పొడుచున్ = పొడుచును, మఱియును = మరల, వెదకన్ = (ప్రియుని) వెదకుటకు, పోవున్ = (వేఱొకదిక్కునకు) పోవును.
చక్రవాకమును జెప్పక చక్రవాకిని జెప్పుట వరూధిని యవస్థ సూచించుట. చక్రవాకములకు వియోగమునఁ గన్నీరు గారు ననుటకు
సీ. “చక్రవాకములలోచనయుగ్మకముల నె
ట్లుబ్బెనో విరహబాష్పోదకములు.”
(శృం. నై. ఆ-8.)
తా. సాయంకాలమున జతఁ బాసి యొకయాఁడుజక్కవ తనప్రియనిఁ గానఁజాలక యిసుకతిన్నెలపై నేపక్షిని జూచినను గూఁత యందిచ్చుచుఁ దనప్రియుఁడే యనుకొని కదియ వెనుదవులును. అట్లు వెనుదవిలి చూచి యది తనజోడు కాఁకపోఁగాఁ దాను జూచినది యాకసమున కెగరెనేమో యని మెడ పైకెత్తి మింట నంతటను జూచును. చూచి యట కానక కన్నుల నీరు గ్రుక్కుకొనుచుఁ దిరిగివచ్చి కొలనిలోఁ దామరపూ వెక్కి నోరఁ దడి యారుటచే నీట నో రద్దును. అద్ది త్రావ రుచింపక యిటు నటుఁ జూచుచు నీటిలో దనప్రతిబింబ మగపడఁగాఁ బ్రియుఁ డని బ్రమసి దుముకును. అంత ఱెక్కలు దడియఁగా వేఱొక్కతామరపూవుఁ జేరును. చేరి యిక్కడ ఝంకారము సేయుచుఁ దిరుగు తుమ్మెదలఁ జూచి సైఁపరాక ముక్కునఁ బొడుచును. అంత మఱియు వెదకఁబోవును. (జక్కవలకు రేల కనులు కానరావు. కావున నవి ప్రొద్దు క్రుంకినచోఁ గలసికొనలేక విరహవేదన పడుట ప్రసిద్ధము. పక్షికే యింతవిరహవేదన కల్గునప్పుడు వరూథినివంటిదాని కెంత కల్గునో యచునది దీనిచే నెఱుఁగదగినది.)
అలం. స్వభావోక్తి భ్రాంతిమంతము లలంకారములు.
| సీ. | రవిబింబపతనదీర్ణపయోధిగర్భని | |