విట వచ్చుట పారిజాతవా,సన బ్రకటించి నాకు నెకసక్కెము సేయన కాదె చెప్పుమా!" పారి. 1. 128.

ఎకసక్కెము లాడు

  • పరిహాస మాడు.
  • "చక్కెర వింటి వాని నెకసక్కెము లాడడె." నిరంకు. 2. 12. కాశీ. 4. 123.
  • చూ. ఎకసక్కెము చేయు.