పుట:Manu Charitra.pdf/245

తే.⁠

కలయ జగమునఁ గలయట్టినలుపు లెల్లఁ దెలుపులుగఁ జేరి నీడలు దెలుపు సేయఁ గా వశము గామిఁ బొడముదుఃఖమునఁ బోలె సాంద్రచంద్రిక తుహినబాష్పములు గురిసె.

⁠ 27

టీ. సాంద్రచంద్రిక = దట్టమైన వెన్నెల, జగమున = లోకమున, కలయన్ = అంతటను, కలయట్టినలుపులెల్లన్ = ఉన్న నల్లనివస్తువుల నన్నింటిని, తెలుపులుగన్ = తెల్లనివస్తువులుగా, చేసి = చేసియు, నీడలు = చెట్టులు మొదలగువాని నీడలు, తెలుపు = తెల్లనివిగా, చేయఁగాన్ = చేయుటకు, వశము గామిన్ = శక్యము కాకపోవుటచే, పొడము దుఃఖమునన్ పోలెన్ = పుట్టుదుఃఖముచేతనువలె, తుహినబాష్పములు = మంచుచినుకులను, కురిసెన్ = కురియించెను. వెన్నెలనుండి మంచుగురియు ననుట ప్రసిద్ధము.

సీ. “చంద్రాతపమున నేచందాన గురిసెనో ధారాళ మగుచు నీహారవృష్టి”

(శృంగారనైషధము. అ-9)

తుహినమన మంచు అనుటకు —

    “అవశ్యాయస్తు నీహారస్తుషారస్తుహినం హిమం"

(అమరము.)

తా. వెన్నెల తాను జగమునందలి నల్లనిపదార్థములఁ దెల్లఁగాఁ జేసియు నీడలను దెలుపు చేయుటకు శక్యము కాకపోవుటచే జనించినదుఃఖముచేతనో యన మంచుచినుకులను గురిసెను.

అలం. ఉత్ప్రేక్ష.

వ.⁠

మఱియు వికసితకైరవంబు లగుసరోవరంబుల నిజధవళధాళ ధళ్యంబున నాక్రమించి యందు నానందించునరవిందమం దిరకుం బుట్టినింటిసొబగు చూపి, చూపఱకు నిందుబింబం బిది గ్రహంబు లివి యనునంతరంబు లేకుండ నేకవర్ణంబు గావించి, సేవించుచకోరకదంబములపుక్కిళ్లకు వెక్కసంబై ముక్కులకు నెక్కి చిక్కంబడి, యొండొండ బొండు

⁠