పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/39

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

"క్షణే క్షణే యన్నవతా ముస్తైతి
  తదేవ రూపం రమణీయతాయా:" (మా.4)

అని మాఘు డంటున్నాడు.

  అసలు నూతనత్వమే కవిత్వాన్ని ఉపాదేయకొటిలో చేరుస్తున్నది. అది లేదా పాడించేపాట అయి హేయకోటిలో చేరుతున్నది. అందుకే శబ్దాలు అర్ధాలు వెనుకటికవులు వాడినవే అయినా శక్తిమంతుడైన కవి వాటినే స్వీకరించి కావ్యంరచించినప్పుడు నూతనత్వం ప్రకటితంవుతున్న దని.

"దృష్టపూర్వా అపె హ్యార్ధా కావ్యే రసపరిగ్రహాక్ష
  సర్వే నవా ఇవాభాన్తి మధుమాస ఇవ ద్రుమా;"

అనే వాక్యాలతొ ఆనందవర్ధనుడు చెప్పుతున్నాడు. అంతేకారు భావాలన్నీ మహాకవులులు గార్లంచారే ఇక మనమేని కొత్దిది చెప్పగలమని భయపడవద్దు అనంతంగా బిన్నస్వరూపాలు వహిస్తున్న యీ ప్రకృతిలో కాలం దేశం ప్రాణులమనో ప్యాపారలీలలు కవికి నూతనత్వం ప్రదర్శిస్తూనే వుండగలవనే ఆశయాన్ని సయితం ఆనందవర్ధనుడు.

 "సభావో హ్యయం వాచ్యానాం చేతనాచేతనానాం యదవ స్థాభేదా ద్దేశభేదాత్యాలలేదా త్ప్యాలక్షణభేదా చ్చానంత తాభవతి తైశ్చతధాన్యస్థితై నద్బి: ప్రసిద్దానేకస్వభానుసరణరూపయా స్వభావ్జొక్త్యాపి తావదుపనిబద్యమానై: నిరవధి: కావ్యార్ధ: సంపర్యతే

(ధ్వన్యా)

  (అవస్థాభేదంవల్ల దేశభేదంవల్ల కాలబేదంవల్ల అని తరలక్షణాలు కలిగివుండడమనే వైలక్ష్యంవల్ల కావ్యంలో వ్యర్ధభూతమైన చేతనా చేతనాలయొక్క అనంతత ప్రకృతి సిధ్దం ఇట్లాబిన్నంగా వ్యవస్థితమైన యీచేతనాచేతనాలను ప్రసిద్ధానేకస్వబావానుసరణ రూపమైన స్వభావోక్తి చేత ప్రతిపాదిస్తూరచించినా కావ్యార్ధం అనంతంగా సంపన్నమవుతున్నదో) అనె పల్క్తుల్లో తెలుపుతున్నాడు.

"యా వ్యాసారవతీ రసాన్రసయితుల అచిత్ కవీనాం నవా దృష్టి"

(ధ్వన్యా)