Jump to content

పుట:Manu Charitra.pdf/309

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


ఆ.

కొమ్మ కన్నుఁగవకుఁ గోరగింపఁగఁ బూచి
తఱుచుజొత్తు గ్రక్కుదాసనంబు
గవియునీతమాలగహనాంధకారవి
తానమునకు నుదయభానుఁ డయ్యె.

78

టీ. కొమ్మ = బాలా! కన్నుఁగవకున్ = కందోయికి, కోరగింపఁగన్ = వెక్కస మగునట్లు, కనులారఁ జూడ వీలుగాని యటుల, పూచి = పుష్పించి, తఱుచుజొత్తు = ఎక్కువరక్తిమను, క్రక్కుదాసనంబు = వెలిపఱుచు దాసానిచెట్టు, కవియు = క్రమ్ముకొను, ఈతమాలగహనాంధకారవితానమునకున్ = ఈచీకటిమ్రాఁకులతోఁపులోని చీకటితుండమునకు, ఉదయభానుఁడు = ఉదయించుచున్న సూర్యుఁడు, అయ్యెన్ = ఆయెను.

దాసానిపువ్వులు మిగుల నెఱ్ఱఁగా నుండును గాన నుదయించు సూర్యునివలె నుండెను. తమాలవృక్షములు చీకటులవలె నల్లగా నుండెను.

తా. బాలా! ఎఱ్ఱఁగాఁ బూచి యుండిన యీదాసానిచెట్టు చీకటిమ్రాఁకు లనుగాఢాంధకారమునకు నుదయభానునిపగిది యయ్యెను. (ఎఱ్ఱఁగాఁ బూచియుండిన దాసానిపూలకాంతి చీకటిచెట్లనలుపును విరజిమ్ముచున్న దనుట).

అలం. రూపకాలంకారము.

తే.

శ్యామలోపరినిబిడపత్త్రాభ్రములకుఁ
గాండషండంబు దిగువానకాళ్లు గాఁగఁ
బంకరుహనేత్ర వర్షర్తుశంక నొసఁగు
పోఁకబోదియనవకంపుమోకఁ గంటె.

79

టీ. పంకరుహనేత్ర = పద్మనయనా, శ్యామలో...భ్రములకున్ - శ్యామల = పసుపు మీఱిన నల్పుకల, ఉపరి = మీఁది, నిబిడ = తఱచైన, పత్త్ర = ఆకు లనెడి, అభ్రములకున్ = మేఘములకు, కాండషండంబు = బోదెలసమూహము, దిగువానికాళ్లు గాఁగన్ = (నేలపైకి) దిగువర్షధారలు కాఁగా,