Jump to content

పుట:Manu Charitra.pdf/353

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

మీఁద, సముద్యత్ = పుట్టు, పాండు = తెల్లని, డిండీరపంక్తులు = నురుపువరుసలు, నాన్ = అనఁగా, చిట్టుములు = వేవిళ్ల యోకిలింకలు, నురుఁగువలె నోటినుండివచ్చునట్టి యుమ్ములు, తఱుచై = విస్తారమై, ఉల్లసిల్లెన్ = అతిశయించెను.

తా. చెక్కులు పలుచఁబాఱుట మృదువులగు చిఱునవ్వువెలుఁగులు పైకిఁ బ్రసరించెనేమో యన్నటుల వరూథినిచెక్కులు తెల్లపడెను. సంతోష మను సముద్రమందు జనించిన కోర్కులను తరంగములపై బొడము నురుఁగువరుసలవలె నురుగుతోఁ గూడిన యుమ్మి యతిశయించెను. ఇవి గర్భిణీలక్షణములు.

అలం. ఉత్ప్రేక్షారూపకములు

తే.

నాకజలజాక్షినిఱుపేదనడుము బలిసి
యల్లనల్లన వళిసీమ నాక్రమించెఁ
బేర్చి దివసక్రమంబున బీద బలిసి
బందికాఁ డైనఁ బొరువులు బ్రదుకుఁ గనునె.

121

టీ. నాక...నడుము - నాకజలజాక్షి = అవ్సరస్త్రీయొక్క (వరూథినియొక్క); నిఱుపేదనడుము = మిక్కిలిబీదయగునడుము, బలిసి = లా వెక్కి, ఆల్లనల్లనన్ = మెల్లమెల్లఁగా, వళిసీమన్ = కడుపుమీఁదిముడుతలప్రదేశమును, ఆక్రమించెన్ = ఆవరించుకొనెను. నడుము బలియుటచే ముడుత లన్నియు నంతరించెను. బీద = బీదవాఁడు, బలహీనుఁడు, దివసక్రమంబునన్ = దినములవెంబడిని, బలిసి = బలవంతుఁడై, పేర్చి = అతిశయించి, బందికాఁడు = దొంగ, ఐనన్, పొరువులు = ఇరుగుపొరుగులు, బ్రదుకుఁ గనునె = జీవించునా? జీవింపఁజాలదని భావము.

అలం. ఉత్ప్రేక్షాలంకారము.

నిఱుపేదనడు మనుటచే వరూథినినడుము మిక్కిలి సన్ననిది. అల్లనల్లన యనుట గర్భము నానాఁటికిఁ గ్రమాభివృద్ధి నొందిన దనుట.

క.

పాటలసుగంధి పాటలు
నాటలు లే కప్పు డొప్పె నలసతఁ బథికో