పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/285

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు

250

వాజ్కయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకచ్విత్చం

అని వచించియున్నాడు. కాని శాంతమునకు విభావాది సామగ్రి గలదా అని యుండునా? కలదు. వైరాగ్యల్పరమేశ్వరామ గ్రహసత్పుష సేవాదులు విభావములు యమనియమాదులను భావములు మతిస్మృతి చింతాధృతి వ్చితర్కాదులు సంచారి భావములు అయినను సర్వులునా దరణీయము కాకపోవుటచే నశ్లాఘ్యమందురా? రాగద్వేష కలిచిల్తాంత: కరణూగు వారికి రుచింపకపోయినను వీతరాగులల్ను ప్రేమాస్పదమే గదా రాగద్వేష కలుషితులకు రుచింపమి హేతువు నంగీకరించెదమేని శృంగారము వీతరాగులకు రుచింపక పోవుటచే నద్దానికిని ఆంక్ష అనివార్యమే అగును. కనుక రసములు తొమ్మిదని స్పష్టపడుతున్నది. ఈ శాంతరసము శ్రవ్యమునందు అంగీకరింపబదినను అభినేయమగు నాట్యమున నిషిద్దమే కేదా అను నాక్షేపమునకు సమాధానము మిగిలియున్నది. ఇద్దానికి జగన్నాధపండితులు చెప్పిన జవాబెంతయు శ్లాఘాపాత్రమగుట దాని నిట వివరించెదగాక"

    అని వృశారు. "తొమ్మిదని స్పష్టపడుచున్నది"  అనే వరకు వీరు ఆ క్షేపాలకన్నిటికి స్చయంగా సమాధానాలు చెప్పినట్లు చివరదానికి జగన్నాదుడి జవాబులును చెప్పబోతున్నట్లు. ఇదంతా ఈ వ్యాసకర్తే వ్రాసినట్లు మనకు ఈమాటల వలన బోధపడుతున్నది. కాని సత్యం విచారించగా పై ఆక్షేపాలు వ్చికల్పించుకొన్నదిగాని వాటికి సమాధానం చెప్పింది గాని వీరు గాదని స్పష్టపడుచున్నది. రత్నాపణంలో కుమారస్వామి సోమయాజి ఆ క్షేపాలను వికల్పించుకొని సమాధానం చెప్పినాదు.

    "వాద్యం నిర్వేద ఏవ " శాంతస్వస్ధాయి భావ ఇతి ముచినాంగీ
   కృతత్వాత్ తచ్చానేక రససాధారణస్య వ్యభిసారిణ: సహతొపి
   అమంగళ ప్ర్రాయత్వేసి సజాతీయాగ్రగణ్యత్వం ప్రాధాన్యేన
   కంచి ద్రసవిశేషం ప్రతి అసాధారణస్ధ్లాయిత్వం బోధయితు
   మితి ప్రతిపాదవాత్ తదుక్తం కావ్యప్రకాశే నిర్వేదస్యా