Jump to content

పుట:Manu Charitra.pdf/227

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


శోణం బయ్యెఁ బతంగబింబము దిశాస్తోమంబు శోభాదరి
ద్రాణం బయ్యె సరోజషండములు నిద్రాణంబు లయ్యెన్ గడున్.

12

టీ. పక్షులు = పులుఁగులు, నభః+అంతరాళంబునన్ = ఆకాశము మధ్యభాగమునందు, శ్రేణుల్ కట్టి = బారులు దీరి, పాఱెన్ = పఱచెను (పరుగెత్తె ననుట), ఉష్ణాంశుపాషాణవ్రాతము = సూర్యకాంతపురాళ్లసమూహము, కోష్ణము = నులివేఁడి గలది, అయ్యెన్ = ఆయెను. కోష్ణ మన నులివేఁడి యనుటకు — "కోష్ణం కవోష్ణం మందోష్ణం కదుష్టం” అమరము. మృగతృష్ణావార్ధులు = ఎండమావు లను సముద్రములు — సముద్రములవలె నంతులేక కానబడు నెండమావులు, ఇంకెన్ = ఇంకిపోయెను. పతంగబింబము = సూర్యమండలము, జపాశోణంబు = జపాకుసుమము (దాసాని) వలె నెఱ్ఱనిది, అయ్యెన్, దిశాస్తోమంబు = దిక్కులసమూహము, శోభోదరిద్రాణంబు = కాంతిచేఁ బేదఱికము చెందినది. (కాంతి మాలినది), ఆయ్యెన్ = ఆయెను, సరోజషండములు = వద్మసమూహములు, నిద్రాణంబులు = ముకుళించినవి, ఆయెన్.

తా. పక్షులు మేఁతకుఁ బోయినతావులనుండి తమతమయునికితావులకు బారులు దీరి పఱవఁగా నెండ సోఁకి మండుచున్న సూర్యకాంతపురాళ్లు చల్లఁదనము నొందుచుండఁగా నెండమావు లణఁగిపోఁగా దిక్కులకాంతి తఱుఁగఁగాఁ గమలములు ముడుఁగఁగా సూర్యమండల మెఱ్ఱవాఱెను. అనఁగాఁ బ్రొద్దు గ్రుంకుసమయ మయ్యె నని తా.

అలం. స్వభావోక్తి, పరిణామము, ఉపమయును.

క.

తరణి యిదె క్రుంకుచున్నాఁ
డరుదె మ్మని చంద్రుఁ బిల్వ నరిగెడురజనీ
తరుణీమణిదూతిక లన
నరిగెన్ దూర్పునకు నీడ లతిదీర్ఘము లై.

13