Jump to content

పుట:కావ్యాలంకారచూడామణి (విన్నకోట పెద్దన).pdf/77

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

సారాలంకారము

తే.

పలుకుపలుకున కుత్కర్ష బంధసిద్ధి, యుత్తరోత్తరసారమై యోలి నమరు,
నయ్యలంకృతి [1]సారనామాఖ్యఁ జెందుఁ, జెవుల కింపుగ సుకవులు చెప్పిరేని.

27


క.

దేవతలకు వరుఁడు మహా దేవుం డద్దేవుమాళిదెసఁ జరియించున్
జైవాతృకుఁ దాతనికుల, పావనుఁడు చళుక్యవిశ్వపతి యిల నొప్పున్.

28

యమకములు

క.

యమకాదిచిత్రబంధ, క్రమములు బహులములు, వానిగతి భాషాకా
వ్యములకు నుచితములై చన, నమరింతుం గొన్ని వరుసఁ నగుఁ దెలియంగన్.

29


క.

వచ్చినవర్ణంబులు కడు, నచ్చములై మొదల నడుమ నంతమునఁ గవుల్
మెచ్చఁ దదర్థము లలవడి, యచ్చెరువులు గాఁగఁ జెప్ప నగు యమకంబుల్.

30


తే.

ఆదిమధ్యాంతగోచరాఖ్యత్రయంబు
నా మధ్యగతంబు మధ్యాంతగతము
వరుస నాద్యంతగతము సర్వగము ననఁగ
యమకములు సప్తవిధముల నమరు నండ్రు.

31

ఆదియమకము

తే.

ఉక్తశబ్దంబు తుదశబ్ద ముక్తశబ్ద
విధముననె తోఁచి యర్థంబు వేఱ యగుచు
వీనులకు నింపు సొంపును నీనెనేని
నాదియమకంబు నాఁ జను నండ్రు బుధులు.

32


క.

వాసరవాసవధూసువి, లాసములం దెగడి దెగడులలనలమనముల్
వాసించు నాత్మగుణముల భాసురుఁ డగు[2]విశ్వవిభుని పటువిక్రమముల్.

33

మధ్యయమకము

క.

హృద్యార్థం బై పరఁగెడు, పద్యమునకు నిట్ల యమకబంధము నడుమం
బ్రద్యోతించిన నది యన, వద్యంబుగ మధ్యయమకవైభవ మెసఁగున్.

34


క.

శ్రీకీర్తిచంద్రికల వి, ద్యాకైరవవితతు లలరఁ దలకొలిపెడు నీ
పోకుల పో కులపౌరుష, మా కుముదిహితాన్వవాయుఁ డగు భూపతికిన్.

35

అంత్యయమకము

క.

పాదము లుక్తక్రమసం, పాదితగతి నొప్ప [3]తుదను భావాలంకా
రోదయకరమై [4]యమకం, బాదృత మగునేని యంత్యయమకం బయ్యెన్.

36


తే.

లీలఁ జాళుక్యవిశ్వభూపాలవరుని
విజయలక్ష్మీకరగ్రాహవేళ లందుఁ
జెవుల [5]కింపుగఁ దొడరి ఘోషింపఁ దొడఁగె
[6]గతుల కళ్యాణకళ్యాణగౌరవములు.

37
  1. చ. సారసమాఖ్యఁ జెందుఁ
  2. క.గ.చ. విశ్వవిభుని పటువిభ్రమముల్
  3. క.గ.చ. సరసభావాలంకార
  4. క.గ.చ. యర్థం బాదృతము
  5. గ.చ. ఇంపుగఁ జెలఁగి
  6. గ.చ. నతులకల్యాణ