పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/175

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


140

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకచిత్వం

      దేవాదివిషయమైన రతికి భావమని పేరని మమ్మటాదులు తెలిపినారు. శిశుప్రేమను వత్సలరపమని కొందరన్నా అదే దర్పణవ్యాఖ్యాతకు యిష్టమైనా శిశుప్రేమను సయితం భావంలోనే మరికొందరు చేరుస్తారు.
     "అదిపచాత్ పుత్రాచేరపి గ్రఃహణం ఇత్యన్యే"     (సాహి)

అని వ్యాఖ్యాత ఉదాహరించాడు. అది పదంవల్ల ప్రకృతి ప్రేమసయితం భావమే అవుతున్నదనవచ్చును. సౌందర్యలహరి ఋతుసంహారం, మహిమ్నస్తోత్రం మొదలైనచ్వి యీభావకోటిలోనె చేరుతునవి. శిశుక్రందీయమని

"శిశుక్రంక్షయమనభద్వన్ద్వేన్ద్ర జనవాదిభ్యశ్చ: (పాణి)

అనేమాత్రంవద్ద పాణిని ఒకగ్రంధంపేరు. ఉదాహరించాడు కాని అది యెట్లాటిదో చెప్పలేము. శిశువు యేడుపునుగురించిన అది ప్రియురాలికి గలప్రేమకుమాత్రం పరిపుష్టదశలో రసమని అపరిపుష్టదశలో భావమని పేరుపెట్టినారు. ఇప్పటివారు ఆసంప్రదాయం తెలియక తమచిన్న కావ్యాల్లో స్త్రీపురుషులప్రేమ పరిపూర్ణమైనాగూడా దాన్ని భావమేనని పిలిస్తే అది మనసాహిత్యదోషం మాత్రం గాదని భారతీయవిజ్ఞానం లేని దోషమని చెప్పుతున్నాను కనుకనే

      "ఈకృతులనేకములు భావగీతము లని ఇప్పుడు ప్రచారమునకు వచ్చిన కొత్తకవితాప్రపంచమునకు చేరినవి సంస్కృతభాష్యంనుండి విముక్తుల మగుచున్నామని నానమ్మకం"

(తొలకరిపీఠిక రామలింగారెడ్డి.)

       "పాశ్చాత్యాధర్శముల ప్రోద్బలము దొరకునంతవరకు మన కవ్చులు పాడినవే పాడవలసినవారైరి నవీనమార్గరచనలలో ముఖ్యమైనది లిరిక్ అను ఆంగ్లేయరఛనకు "

(తృణకంకణ ప్రకాశకులు)