పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/121

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


85

వాజ్మయ పరిశిష్టభాష్యం - నేటికాలపుకవిత్వం

ఆపటాలు రంజకంగా వుండవచ్చునుగాని మనం సౌందర్య జిజ్ఞాసువులమైతే పులుముడు రంగులపటాన్ని ఆదమమని నిరాకరిస్తాము. కృతుల్లోగూడా ఉత్తమకవులు కాళిదాసాదులు కొద్ది మాటల్లొ అమేయార్ధాన్ని స్పురింపజేస్తారు. చెప్పినమాటల అర్ధంకంటే ఆమాటలచ్వల్ల స్ఫురించే భాషవిశేషపరంపర అమేయమై గోచరిస్తూ వుంటుంది. తనమాటలను తాము నిల్పుకొన్నా నిల్పుకోకపోయినా

"అల్పాక్షరముల ననల్పార్ధరచన" (బసవ)
అని పాల్కురికి సోమన్న ఉత్తమకవిత్వాన్ని కీర్తించాడు

"యాపదర్ధపదాం వాచమెవమాచాయ మాధవ।
విరరామ మహీయాంస। ప్రకృత్యా మితభాషిణ।" (మాఘ)
(మాధవుడు కావలసినంతవరకే మాట్లాడి చాలించాడు గొప్ప వారు ప్రకృతిచేతనే మితభాసులు ) అని ..
"నైతల్లఘ్విపి భూయస్కావచో వాచాతిశియ్యతే
ఇంధనౌమధగస్యగ్ని। త్విషా నాత్యేతి పూషణం" (మాఘ)

     (ఆసంభాషణ కొద్దిదైనప్పటికి విస్తరించివుండేమాటలు దాన్ని అతిశయించలేదు కట్టెలను మండించేదైనప్పటికి కాంతిచేత అగ్ని సూర్యుణ్ణిమించదు). అని మాఘుడు రెండవసర్గలొ మితోక్తుల మహిమ కొనియాడుతాడు.
     లోకంలో సయితం సాధ్యమనంత్ కొద్దిశ్రమతో సాధ్యమైనంత గొప్పపనులు నిర్వహించడం ఉత్తమమార్గమని వృధాగా ధనం శక్తి వ్యయంచేయడం అధమమార్గమని ప్రసిద్దంగానే వున్నది. విశిష్ట భావప్రపంచాన్ని గొచరింపజేసేవి ఉత్తమకవిత్వమన్న సంగతి యిదివరకె నిరూపించాను. ఉత్తమమార్గానికి దూరులై గాఢంగా రంగులు పులిమే గుజిలీబ్నొమ్మల కర్తలవలె ఒక్క భావాని కెన్నొ మాటలు గుప్పించి అర్ధభుత్వాన్ని అంతంజేసి మాటలు దండగజేయడం పులమడం దీన్నే వాచ్య మని అధమ మని భారతీయసాహిత్యవేత్తలు నిరసించారు.