Jump to content

పుట:Manu Charitra.pdf/360

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

టీ. పైపరామరిక = పైవిచారణ, చొప్పడన్ = సమకూఱకపోవుటచే, పక్వముఁ దప్పి = ఆదను చెడి, పండఁబాఱినపొలము = పండుటకు సిద్ధమైన చేను, ఎండఁబాఱెన్ = ఎండిపోఁజొచ్చెను. కట్టన్ = గుంజలను గట్టిపెట్టుటకును, కాపింపన్ = మేఁతకుఁ దోలుకొనిపోయి కాచుకొనివచ్చునట్లు చేయుటకును, దక్షత = దిక్కు, లేమిన్ = లేకపోవుటచే, ఊరూరన్ = ఊరికి నూరికి, పశుగణంబు = పశువులసమూహము, బందెలన్ = బందెదొడ్డిలో, పడిపోయెన్ = చిక్కికొని పోయెను. పశువు లసంఖ్యాకములు గాన ఊరూరియందుఁ జిక్కుపడెను. వంచనామతిన్ = కొంటెబుద్ధితో, ప్రాడ్వివాకులై = తగవులమారులై, వటువులు = విద్యార్థులు, చదువులెల్లన్, ఒజ్జలకున్ = ఉపాధ్యాయులకు, ఒప్పగించిరి = అప్పగింతఁబెట్టిరి. మఱచిపోయిరి. వటువులనఁ జదువుకొనుచున్న బ్రహ్మచారులు. బ్రహ్మచారు లనక వటువు లనుట తొందరపాటు సూచించును. కాననే తగవులతంపెలై వచ్చినవిద్దియనంతయు నప్పగింత పెట్టి రనుట. ఇచ్చిపుచ్చుకొనుచోటులవారలు = అప్పు లిచ్చి పుచ్చుకొను సంబంధముగల తావులవారలు. అప్పులు = అప్పు తీసికొన్న సొమ్ము, ఆఁకకున్ = ఏర్పాటునకు, లోనుగాక = లోఁబడక, కికురించిరి = వంచించిరి. గ్రహణసంక్రమణాదులన్ = సూర్యచంద్రగ్రహణములు మకరసంక్రమణాదిసంక్రాంతులు మొదలగువానియందు, రాచనగరిన్ = రాచదివాణమున, కాసువీసంబు = కాసుగాని వీసముగాని, వెడలమిన్ = రాకపోవుటచే, గ్రాసమునకున్ = భుక్తికి, క్షేత్రంబునందున్ = మాన్యములందు, కొన్ని, ఆధిపెట్టిరి = కుదువయుంచిరి. గృహకర్త = ఇంటియజమానుఁడు, లేనిబ్రదుకు = లేనికాఁపురము, లెస్స యుండునె = చక్కఁగా మండునా!

తా. ఇన్నివ్యవహారములు నే నింట నుండి, మెలఁకువతో సవరించుకొనువాఁడను. బహుకాల మిట నుంటచేఁ బ్రసిద్ధినొందిన నాసంసారస్థితిగతు