పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/172

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


137

భావకావ్యాధికరణం

పూర్చపక్షం.

   అవునయ్యా; కవిత్వమెక్కడవుంటుందో భావకవిత్వమక్కడ వుడడం వాస్తవమైతేకానియ్యండి. యెవరేమన్నా లిరికల్ కవిత్వమని నొకశాకపాశ్చాత్యవాజ్మయంలో ప్రత్యేకంగా యేర్పడివున్నది. దానిలో భావోద్రేకం ప్రధానం అవి చిన్నవి. వీటిననుసరించి మేమిప్పుడు భావకవిత్వమనే నొకశాఖను ప్రత్యేకించాము ఇట్లా భావకావ్యాలనే పృధక్శాయిదివరకు మన వాజ్మయంలోలేదు. భావకావ్యమనే పేరే యిదివరకు లేదు. ఇదే నూతనత్వం అని అంటారా.

సిద్ధాంతం.

     చెప్పుతున్నాను పూర్వపక్షతటస్ధాక్షే పాలకు కలిపి సమాధానం వివరిస్తాను. కవిత్చ మెక్కడవుంటుందో భావ మక్కడవుంటుందనే మాట వాస్తవమేను. భావకవిత్వం భావకావ్యం అనడం అసంగతంకాదు. మనవాజ్మయంలో భాచకావ్యం అనే పృధక్శాఖలేద్ని అందువల్ల నూతనమని అనడం మిక్కిలి అసంబద్ధం భావకావ్యం అనేది చాలా ప్ర్రాచీనమయినది. అది మనవాజ్యయంలో చిరకాలంనుండి వుంటున్నది. శిశుదేచజడప్రకృతివిషయమైన ప్రేమ విషాదాదులు సాహిత్య శాస్త్రేంలో భానసంజ్ఞను పొందుతున్నవి. భావమంటే ముందు వివరిస్తాను. ఇట్లాటిభావం యెక్కడ ప్రధానంగా వ్యంగ్యమైవుంటుందో దానికి భావద్వని అనిపేరు.
  "రసభావతదాభాస భావశాంత్యాదిరక్రమ:"       (కావ్య)
   "అక్రమ:" అంటేఅసంలక్ష్యక్రమవ్యంగ్వద్వని అని అర్ధం. రసంప్రధానంగావుంటే రసద్వని అని భావం ప్రధానంగావుంటే భావద్వని అని యీతీరున కావ్యవ్యపదేశాలు