Jump to content

పుట:రసార్ణవాలఙ్కారము (ప్రకాశవర్షుఁడు).pdf/55

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

ఇఁక వాక్యదోషముల గుణత్వము—

ఇదానీం వాక్యదోషాణా మపి కిఇ్చిత్ ప్రచక్ష్మహే.

శబ్దహీనము, క్రమభ్రంశము, విసంధి, పునరుక్తి, వ్యాకీర్ణము, ఛందోభంగము, సంకీర్ణము, భిన్నలింగత్వము, భిన్నవచనము, ఖంజము, న్యూనోపమ.

53.

శబ్దహీనం న దోషాయ భాషాచిత్రేషు కల్పతే
యత్నః స బంధనిర్జ్ఞానహేతుః కో౽పి కృతో యది.


54.

క్రమభ్రంశ మపి ప్రాహు[ర్న]దోషం సూరయ స్తదా
న సంహితాం విచక్ష్యామి త్యసన్ధానం పదేషు యత్.


55.

తద్విసన్ధీతి నిర్దిష్టం నప్రగృహ్యా+++కమ్
అనుకం పాద్యతిశయో యది కశ్చి ద్వివక్షతే.


56.

న దోషః పునరుక్తే౽పి ప్రత్యు తేయ మలం[కృతిః]
వ్యాకీర్ణం తు న దోషాయ ద్రాక్ప్రతీతికరం భవేత్.


57.

యదోచ్చారణభంగః స్యా త్సంయోగాదేర +++
న ఛందోభంగ మప్యాహుస్తదా దోషాయ సూరయః.


58.

ధాతుభేదేన దుష్యేత స్వరసంధికృతా++
నామభేదే చ శేషేషు న దోష ఇతి తద్విదః.


59.

లుప్తే పదాన్తే శిష్టస్య పదత్వం నిశ్చితం యథా
తథా సన్దివి[హీనం తత్]పద మే వేతి వర్ణ్యతే.


60.

పర్యాయేణ ద్వయో ర్యత్ర వాక్యం ప్రశ్నోత్తరాదిషు
సంకీర్ణం తన్నదోషా ....................


61.

...................... విదు ర్బుధాః
రసాన్తరతిరస్కారే తదిష్టం నేష్ట మన్యథా.


62.

+++భిన్నలిఙ్ఞత్వం యత్రో ద్వేగో న ధీమతామ్
న భిన్న వచనే౽ప్యేవం దోష మిచ్చన్తి కోవిదాః.


63.

నఖఞ్జమపి దోషాయ క్రియాపేక్షా న యత్ర తు
యత్రాస్త్యాదేరపేక్షావా యత్ర వా స్ఫూర్జితం ధ్వనేః.


64.

న్యూనోపమ మపి ప్రాయః సుప్రసిద్ధం న దుఃష్యతి
++ సర్వేణ సారూప్యం నాస్తి భావస్య కస్యచిత్.


65.

యథోపపత్తికృతిభి రుపమానం ప్రయుజ్యతే
అఖణ్ణమణ్ణలః క్వేన్దుః క్వ[కాన్తా]నన మద్యుతి.


66.

యత్కిఞ్చిత్కాన్తిసామ్యాత్తు శశినై వోపమీయతే