పుట:Neti-Kalapu-Kavitvam.pdf/116

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడలేదు


81

పులుముడుమటనాధికరణం

వికల్పాలూ ఇట్లా ఒక విశిష్ఠబావప్రపంచం శ్రోతయొక్క మన: పరిణతి ననుసరించి సంకోచచికాసాలుపొందుతూ లీలామాత్రంగా గోచరిస్తుండడం సహృదయవేద్యం లభ్యాలభ్యమై దృశ్యాదృశ్య దశయందులీలా మాత్రంగా గోచరిస్తున్నప్పుడు పరమోన్నతి పొందు త్రున్నది దీన్నే --

"ప్రతీయమానం పునరన్యదేవ
నస్త్వస్తి వాణీషు మహాకవీనాం" (ధ్వన్యా)

    (మహాకవులవాక్కులలొ ప్రతీయమానమయ్యేచస్తువ్చు మళ్లీ వేరేచ్వున్నది)
   "సర్వదా నాస్త్యేచ సహృదయూహృదయహారీణ: కావ్యస్య నప్రకారో యత్ర నవ్రతీయమానార్ధసంస్పర్శేన సౌభాగ్యమ్"(ధ్వన్యా)
   (ధ్చనించే అర్ధసంస్పర్శచేత సౌదర్యం లేనటువంటి సహృదహృదయహారికావ్యప్రకారమే  సర్వదాలేదు)

అని సాహితీవేత్తలు స్తుతిస్తున్నారు.

    ఇట్లా అమేయమై అమితమై శ్రోతయొక్క పరిణతి ననుసరించి సంకోచవికాసాలు పొందుతూ దృశ్యాదృశ్యదశయందు లీలామాత్ర గోచరమై సౌందర్యపిపాసువుల చిత్తవృత్తికి ఇశాలావకాశాన్ని ప్రసాదించే కావ్యరచనను సాహిత్యవేత్త లారాధిస్తున్నారు. దీన్నే ధ్వని అని కావ్యవేత్తలు చెప్పుతున్నారు. దీని ప్రాధాన్య మిట్లాటిది గనుకనే

        "ధ్వని స్తత్కావ్య్లముత్తమమ్" (సాహిత్య)
అని విశ్వనాధుడు వినిపిస్తున్నాడు

    ఇంత పరిపాకవంతమైనది గనుకనే దీన్ని భారతీయసాహిత్య వేత్తలు ఉత్తమమయినదంటున్నారు.
    "ప్రాప్తపరిణతీనాం తు ధ్వనెరేవ్చ ప్రాధాన్యేన కావ్యమితి స్థితం"

(ధ్వన్యా)