ముత్యాల సరములు

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search


గుత్తునా ముత్యాల సరములు
 కూర్చుకొని తేటైన మాటల,
 కొత్త పాతల మేలు కలయిక
 ‍‍క్రొమ్మెరుంగులు జిమ్మగా

మెచ్చనంటా వీవు;
నీ విక మెచ్చకుంటే మించి పాయెను
కొయ్య బొమ్మలె మెచ్చు కళ్ళకు
కోమలులు సౌరెక్కునా?

తూర్పు బలబల తెల్లవారెను
తోక చుక్కయు,వేగు చుక్కయు
ఒడయుడౌ వేవెల్గు కొలువుకు
వెడలి మెరసిరి మిన్ను వీధిని.

వెలుగు నీటను గ్రుంకె చుక్కలు;
చదల చీకటి కదల బారెను,
యెక్కడనొ వొక చెట్టు మాటున
నొక్క కోకిల పలుకసాగెను.

 మేలుకొలుపులు కోడి కూసెను;
విరులు కన్నులు విచ్చి చూసెను;
ఉండి,ఉడిగియు, ఆకు లాడగ,
కొసరెనోయన గాలి వీచెను.

పట్టణమున పడి నాళులుంటిని
 కార్య వశమున పోయి;యచ్చట
సంఘ సంస్కరణ ప్రవీణుల
 సంగతుల మెలగి,

యిల్లు జేరితి నాటి వేకువ;
జేరి, ప్రేయసి నిదుర లేపితి;
"కంటివే" నేనంటి,"మింటను
 కాము బాణం బమరియున్నది."

తెలిసి దిగ్గున లేచి,ప్రేయసి
నన్ను గానక,మిన్ను గానక
కురులు నరులును కుదురు జేయుచు
 ఓరమోమిడ, బల్కితిన్.

"ధూమకేతువు కేతువనియో
మోము చందురుడలిగి చూడడు?
కేతువా యది వేల్పు లలనల
కేలి వెలితొగ కాంచుమా!

"అరుదుగా మిను చప్పరంబున
చొప్పు తెలియని వింత పొడమగ,
చన్న కాలపు చిన్న బుధ్ధులు
బెదరి యెంచిరి కీడుగా.

"ఆంతె కాని రవంతయైనను
వంత నేగతి కూర్చ నేర్చునె,
 నలువ చేరిమి కంతు యిది యన
నింగి తొడవయి వ్రేలుచున్.

"కవుల కల్పన కలిమి నెన్నో
వన్నె చిన్నెలు గాంచు వస్తువు
లందు వెఱ్ఱి పురాణ గాథలు
నమ్మ జెల్లునె పండితుల్.

"కన్ను కానని వస్తు తత్వము
కాంచ నేర్పరు లింగిరీజులు;
కల్ల నొల్లరు;వారి విద్యల
 కరచి సత్యము నరసితిన్.

దూరబంధువు యితడు భూమికి,
 దారి బోవుచు చూడవచ్చెను--
డెబ్బ దెనుబది యేడ్ల కొక తరి
నరుల కన్నుల పండువై.

"తెగులు కిరవని కతల పన్నుచు
దిగులు చెందుటదేటి కార్యము?
తలతు నేనిది సంఘ సంస్కరణ
 ప్రయాణ పతాకగాన్.

"చూడు మునుమును మేటి వారల
 మాటలనియెడి మంత్ర మహిమను,
జాతి బంధములన్న గొలుసులు
జారి సంపదలుబ్బెడున్.

"యెల్ల కోకము వొక్క యిల్లై
వర్ణ భేదము లెల్ల కల్లై,
వేల నెరుగని ప్రేమ బంధము
వేడుకలు కురియ.

"మతములన్నియు మాసి పోవును
ఞానమొక్కటి నిలిచి వెలుగును;
అంత స్వర్గ సుఖంబులన్నవి
యవని విలసిల్లున్.

"మొన్న పట్టణమందు ప్రాజ్ఞులు
మొట్ట మొదటి మెట్టు యిది యని,
పెట్టినారొక విందు జాతుల
జేర్చి;వినవైతో?"

అంటినే నిట్లంత ప్రియసఖి
యేమి పలకక యుండి యొక తరి,
పిదప కన్నుల నీరు కారుచు
పలికె నీ రీతిన్.

"వింటి మీ పోకిళ్ళు వింటిని,
కంట నిద్దుర కానకుంటిని
యీ చిన్న మనసును చిన్న బుచ్చుట
యెన్నికని యోచించిరో?

"తోటి కోడలు దెప్పె; పోనీ;
సాటివా రోదార్చె; పోనీ;
మాటలాడక చూచి నవ్వెడి
మగువకే మందున్.

తోడు దొంగని అత్తగారికి
తోచెనోమో యనుచు గుందితి;
కాలగతి యని మామలెంతో
కలగ సిగ్గరినై.

"చాలునహ! మీ చాకచక్యము.
చదువుకిదె కాబోలు ఫలితము!
ఇంత యగునని పెద్ద లెరిగిన
యింగిలీషులు చెప్పుదురా?

"కోట పేటల నేల గలరని
కోటి విద్యలు మీకు గరిపిరి;
పొట్ట కూటికి నేర్పు విద్యలు
పుట్ట కీట్లు కదల్చెనా?

"కట్టుకున్నది యేమి కానీ;
పెట్టి పొయ్యక పోతె పోనీ;
కాంచి పెంచిన తల్లిదండ్రుల
నైన కనవలదో?"

"కలసి మెసగిన యంత మాత్రనె
కలుగబోదీ యైకమత్యము;
మాల మాదిగ కన్నె నెవతెనొ
మరులుకొన రాదో?"

అనుచు కోపము నాపజాలక
జీవితేస్వరి సరులు నామై
చరచి చనె క్రొమ్మెరుగు చాడ్పున
మనసు వికలముగాన్.

తూర్పు బల్లున తెల్లవారెను;
తోకచుక్క యద్రుశ్యమాయెను
లోకమందలి మంచి చెడ్డలు
లోకులెరుగుదురా?

This work is in the public domain in India because it originates from India and its term of copyright has expired. According to The Indian Copyright Act, 1957, all documents enter the public domain after sixty years counted from the beginning of the following calendar year (ie. as of 2019, prior to 1 January 1959) after the death of the author.


This work is also in the public domain in the U.S.A. because it was in the public domain in India in 1996, and no copyright was registered in the U.S.A. (This is the combined effect of India's joining the Berne Convention in 1928, and of 17 USC 104A with its critical date of January 1, 1996.)