పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/222

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


187

శృంగారాధికరణం

సౌందర్యాన్ని అబిమానిస్తూ తృప్తిపడుతూ వుండవ్చచ్చునుగదా పోనీయందీ ఫాణిగ్రహణం చేసిన నాయికవిషయంలోనైనా కేవల నేత్ర సమారాధనమే లక్ష్యమంటే నాయకుడికి వలెనే నాయికకుగూడా అదే పరమార్ధంగా వుండవలె నని యేమి నియమం? ఇద్దరూ ఒకటే చిత్తవృత్తిగలవారై వారికి నేత్రసమారాధనమే లక్ష్యమైతే అసమగ్రమైన దైనప్పటికి కొంతవరకు సస్ంయతమనస్పత్వమనే ధర్మం ధర్మాబావనవాదికి అనిష్ఠమైనది సిద్దించనే సిద్ధిస్తున్నది. కనుక అట్లాటిచొట్ల నాకు విప్రతిపత్తి లేదంటున్నాను. కాని సాధారణంగా అన్యోన్యరక్తులైన తరుణస్త్రీ పురుషులవిషయంలో చక్షు;ప్రీతి అంతటితో అంతంగాదు మనస్సు సొపానపరంపరలను ఆరోహించడం సాధారణప్రవృత్తి.

     "ఆదర్శనే దర్శనమత్రకామా:
     దృష్ట్యా పరిష్వంగసుఖైకలోలా:
     అలింగితాయాం పునరాయతాక్ష్యా
     ఆకాస్మహే విగ్రాయోరభేదం" (తిశ)

అని హరి జెప్పినమాట లీయాదార్ద్యాన్నే తెలుపుతున్నవి. ఇది సాధారణప్రవృత్తి అన్నాను సంయొగమే ఈప్సితఫలంగా గల వియోగశృంగారం సయితం సంయొగం యొక్క అన్యరూపమే గనుక దాన్ని వేరుగా విచరించవలసిన పనిలేదు. ఈసంయోగమే గనుక దాన్ని వేరుగా విచారించవలసిన పనిలేదు. ఈసంయోగం పధానం గానీయంది అప్రదానం గానీయంది కామనంబందే అవుతున్నది కేవలకామంయొక్క దు:స్వరూపాన్ని యిదివరకే విశ్సదంచేశాను. కనుక సౌందర్యవాదంచేత సాధారణులశృంగారప్రధానంగా స్వీకార్య మనడం అనుచితం