పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/51

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

12

అని యీతీరున హెచ్చుగావున్నవి. ఈహెచ్చే కొత్త ఈ హెచ్చు కావ్యగుణాన్ని హెచ్చిస్తున్నది. కనుక ఈ కావ్యాల్లో కొత్త వున్నదంటాము; అని వాదిస్తారా?

సమాధానం

 వివరిస్తాను. ఈహెచ్చు కావ్యగుణమని తేలవలెను. ఇట్లా యెక్కువగా వుండడం దోషమని తెలిసిమనవారు మాని వుండవచ్చును.
   వాస్తవంగా ఇది దోషమని పిమ్మట నిర్ణయించ బోతున్నాను. ఇది కొత్త అయినా దోషం గనుకను కావ్యవైసిష్ట్యంగుణాలవల్ల యేర్పడవలె గనుకను దొషాలవల్లనే ఆవైశిష్ట్య మేర్పడవలె గనుకను దోషాలవల్లనే ఆవైశిష్ట్య మేర్పడితే దుష్ఠకావ్యాలన్నీ ఒక కొత్తకవిత్వమే కావలసివచ్చును గనుకను మీకావ్యవైశిష్ట్యానికి దోషభూతమైన యీ ఆనందం ప్రణయల మధురల దివ్యల హెచ్చుకారణంగా నిల్వనేరదు.

ఆ క్షేపం

   అవునయ్యా ఈ కాలపు కృతికర్తలు కటువైన మాటలు లేకుండా రచిస్తారు. ఇది కొత్త అంటాము; అని వాదిస్తారా

సమాధానం

  చెబుతున్నాను. కటువైన శబ్దాలు లేని రచన చిరకాలంనుండి వున్నది. కొందరు రాజులు అంత:పురంలో వినబడదగిన భాషను గురించి కొన్ని నియమాలు చేశారని రాజశేఖరుడు కావ్య మీమాంసలో తెలుపుతున్నాడు.
      "శ్రూయతే కున్తలెమ పాతవాహనో నామ రాజా  తేన ప్రాకృత భాషాత్మక మంత:పుర వివేతి"
   "శ్రూయతే మగడేషు శిశునాగో నామ చాలా తేవ దురుచ్చారనష్టౌ వర్ణాన్ అసాస్య స్వాంత: పురుఏవ ప్రవర్తితో నియమ: బకారాదయ శ్చత్వారో మూధవ్యా స్తృతీయవర్ణ మూష్మాణ స్త్రయ: క్షకారశ్ఛేతి."