పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/128

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


శ్రీ ర స్తు

వాజ్మయ పరిశిష్ట భాష్యం

శబ్ద వాచ్యతాధికరణం

శబ్దవాచ్యత

      ఈకాలపుకృతుల్లో శబ్దవాచ్యత అధికంగా వెగటుగా కనబడుతున్నది. శబ్దవచ్యత అంటే యేమోవివరిస్తాను. ఒకడు తెలివిగలవాడు శక్తి మంతుడు అయితే అవి అతని కృత్యాలవల్ల, వివేకం తెలిపే మాటల వల్ల లోకానికి వ్యక్తమవుతుంది. కాని, నేను తెలివి గలవాడను గొప్పవాడను అని చెప్పుకొన్నంతమాత్రాన గాడు

"బ్రువ్తే హి ఫతేన సాధినో వతు వాక్యేన నిజోపయేగితాం"

(నైష)

అని శ్రీహర్షు డీసత్యాన్నే తెలుపుతున్నాడు చెప్పుకొన్న మాత్రాన అతడు గొప్పవాడూ తెలివిగలవాడూ అని లోకం అనుకోకపోగా అతడు గోతమనిషి అని అసహ్యిపడుతుంది. ఇట్లా చెప్పుకొనడకే శబ్దవాచ్యత కవి సయితం సృష్టివ్చల్ల ప్రకృతి చేష్ఠాసంభావణాదులవల్ల వ్యక్తమయ్యే భావపరంపర చేత తన కావ్యమాధుర్యాన్ని ఆనందాన్ని లోకానికి ప్రసాదించవలెగాని ఊరికే మధురం, దివ్యం మంజులం కోమలం అని చెప్పడ<వల్లగాదు అది శబ్దవాచ్యత అయిరోత పుట్టుతుంది. ఈ కాలల్పుకృతికర్తల్లో అనేకులు కివివేకం లేనట్లు కనబడుతున్నది. మాతృమందిరమనే నవలలోదివ్య మధుర ఆనంద అనే మాటలు పుస్తకమంతటా నిండివున్నవి.

యేకాంతసేవలో మటుకు ఇందాక నేను పులు,ఉడుకు ఉదాహరించిన

   "మధుర మోహనమూర్తిల్ మందహాసమున
   నద్బుతంబుగ లీన మైనట్టులుండ