నోటికెలంకులు మిగుల మృదువగు భాగములు గానఁ దేఁటి గుట్టిన మిక్కిలి బాధ. శాఖల పైనుండి చివురుల మేయుతఱి తేఁటి గుట్టెగాన దిక్కు నెఱుంగక లేచినది లేచినటులఁ గొమ్మలనడుమనుండి పరుగెత్తెను. కోకిల పరుగెత్తునపుడు కువకువ యనియు నాగియున్నపుడు కోకోయనియుఁ గూయుట ప్రసిద్ధము.
ఆఁడుకోయిల తేఁటి గుట్టఁగా నవస్థపడుచుండ మగకోయిల మోసముచేఁ దనపని నెరవేర్చుట వరూథిని విరహావస్థలో నుండ మాయాప్రవరవేషముతో గంధర్వుఁడు తనవని నెరవేర్చుకొనెనను కథాంశమునకు సూచన.
తా. నెచ్చెలీ! యాచెట్టునం దొకయాఁడుఁగోయిల చిగురాకు మేయంచో నోరిప్రక్కఁ దుమ్మెద కుట్టఁగాఁ గువకువఁ గూయుచుఁ గొమ్మలమీఁదుగాఁ బర్విడుచుండఁగా పుంస్కోకిలము చూచి బాధ మాన్పునదివోలె దాని మొగముతోఁ దనమోముఁ జేర్చి ముద్దుకొనెను. చూచితివా? మగవారినడవళ్లు సమయము చూచి మోసపుచ్చునవి గదా!
అలం. అర్థాంతరన్యాసాలంకారము.
| క. | అని పొగడుచు నొయ్యారపు | 83 |
టీ. అనిమిషకాంతలు = వేలుపుఁజెలువలు, అని = ఇటు లని, పొగడుచున్ = (ఆవనమనోహరత్వమును) పొగడుచు, లతాంతహరణోత్సుకలై - లతాంత = పూవులను, హరణ = కోయుటయందు, ఉత్సుకులై = వేడుక గలవారై, ఒయ్యారపుటనువునన్ = విలాసవైఖరితో, జడలల్లి = జడలను వేసికొని, జిలుగులు = సన్ననివి, ఆగు, పయ్యెదలన్ = పైఁటలచే, గట్టిగన్ = దృఢముగా, చనుకట్టు కట్టి రవికలమీఁదఁ జేర్చి బిగఁగట్టి - పూవులు గోయుటకు వెడలి రనుట యిట నధ్యాహార్యము.
