పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/267

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట ఆమోదించబడ్డది


232

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

పురుషుడియందో తప్ప సాధారణంగా గోచరించదు. ఇక మనస్సున చీకటివలె ఆవరించేకామం బీజమైన శృంగారంయొక్క నిర్మలస్వరూపాన్ని దర్శించగలగడం. జాతిలో వర్తమానంలో దానికి తగిన ఆలంబనం దొరకడం దుర్లభంగావచ్చును. భారతవర్షపు తక్కినజాతుల్లో యెట్లావున్నా మన ఆంధ్రులయందు ఆర్యమైన వెరత్వం నశించింది. స్వపురుషార్ధరక్తులు చేసుకొనలేని పిరికిపందలాజాతియొక్క శృంగారం నిస్తేజం. వీరత్వం లెనిచోట యెసుగునం యేధర్మం తలయెత్తజాల దన్నమాట్ సత్యం వీరత్వం నశించి అత్యపవృత్తి చ్యుతమైపోయిన ఆపద్దశలో ఆ ఉదాత్తగుణ ప్రభోదానికి బద్లు కవికి పిరికిజాతి శృంగార్మందు తత్పరత వాస్వవంగా గర్హ్యమే అవుతున్నద్. అయితే యీదశలో జాతియందు స్త్రీలూ పురుషులూ కలియడం జరుగుతొనె చ్వున్నదిగదా అంటే అది క్షుద్రకోటిలోది గనుక కవికి ప్రధానంగా అనుపాదేయమంటున్నాను. తక్కిన రసాల్లో ప్రస్తుతం ఉపాదేయమైనవాట్లో అభినివేశం తీర్చు కొనడానికి అది అంగంగా స్వీకార్యమైతే కావచ్చును. కాని ప్రధానంగా స్వీకారం గాదంటున్నారు.

కావ్యరచన ఉద్దిష్ఠమైతే రసనిర్ణయంణ్ రసానికి ఉచితుడైన నాయకుడి నిర్ణయం తదనుగుణమైన వస్తుసృష్ఠి మొదలైనవన్నీ కవికి సంబంధించిన ధర్మాలని చెప్పి యీవిమర్శ చాలిస్తున్నాను. కరుణాదుల్లో ఉత్తమేతరులు సయితం విరుద్దులుగారు గనుక అరసాలుకు వర్తమానులు ఉచితులు గావచ్చును. అదంతా కవికార్యమని వదలుతున్నాను. కావ్యం సృష్ఠమైనప్పుడు ఇది మంచిది ఇది దుష్ఠం ఇది క్షుద్రశృంగారం ఇది పులుముడు అని యిట్లావిచారణచేసి సాహిత్యవేత్తలుచెప్పడం సంభవిస్తున్నది.

అని శ్రీ ఉమాకాన్తవిద్యాశేఖరకృతిలో వాజ్మయసూత్ర

       పరిశిష్టంలో నాయకాధికరణం సమాప్తం