పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/186

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


151

శృంగారాధికరణం

శృంగారం

     కుమారస్వామి అన్నట్లు సర్వప్రాణులకు ఆనందజనకమైన మాన్మధానురాగంమీద ఆదారపడివున్నది. గనుక శృంగారం మనకు ఉపాదేయ మవుతున్నది.

   "స్ధితి నామాసి మధురము"అని అభినవగుప్తపాదులంటున్నారు.
   "శృంగార ఏవ మధుర: మధుర: ప్రహ్లాదనో రమ" (ధ్వన్యా)

అని ఆనందవర్ధనుడు వాల్మీకి కాళిదాసులు ఆశృంగారాన్ని ప్రతి పాదించి ఉత్తమకావ్యాలను మనకు ప్రసాదించారు. కనుక శృంగారం ఉపాధేయం

తటస్ధాక్షేపం

   శృంగారం గ్రాహ్యంకాదు. అది ఆనందజనకం గనుక గ్రాహ్యమటారా? లోజనాదులు సయితం ఆనందజనకమే భోజనాన్ని ఆదారంచేసి యెందుకు కావ్యం రచించరాదు?

1. "అన్నం బ్రహ్మేతి వ్యజానాత్" (తెత్తి భృ)
2. "అన్నేన జాతాని జీవంతి" (తెత్తి భృ)
3. "ఆదిత్యో హ నై ప్రాణోరయిచేవ చంద్రమా:" (ప్రశ్నో)
4. తస్మై సహోవాచ్స ప్రజాకామొవై ప్రజాపతి: స తప్తస్యత
    సతసప్తస్త్యాన మిదున ముత్పాదయతే రయిం చ (అన్నం)
    ప్రాణం చేత్యేతోమే బహుదాప్రజా: కఠిష్యత ఇతి (ప్రశ్నో)
5. "యోయో హ్యాన్నమత్తి యోరేతు నిర్బవతి చద్బూయ ఏవ
    భవతి" (చాందో)
6.సోపోభ్యతవత్ తాద్యోంబితస్తాభ్యో మూర్తిరజాయత యానై
   సామూర్తి రజాయతాన్న లవైతత్ (బొతనే)