పుట:కావ్యాలంకారచూడామణి (విన్నకోట పెద్దన).pdf/22

చ.⁠

కనుఁగొన నొప్పు కంఠమున గానముఁ, బాణులఁ మంజులార్థక ల్పనమును, దృగ్విశేషమున భావములుం, జరణక్రమంబులన్ దనరు లయప్రపూర్ణ మగుతాళముఁ, గ్రాలఁగఁ బాత్ర యోర్తు రం జనముగ నాడె నింపు వెద చల్లుచు విశ్వనృపాలుసన్నిధిన్.

⁠ 57

విహృతి

క.⁠

చెప్పఁ దగుమాట సిగ్గునఁ, జెప్పక వెడ గప్పిపుచ్చు చేష్టాదులచే నొప్పు నది విహృతి, రసికుల, కప్పుడు తగు దెలియ నింగితాకారములన్.

⁠ 58

ఉ.⁠

డెందము విన్న నయ్యె, నొకడిల్లఁదనం బొడఁగూడె మోముపై, ముందఱిలాగు గాఁ దొడలు, ముచ్చటమాటల కాస చేసె, దీ చందముఁ జెప్పు మన్న వెడ సన్నపుసిగ్గున మ్రొగ్గుచూడ్కిచే సుందరి చెప్పె విశ్వవిభుఁ జూచిన కాముఁడు తన్ను సోఁకుటల్.

⁠ 59

ఈపదియును నైసర్గికములు.

విప్రలంభశృంగారము

క.⁠

లలితశ్రవణాలోకన, కలహాసూయాప్రవాసకలనలచేతన్ గలిగెడు దశావిశేషము, చెలువారఁగ విప్రలంభశృంగార మగున్.

⁠ 60

సీ.⁠

ఆదియుఁ జక్షుఃప్రీతి యన, నంతఁ జిత్తసంగంబునా, మఱియు సంకల్ప మనఁగ, నటఁ బ్రలాపంబు నా, నవల జాగర మన, నటుమీఁదఁ గార్శ్యసమాఖ్య మనఁగ వెండియు విషయవిద్వేషంబు నాఁ ద్రపాసంత్యక్త మనఁగ, సంజ్వర మనంగ, నున్మాద మనఁగ, మూర్ఛాపగమం బన, మరణంబు నా, నిట్లు మానినులకు

⁠

తే.⁠

ననుగతద్వాదశావస్థ మై తనర్చుఁ; బదియదశ లండ్రు కొందఱు ప్రౌఢజనులు; పరఁగు లక్షణములు నుదాహరణములును వరుసఁ జెప్పుదుఁ దెలియంగవలయు నిందు.

⁠ 61

చక్షుఃప్రీతి

క.⁠

చక్షుఃప్రీతి యనం జను, నక్షీణవిలాసగుణసమగ్రునిఁ బ్రీతిన్ వీక్షించుకుతుక; మది మరు, నిక్షుధనుర్దండమునకు నె క్కెక్కించున్.

⁠ 62

ఉ.⁠

ఉల్లముఁ జూపుచూపు, లన నొల్లనియుగ్గులు, విచ్చుసిగ్గులున్ బెల్లుగఁ జేరుకోరికలు, బెక్కులు మక్కువచక్కడంబులున్, మెల్లనె జాఱుపయ్యెదయు, మిం చొలయం బులకించుమేను, రం జిల్లుఁ జళుక్యవిశ్వనృపశేఖరుఁ గన్గొను పువ్వుఁబోఁడికిన్.

⁠ 63