ఇందు నలుపున కతిశయత్వము గల్పించుటకై సహజముగా నల్లనివస్తువులకుఁగల యాయానీలవిశేషములను జెప్పెను. కిరాతుఁడు, కృష్ణుఁడు, కాళింది, అంజనాచలము ఇవి స్వయముగా నల్లనివి. వీనికిఁగల కస్తూరిపూఁత నెమిలియీఁకలు, నల్లనిహంసలు, చీకటిచెట్టులతోడి సంబంధము నలుపునకుఁ గల యతిశయత్వము దెలుపును. కారుచీకటులు గవిసె నని భావము.
తా. మాయాకిరాతుఁ డయి మేనెల్లఁ గస్తూరి యలఁదికొన్న శివుఁడు, నెమిలిపించెము నలంకరించుకొన్న కృష్ణుడు, నల్లహంసల గల్గిన యమున, చీకటిచెట్లతోఁపులు గలకాటుకకొండ, మాలకాకి, నెమిలిగొంతు, కోకిల, ఏన్గుమంద, కాటుకపిట్ట, కాఱుమబ్బు — వీనియొక్క కాఱునలుపును మించిన నలుపుతోఁ గటికిచీకటి జగ మెల్లఁ గ్రమ్ముకొనెను.
అలం. నిదర్శనాలంకారము.
| క. | అంతటఁ బ్రాచి నిశాపతి | 20 |
టీ. అంతన్ = ఈవిధముగాఁ జీఁకటి యావరింపఁగా, ప్రాచి = తూర్పుదెస యనుస్త్రీ, నిశాపతి = (రాతిరికిఁ బెన్మిటి యగు) చంద్రుఁడు, అంతికగతుఁడు = దగ్గఱకువచ్చినవాఁడు, ఔటన్ = అగుటను, విని = ఆలకించి, ముఖా...కుంతలములు - ముఖ = ముందఱిభాగమను ముఖమునందు, ఆలంబి = వ్రేలాడు, తమఃకుంతలములు = చీకటియను వెండ్రుకలు, తీర్పఁగన్ = చక్కదిద్దుటకు, కైకొను = తీసికొను, దంతపుదువ్వెన = ఏనుఁగుదంతముతోఁ జేసినదువ్వెనయేమో, అనంగ = అనునటుల, ధవళిమ = తెలుపు, తోఁచెన్ = కాననయ్యెను. చంద్రోదయమునకు ముందుఁ దెలుపురంగుతో మిన్ను గానవచ్చె నని భావము.
తా. ఆపైఁ దూర్పనెడుస్త్రీ చంద్రుఁడు చేరువకు వచ్చుచున్నాఁ