పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/78

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


43

నామాధికరణం

   రఘువంశమన్నప్పుడు దాంట్లో రఘువంశకధ లేదని యెవరూ అన లేరుగదా. కనుకనే అనిశ్చితమైన ఒకగుణాన్ని స్వయంగానే తన కవ్యానికి అరోపించుకొని అవకాశమిచ్చే సెలయేటిగానం జడకుచ్చులు. అవే యిట్లాటిపేర్లు కావ్యాలకు పెట్టడం అత్యంతం నింధ్య మంటున్నాను. అదిగాక యీపేర్ల యేకావ్యానికి పెట్టరాదు? పెంట మాటలువ్రాసి దాన్ని జడకుచ్చు లనవచ్చును. అదేమంటే నాది నాకు బాగున్నవనచ్చును ఇవన్నీ అవివేకపు పనులని వెనకటివైనా యిప్పటివైనా యిట్లా జడకుచ్చులు, సెలయేతిగానము అనే మాదిరిపేర్ల అప్రశస్తమని అంటున్నాను.
   "శిశుక్రింద యమసభ ద్వంద్వేంద్ర జననాదిభ్యశ్ఛ:"

అని పాణిని చెప్పినట్లు శిశుక్రందీయం, యమసభీయం కిరాతార్జునీయం ఇంద్రజననీయం, విరుద్ధభోజనీయం మొదలైనవీ. రఘువంశం కుమారసంభవం మొదలైనవి, పేర్లు కావ్యవస్తువును సూచించేవై మన వాజ్మయంలో ప్రతిష్ఠితమై వున్నవి.

  ఇంత ఆలోచించియే, భారతీయసాహిత్య వేత్తలు--
 "కవేర్యృత్తన్య వా నామ్నా నాయాస్యేతరస్య నా" (సాహిత్య) (కవిపేరునుగాని, వృత్తంపేరునుగాని, నాయకుడి పేరునుగాని, తత్సంబంధి అయిన ఇతరుడి పేరునుగానిబట్టి కావ్యానికి నామం కల్పించవలెను") అని ఆదేశిస్తున్నారు. పేర్లను క్లుప్తంచేయవచ్చును.
  స్వారోచిషమనుసంభవం అనడానికి మనుచరిత్ర అనవచ్చును   

"సత్యభామా భామా, దేవదత్తో దత్త:" (మహా)

అని మహాభాష్యంలో పతంజలి వ్రాస్తున్నాడు. పేర్లనుగురించి వివేకం కోల్పోయి లోకాన్ని వంచించే జడకుచ్చులు మొదలైన అనుచితపు పేర్లు ఈ కాలపు కృతులకు తరుచుగా కనబడుతున్నవి.

అని శ్రీ --ఉమాకాన్త విద్యాశేఖర కృతిలో వాజ్మయసూత్ర పరిశిష్టంలో నామాధికరణం సమాప్తం