పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/118

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


83

పులుముడుఘటనాదికరణం

    (కవులసామర్ధ్యం గణించేటప్పుడు మొట్టమొదట కాళిదాసు పేరు చెపి కనిష్ఠకను గణించారు కాళిదాసు తరవాత అతనికి ద్వితీయుడుగా వుండదగ్గకవి కనబడలేదు. ఇప్పటివరకూ అనామిమ అని అర్ధవతిఅయింది) అని స్తుతిస్తున్నారు

"విర్గతాను నవా కస్య కాలిదాసస్య సూక్తిమ
ప్రీతిర్మధురసార్ద్రామ మంజరీస్వివ జాయతే" (హర్ష)

    (మధురసార్ద్రలైన పూలగుత్తులయందలి నిర్గతమైన కాళిదాస సూక్తులయందు యెవరికి ప్రీతి జనింపదు?)

అని భాణుడూ

"కవికులగురు: కాలిదస:" (ప్రన)
(కవికులగురువైన కాళిదాసు)
అని జయదేవుడూ
   "దాసతాం కాళిదాసస్య్ల కవల్య: కే న ఇభ్రతి" (మధు)

   (యేకచ్వులు కాళిదాసుకు దాసులుకారు?) అని గంగాదేవి ఆ ఉత్తమకవితాస్వరూపాన్ని ఆరాధిస్తున్నారు. ఆకవిత్వస్వరూపం గోచరించడానికి సయితం అంతటి సంస్కారం బుద్దికి కావలసిచ్వున్నవి కాని కాళిదాసాదుల ఆ ఉత్తమ కావ్యాలను ఆ పరినతులైన బాలవిద్యార్ధుల పాలుచేసి వారికి మొదటనే రఘువంశం ఆరంభంచేసి తరేతరాలుగా మనమీకవితా దేవిని నిరసించాము విధ్యార్ధి లోకాన్ని వంచించి మనంవంఛితులమైనాము.
      "తస్మై నమ: కర్మణే"       (త్రికం)

అని భర్తృహరి అన్నట్లు కర్మఫలం మనకు అనుభూతమయింది. ఆ నిరాసానికి ఘోరశిక్షగా కవితాస్వాధనశక్తే జాతికి నశించింది ఇది వేరేవిషయంఅ స్థలాంతరంలో దీన్ని పూర్తిగా మీమాంసచేశాను గనుక విస్తరభీతిచేత దీన్నివదలుతున్నాను లభ్యాలభ్యమైదృశ్యాదృశ్యదశలో