పుట:Manu Charitra.pdf/258

⁠

బసిఁడిగాజులు పైకి వెసఁ ద్రోచి నునుఁదీగఁ           దెమలించు నురిత్రాఁడు నెమకుకరణి మొలనూలు బిగియించి వెలఁది వెన్నెలఁ జొచ్చుఁ           బిఱుదీయ కేటిలో నుఱుకుకరణి

⁠

తే.⁠

జడియ దళులకుఁ గురియుపుప్పొడుల మునుఁగు మావికడ నిల్చు విరులనెత్తావిఁ గ్రోలు విషమసాయకునేఁపుల విసివి విసివి తనువుఁ దొఱఁగంగఁ దలఁచి యవ్వనరుహాక్షి.

⁠ 31

టీ. అవ్వనరుహాక్షి = ఆవరూథిని, విషమసాయకునేఁపులన్ = మన్మథబాధలచేత, (పా. విషమసాయకుతూపులన్ = మన్మథునిబాణములచే) విసివివిసివి = మిగుల విసువు చెంది, తనువు = శరీరమును, తొఱఁగంగన్ = విడుచుటకు, తలఁచి = నిశ్చయించి, పరువు = పరుగు, ఒప్పన్ = ఒప్పునట్లు, అలుఁగులన్ = బాణములందు, పాఱుకరణిన్ = పర్వెత్తురీతిని (బాణములు తనపైకి వచ్చుచుండ వాని కెదురు పరుగిడువిధమున ననుట), చనుఁగప్పు = చనులకుఁ బైనున్నపయ్యెద, తొలఁగన్ = తొలఁగిపోవ, వాసనగాలికిన్ = పరిమళము గల వాయువునకు, ఎదురేఁగు = ఎదురుగాఁ బోవును. (అలుఁగులన్ = కత్తులమీఁద నని కొందఱు వ్యాఖ్యాతలు) కార్చిచ్చున్ = దావాగ్నిని, కదియుకరణిన్ = చేరఁబోవువిధమున, నిడుద...ముడి - నిడుద = పొడవైన, వేనలి = సిగయొక్క, నూనెముడి = దూముడి (నూనియ రాచి వేసినముడి యూరక వీడును) వీడన్ = వదలగా, చిగురాకుఁబొదన్ = చిగురాకులు గలపొదలో, తూఱున్ = ప్రవేశించును. విరహిణి మతి చలనముచే మరణింప నెంచి చిగురుటాకులరాశి యగ్నికుండమని దూఁకు ననుటకు —

శ్లో. "అధివసతి వసంతే మర్తుకామా దురంతే
    నవకిసలయతల్పం పుంజితాంగారకల్పం,