పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/87

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


52

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

    "అగ్నిరుష్ణో జలం శీతం శీతస్పర్శ స్తధానిల:
   కేవలం చిత్రితం ఉస్మాత్ స్వభావాత్ ఉద్ వ్యవస్థితి:"

(సర్వ)

(అగ్నివృష్టం జలం శీతం గాలి శీతస్పర్శం యిదంతా యెవరు చిత్రించారు? స్వభావంవల్లనే యిదంతా యేర్పడుచున్నది) అని నిదర్శనాలను చెప్పుతున్నది. ఇవి శాస్త్రసందర్బాలు అక్కడ సయితం మితత్వాన్ని అతికమించలేదు పరిణతబుద్దులకు భావాన్ని అందిస్తూ రసాస్వానం కలిగించవలసిన కావ్యంలో కాళిదాసాదులు ఔచిత్యం పరిపాలించి నిదర్శనపరంపరలు లేకుండా కావ్యసౌందర్యాన్ని కాపాడినారు. కాని యీకాలపుకృతికర్తలకు యీవివేకం నశించింది. నిదర్శనం మొదలు పెట్టితే వుదుకుబోతు వుపన్యాసంలోకి దింపి విసుగూ రోతా పుట్టిస్తున్నారు.

దు;ఖంలో ఆశ దాన్ని నిరూపించడానికి కృష్ణపక్షకర్త
"కన్నీటికెరటాల వెన్నెలేలా?
నిట్టూర్పుగాడ్పులొ నెత్తావియేలా?"
అని అన్నాడ్ ఇంతటితో వూరుకోలేదు.
"ప్రళయకాలమహోగ్ర భయదజీమూతోరు
గళఘోరగంభీర ఫెళ ఫెళార్బుటంలో మెర పేలా"
అని ఉడుకెక్కించాడు. ఇంకా ఊరుకోలేదు.
"ఆశనిపాతమ్ములో నంబువేలా?'
అన్నాడు ఇంకా ఊరుకోలేదు.
"హలాహలమ్ములో నమృతమేలా"
అని ఇంతటితో చాలించలేదు
"ప్రబలనీరంధ్రాభ్ర జనితగాడధ్వాంత
నిబిడిహేమంత రాత్రీ కుంతలములలో చుక్కేలా"
అని అన్నాడు ఇంతటితో విరమించలేదు
"శిధిలశిశిరమ్ములో జీవులేలా?"
అన్నాడు కాని ఊరుకోలేదు
"పాషాణపాళిపై బ్రస్సచ్వమెలా?"
అని అన్నాడు ఇంకా వదలలేదు.