పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/216

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


181

శృంగారాధికరణం

(యేదో వొక అంతరకారణాలవల్ల అనురాగం వుత్పన్న మవుతున్నది. అనురాగానికి బాహ్యోపాధులు సంశ్రయంగావు)

                                           (మకరందుడు -మాలతి)

"సతాం మీ సందేహవదేమ వస్తుమ
ప్రమాణమంత: కరణప్రవృత్తూయ:" (శా)
 (సందేహపరమైన విషయాల్లో సాధువుల అంత:కరణం ప్రమాణం)
    "కమివహి మధురాణాం మండనం నాకృతీనాం
     రమ్యాణి వీక్త్య మధురాంశ్చ నిశమ్య శాబ్దాన్
     పర్యుత్సుకో భవతి యత్సుఖితొసి జంతు:
     తచ్చేతసా స్మరతి మానమబోధపూర్వం
    భావస్ధిరాణి జననాంతసౌహృదాని" (శాకుం)

     (నిజంగా మధురాకృతుల కేది మడనంగాదు? సుఖితంగా వుండిగూడా ప్రానీ ఋఆంయాఫదార్ధాలనుజూచి మధురశబ్దాలనువిని  నచ్యుత్సకం కావడమనేది అనంశయంగా భావస్ధిరాలైన జనమాంతర సౌహృదాలను చిత్తంతో అజ్ఞాతంగా స్మరించడేమేను0 అని యిట్లాటి ఉదాత్త భావాలు ఉన్మిలితంకావలవు. యెంకిపాటలు మొదలైనవాటి వంటి ప్రాకృతుల శృంగారంలో

    "మెళ్లో పూసలపేరు. తల్లో పూవులసేరు
     కళ్లెత్తితే సాలు కనకాభిషేకాలు"
     "రాసొరింటికైన రింగుతెచ్చేపిల్ల

అని మోటుమన:ప్రవృత్తే వ్యక్తం కాగలదు. యింతకూ చెప్పదలచిందేమంటే ప్రణయగీతాలు ప్రణయసౌధాలు మొదలయినవి యెంకిపాటలు మొదలయినవి భారతిలోని "పరీక్ష" సర్ఫదర్శిలోలక్కులు" మొదలయిన కధలు" చెన్నపట్టణములో మొదలయిన నవలలు ప్రకటించేది