పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/197

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


162

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

కనుకనే
   "పరస్య న పరస్యేతి మమేతి న మమేతి చ.
    తదాస్వాదే విభావాచే: పరిచ్చేదొ న విద్యతే (సాహి)

ఇది వరుడికి సంబందించినది ఇది వరుడికి సంభందినదిగాదు. ఇది నాకు సంబందించినది ఇది నాకు సంబందించినది కారు. అని కావ్యంలో విభావాదుల పరిచ్చేదమె వుండదు.

   "సాధారణ్యేన రేత్యాదిరపి తద్వత్ ప్రేతీయతే" (సాహి)
   "రత్యాదులు సాధారణ్యభావనవల్ల ప్రతీతమవుతున్నవి అని సాహిత్యదర్పనకారుడన్నాడు కనుక విభావాదులకు దుష్టాందుష్టత్వం మేమొప్పుకోము. ఆ విచారణే సాహిత్యంలో అసంబద్ధం అది ధర్మ శాస్త్రంలో చేస్తే చేయండి అని అంటారా?

సిద్ధాంతం


   వినిపిస్తున్నాను, మధువు ఆస్వాదింతమయ్యేటప్పుడు తద్బావన తప్ప ఇది గిన్ని ఈగిన్నె వడల్పింత దీన్ని యీలోహంతొ ఛేశారు అనే విచారణ వుండదు. మధుమాదుర్య్హమే ఆనిమిషంలో మనో వ్యాప్తమై వుంటుంది. అని తెల్పడం యెట్లాటిదో దసాస్వాదనసమయంలో విభావాదులపరిచ్చేదం వుండదనడం అట్లాటిది. మధు తియ్యగావున్నా దాన్ని కుష్టి పులినీళ్ల చేతితొ తాకి విషలిప్తమైన గిన్నెలో బోశాడు అని తెలిసినప్పుడుగూడా మధ్వాస్వాదనసమయంలో మధుమాధుర్య భావనతప్ప మరేమి వుండదనేమాటల ప్రేరణవల్ల అకుష్ఠి స్వృశించి విషపుగిన్నెలో పోసిన మదువును తాగము. మధువు మధురమనుగాక దాన్ని అస్వాదించేటప్పుడు అన్యవిచారనవుండకపోవుటనుగాక కాని దాని వుపాదిదుష్టమని తెలిసినప్పుడు తప్పక అది ఆగ్రాహ్యమే అవుతున్నది. తెలియ అట్లాటిదుష్టశృంగారకావ్యం పఠిస్తామా? మన:కాలుష్యం మొదలైన నాంతతీయకఫలాలు తప్పక సిద్ధిస్తున్నవి. ఇంతకూ